________________
સૂત્ર-૨૦
૧૨) ચૈત્યસ્તવ સૂત્ર
અરિહંત ચેઈયાણં સૂત્ર
ભૂમિકા : એક યુવાનને ઓછી મહેનતે જલ્દીથી શ્રીમંત બનવું હતું. શું કરવું? તેની વિચારણા તે કરી રહ્યો હતો. અચાનક તેના મનમાં વિચાર સ્ફુર્યો કે, ‘ચંદનના વનમાં મફતમાં ચંદનના લાકડા મળશે. લાવ, તે લાકડા લઈને આવું. તે લાકડા વેચવાથી મને પુષ્કળ કમાણી થશે.'
પોતાના વિચારને અમલી બનાવવા તેણે ચંદનના વનની દિશામાં પ્રયાણ કર્યું. રસ્તામાં સંન્યાસીનો આશ્રમ આવ્યો. રાત પસાર કરીને સવારે તે ચંદનના વનની પાસે આવીને ઊભો રહ્યો.
પણ હવે જ તેની પરીક્ષા શરુ થઈ. સામે ઘેઘૂર વન દેખાય છે. ચંદનના પુષ્કળ વૃક્ષો ઊભા છે. હાથમાં કુહાડો તૈયાર છે. મફતમાં જોઈએ તેટલું ચંદન મળી શકે તેમ છે. કિન્તુ, ચંદનના વનમાં તો ઠેર ઠેર કાળા નાગો છે. કેટલાક નાગો આમ તેમ ફરી રહ્યા છે તો કેટલાક નાગો ઝાડો ઉપર વીંટળાઈ રહ્યાં છે.
બનવું છે શ્રીમંત ! જોઈએ છે ચંદન ! પણ ઝાડ કાપવા જતાં નાગ ભરખી જાય તેમ છે. જીવન પોતે જ જોખમમાં છે. શી રીતે ચંદન મેળવવું ?
શું એકેક નાગને પકડી પકડીને દૂર મૂકવો. તે રીતે આખું જંગલ જ્યારે નાગ વિનાનું થાય ત્યારે જોઈએ તેટલું ચંદન મેળવી લેવું ?
ના, તે તો શી રીતે શક્ય બને ? તેમ કરવા જતાં તો નાગ પોતે જ ડંખ દઈ દે, તો શું ધોકા મારી મારીને નાગને ભગાડવા ? તે રીતે કેટલા નાગ ભાગી શકે? ના, ચંદન લેવાનું કોઈ જ રીતે શક્ય જણાતું નથી. ત્રણથી ચાર કલાક તેણે આંટાફેરા કર્યા. ઊભા રહીને વારંવાર વિચાર્યુ. પણ નાગોની નાકાબંધીમાંથી ચંદન મેળવવાનું કોઈ રીતે શક્ય ન જણાયું.
છેવટે થાકી-કંટાળીને તે પાછો ફર્યો. રસ્તામાં આશ્રમમાં આવીને સંન્યાસીને પોતાની તકલીફ જણાવી. વન નાગરહિત શી રીતે થાય ? અને જોઈએ તેટલું ચંદન શી રીતે મળે ? તે તેના સવાલો હતા.
સંન્યાસીએ કહ્યું, “ભાગ્યશાળી ! તમારે મૂંઝાવાની જરા ય જરૂર નથી. સાવ સહેલો રસ્તો છે.’’
૮૨ -
સૂત્રોનારહસ્યોભાગ-૨
