________________
९७६
सूर्यप्रज्ञप्तिस्त्रे ॥३७॥ मनुष्यनगस्य-मानुपोत्तरपर्वतस्य बहिः सूर्यस्य सूर्यस्य-एकस्य च सूर्यस्य अन्येन सूर्येण सह परस्परमन्तरं, तथा चन्द्रस्य चन्द्रस्य-एकस्य चन्द्रस्य द्वितीयेन चन्द्रेण सह परस्परमन्तरं भवति योजनानां शतसहस्रं-१०००००-एकं लक्षं, तथाहि-चन्द्रान्तरिताः सूर्याः सूर्यान्तरिताः चन्द्राश्च व्यवस्थिताः सन्ति, चन्द्रसूर्याणां परस्परमन्तरं पश्चाशत योजनसहस्राणि-५०००० अतएव एतत् द्विगुणतुल्यं अन्तरं लक्षयोजनपरिमितं चन्द्रयोः सूर्ययोश्च परस्परमन्तरं लक्षयोजनपरिमितमिति सिद्धयति ॥३७॥ सम्प्रति बहिश्चन्द्र सूर्याणां पंक्तो अबस्थानमाह-'सूरंतरिया चंदा चंदंतरिया य दिणकरा दित्ता। चित्तंतरलेसागा मुहलेसा मंदलेसा य ॥३८॥' सूर्यान्तरिताश्चन्द्राश्चन्द्रान्तरिताश्च दिनकरा दीप्ताः । चित्रान्तरबयाका मुखलेश्या मन्दलेश्याश्च ॥३८॥ मनुष्यलोकाबहिः पंक्त्या स्थिताश्चन्द्रसूर्याः तरिताश्चन्द्राः भवन्ति, तथा चन्द्रान्तरिताः सूर्याः भवन्ति, एकान्तरत्वात् । दिनकराः
मानुषोत्तर पर्वत के बाहर एक सूर्य से दूसरा सूर्य का परस्पर का अंतर तथा एक चंद्र से दूसरा चंद्र का परस्पर का अंतर एक लाख योजन का होता काम की-सूर्य चंद्र से अंतरित होते हैं एवं चंद्र सूर्य से अन्तरित होकर
यवस्थित होते हैं। चंद्र सूर्य का परस्पर का अंतर पचास हजार योजन ५००००। का है, अत एव इस से दुगुना अंतर माने लक्ष योजन परिमित अंतर चंद्र चंद्र का एवं सूर्य सूर्य का परस्पर का हो जाता है ॥३७॥ अब बारह चन्द्र सूर्य का पंक्ति में अवस्थान कहते हैं
सूरंतरिया चंदा चंदंतरिया य दिणकरादित्ता।
चित्तंतर लेसागा सुहलेसा मंदलेसा य ॥३८॥ मनुष्यलोक से बाहर पंक्ति में रहे हुवे चंद्र सूर्य सूर्यान्तरित चन्द्र होते हैं, एवं चंद्रान्तरित सूर्य होते हैं, दिनकर-दिवसकर देदीप्यमान होते हैं। वे चंद्र
માનત્તર પર્વતની બહાર એક સૂર્યથી બીજા સૂર્યનું પરસ્પરનું અંતર તથા એક ચંદ્રથી બીજા ચંદ્રનું પરપરનું અંતર એક લાખ જનનું હોય છે. જેમકે સૂર્ય ચંદ્રથી અંતરિત હોય છે અને ચંદ્ર સૂર્યથી અંતરિત થઈને વ્યવસ્થિત રહે છે. ચંદ્ર સૂર્યનું પરપરનું અંતર પચાસડઝાર એજન ૫૦૦૦વાનું હોય છે. અએવ આનાથી બમણું અંતર એટલેકે લાખ જન એટલેકે લાખ યેજન જેટલું અંતર ચંદ્ર ચંદ્રનું અને સૂર્ય સૂર્યનું પરસ્પરનું હોય છે. ૩છા હવે બહાર ચંદ્ર સૂર્યની પંક્તિમાં અવસ્થાન કહે છે. ૩
सूरतरिया चदा चदतरिया य दिणकरादित्ता ।
चिततर लेसागा सुहलेसा मदलेसा य ।।३८।। મનુષ્ય લેકની બહાર પંક્તિમાં રહેલા ચંદ્ર સૂર્ય સૂર્યથી અંતરિત ચંદ્ર હોય છે અને ચંદ્રથી અંતરિત સૂર્ય હોય છે, દિનકર, દિવસ કર, દેદીપ્યમાન હોય છે. એ ચંદ્ર
શ્રી સુર્યપ્રજ્ઞપ્તિ સૂત્રઃ ૨
