Page Text
________________
y७'
५९४
सूर्यप्रज्ञप्तिसूत्रे रिंशच्चूर्णिकाभागाः शेषास्तिष्ठन्ति तस्मिन् समये इत्यर्थः ॥-कथमेतदवसीयते इति चेदुच्यते-यतो हि तृतीया श्रावणमासभाविनी वार्षिकी दक्षिणनगतिरूपा आवृत्तिः पूर्वप्रदर्शितक्रमापेक्षया पञ्चमी आवृत्ति भवति । अत स्तत्स्थाने पञ्चकरूपो गुणको ध्रियते । स च गाथाप्रदर्शितनियमेन रूपोनो विधेयः ५-१४ जाता श्चतुष्क स्तेन गुणकेन स एव प्राकृतनो ध्रधराशिः (५७३ ) त्रिसप्तत्यधिकानि पञ्चशतानि मुहर्नानामेकस्य च मुहर्तस्य पत्रिंशद् द्वापष्टिभागाः, एकस्य च द्वाषष्टिभागस्य षट् सप्तपष्टिभागा, गुणनीया इतिगुण्यन्ते-(५७३tres)x४(२२९२।१०।१४) गुणिते जातानि विनवत्यधिकानि द्वाविंशतिः शतानि मुहूर्तानाम्, चतुश्चत्वारिंशं शतं मुहर्तगतानां द्वापष्टिभागानामेकस्य च द्वाषष्टिभागस्य चतुर्विंशतिः सप्तपष्टिभागाः । तत एतेभ्यः षोडशभि मुहर्तशतॆरष्टात्रिंशदधिकैः (१६३८) अष्टाचत्वारिंशता च द्वापष्टिभागै मुहूर्तस्य । द्वापष्टिभागगतानां च सप्तठिया एक भाग का सडसठिया चालीस भाग अर्थात् बासठिया एक भाग को सडसठ भाग करके उसका चालीस चूर्णिका भाग शेष रहे उस समय चंद्र तीसरी आवृत्ति प्रवत्तित करता है। __ यह किस प्रकार होता है ? सो कहते हैं-तीसरी श्रावण मास भाविनी वार्षिकी दक्षिणायन गति रूप आवृत्ति पूर्वप्रदर्शितक्रमानुसार पांचवीं आवृत्ति होती है, अतः उसके स्थान में पांच रूप गुणक रक्खे, उसको गाथा में प्रदर्शित नियमानुसार रूपोन करे ५-१=४ तो चार होते हैं, उस गुणक से प्रथम कही गई ध्रवराशि (५७३ ।। पांच सो तिहत्तर मुहूर्त तथा एक मुहूर्त का बासठिया छत्तीस भाग तथा बासठिया एक भाग का सडसठिया छ भाग को चार से गुणा करे (५७३ । । । )+४=(२२९२ । Es) गुणा करने से बावीस सो नव मुहूर्त तथा बासठिया भाग का एक सो चुमालीस मुहर्त तथा बासठिया एक भाग का सडसठिया चोवीस भाग होते हैं। इनमें से सोलह सौ अडतीस मुहूर्त १६३८ तथा एक मुहूर्त का बासठिया अडताભાગના સડસાિ ચાલીસ ભાગ રૂ, અર્થાત બાસડિયા એક ભાગના સડસઠ ભાગ કરીને તેના ચાલીસ ચૂર્ણિકા, ભાગ શેષ વધે ત્યારે ચંદ્ર ત્રીજી આવૃત્તિ પ્રવતિત કરે છે.
આ કેવી રીતે થાય છે ? તે બતાવે છે–ત્રીજી શ્રાવણમાસ ભાવિની વાર્ષિક આવૃત્તિ પહેલાં બતાવેલ ક્રમ પ્રમાણે પાંચમી આવૃત્તિ થાય છે, તેથી તેના સ્થાનમાં પાંચ રૂપ ગુણક રાખે. તેને માથામાં કહેલ નિયમ પ્રમાણે રૂપન કરે ૫-૧-૪ રૂપાન કરવાથી ચાર થાય છે. એ ચાર રૂપ ગુણકથી પહેલાં કહેલ ધ્રુવરાશિ (પ૭૩૪) પાંચસો તોતેર મુહુર્ત તથા એક મુહૂર્તના બાસડિયા છત્રીસ ભાગ તથા બાસઠિયા એક ભાગના સડસડિયા ७ भागने। गु!२ ४२वी. (५७3 ई +४=(२२८२।१४४ ३३,१७) गु४।२ ४२पाथी બાવીસસે બાણુ મુહૂર્ત તથા બાસડિયા ભાગના એક ચુમ્માલીસ મુહૂર્ત તથા બાસઠિયા એક ભાગના સડસઠિયા વીસ ભાગ થાય છે. આમાંથી સેળ આડત્રીસ ૧૬૩૮ મુહૂર્ત
२
+
8
શ્રી સુર્યપ્રજ્ઞપ્તિ સૂત્ર:
| SR No. | 006352 |
| Book Title | Agam 16 Upang 05 Surya Pragnapti Sutra Part 02 Sthanakvasi |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Ghasilal Maharaj |
| Publisher | A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti |
| Publication Year | 1982 |
| Total Pages | 1111 |
| Language | Sanskrit, Hindi, Gujarati |
| Classification | Book_Devnagari, Agam, Canon, & agam_suryapragnapti |
| File Size | 77 MB |