________________
४१६
मगवतीसो श्रुते-प्रतिश्रवणे-गुरौ घाचनादिकं प्रयच्छत्येवमेतदित्यङ्गीकाररूपे तथाकारः -इदमित्यमेवेत्यङ्गीकरणम् ३। 'आवस्सिया य' आवश्यिकी च-तथाविध कार्ये सति बहिनिस्सरणे साधुः आवश्यकी कुर्यात् ४ । निसीहिया' नैषेधिकी -तथा-स्थाने तिष्ठत्स्यस्मिन्निति स्थानम्-उपाश्रयातस्मिन् प्रविशन नैषेधिकी कुर्यात् ५। 'आपुच्छणा य' आपृच्छना च-स्वयं करणे स्वयम्-आत्मना करणं स्वयं करणं तस्मिन्-स्वयं करणीये कार्ये आपच्छना-इंदमहं कुर्या न वेति गुरुः मटव्यः६ । 'पडिपुच्छा' प्रतिपृच्छा-परकरणे-परस्य कार्य करणीये प्रतिपच्छना 'छंदणा' छन्दना-द्रव्यजातेन-पूनगृहीतेन तथाविधाशनादि द्रव्यजातेन छन्दना. -गुरुजनों के वाचना आदि देते समय 'यह ऐसा ही है। इस प्रकार अंगीकार करना इसका नाम तथाकार है ३ । आवश्यकी-कोई ऐसा कार्य आजाय कि जिसकी वजह से साधु को उपाश्रय से बाहिर जाना पडे तो वह साधु (आवश्यकी कुर्यात्) आवश्य की सामाचारी करे ४ । नषेधिकी-जष उपाश्रय में प्रवेश करे तब नषेधिकी सामाचारी करे ५। आपृच्छना-जो काम अपने आप करणीय (करने योग्य) हो उसमें 'यह मैं करूं अथवा नहीं' इस प्रकार पूछने रूप आप्रच्छना सामाचारी करे ६ । प्रति पृच्छा-सामान्य यह नियम है कि साधु चाहे अपना काम करे अथवा दूसरे किसी साधु का काम करे उनका कर्तव्य है कि वह पहिले इसके लिये गुरु से आज्ञा प्राप्त करे । जब गुरु कार्य करने की आज्ञा दे देखें तो शिष्य का पुन: यह कर्तव्य हो जाता है है कि वह प्रवृत्ति काल में उनसे फिर आज्ञा उसके लिये ले लेवे इसका नाम प्रतिप्रच्छना है ७। छन्दना पूर्व गृहित अशनादि सामग्रीद्वारा છે. આ રીતે સ્વીકાર કરવો તેનું નામ તથાકાર છે. ૩ આવશ્યકી-કઈ એવું કાર્ય આવી જાય કે જે કારણે સાધુને ઉપાશ્રયથી બહાર જવું પડે તે તે साधणे आवश्यकी कुर्यात्' मावश्य ही सोमाया ४२वी ४ नैवधि: न्यारे ઉપાશ્રયમાં પ્રવેશ કરે ત્યારે નૈધિક સામાચારી કરે ૫ આપૃચ્છના–જે કામ પિતાની આપે જ કરવા ગ્યા હોય તેમાં “આ હું કરું કે નહીં? આ રીતે પૂછવા રૂપ આપ્રચ્છના સામાચારી કરવી ૬ પ્રતિપુછના–સામાન્ય એ નિયમ છે કે–સાધુ ચાહે તે પોતાનું કામ કરે અથવા બીજા કોઈ સાધુને કામ કરે તે તેનું કર્તવ્ય છે કે તે પહેલાં તે કાર્ય કરવા માટે ગુરુની આજ્ઞા મેળવે. ગુરૂ જ્યારે તેને તે કાર્ય કરવાની આજ્ઞા આપે તે તે પછી તે કાર્ય કરતી વખતે શિષ્ય ફરીથી તે માટે ગુરુની આજ્ઞા લેવી તેનું નામ પ્રતિપૃચ્છા છે. ૭ “છન્દનાઃ–પહેલા ધારણ કરેલ અશન વિગેરે સામગ્રીથી બીજા
શ્રી ભગવતી સૂત્ર : ૧૬
