________________
प्रमेयचन्द्रिका टीका श०२५ उ.४०११ पुद्रलानां कृतयुग्मादित्वम्
अथ संप्रति बहुवचनमाश्रित्य परमाणुपुद्गलानां समयस्थितिमाह'परमाणुोग्गला णं भंते' इत्यादि, 'परमाणुषोग्गला गं भंते' हे भदन्त ! परमाणुपुद्गलाः 'किं कडजुम्मसमयद्विया पुच्छा' कि कृतयुग्मसमयस्थितिकाः भवन्ति ? किं योसमयस्थितिकाः किं द्वापरयुग्मसमपस्थितिकाः भवन्ति ? किं कल्योजसमयस्थितिका भवन्ति ? इति पृच्छया गम्यते । भगवानाह - 'गोयमा' हे गौतम! 'ओघादेसेणं सिय कडजुम्मसमयहिया जाव सिय कलिभोगसमयडिया' सामान्यतो भजनया कदाचित् कृतयुग्मसमयस्थितिकाः, यावत्पदेन कदाचित् ज्योजसमयस्थितिकाः, कदाचिद् द्वापरयुग्मसमय स्थितिकाः, कदाचित् करयोज समयस्थितिकाः भवन्तीति । 'विहाणादे सेणं' 'विधानादेशेन कडजुम्मसमयहोता है । अब बहुवचन को लेकर परमाणु पुगलों की समयस्थिति को कहते हैं - इस में गौतमने भगवान् से ऐसा पूछा है - 'परमाणुवोग्गला णं 'ते' हे भदन्त ! अनेक परमाणुपुद्गल 'किं कडजुम्मसमयहिया पुच्छा' क्या कृतयुग्मसमय की स्थितिवाले होते हैं ? अथवा क्या योज समय की स्थितिवाले होते हैं ? क्या द्वापरयुग्मसमय की स्थितिवाले होते हैं ? अथवा कल्योजसमय की स्थितिवाले होते हैं ? ये सब प्रश्न पृच्छा शब्द से ग्रहण किये गये हैं। इसके उत्तर में भगवान् फरमाते हैं कि हे गौतम! 'ओघादेसेणं सिय कडजुम्मसमयहिया जाव सिय कलिओगसमuster' ये अनेक परमाणु पुद्गल ओघादेश- सामान्य-से भजना को लेकर कदाचित् कृतयुग्मसमय की स्थितिवाले होते हैं। यावत्पदसे कदाचित् योज समय की स्थितिवाले, कदाचित् द्वापरयुग्मसमय की स्थितिवाले, कदाचित् कल्योज समय की स्थितिवाले होते
८८३
હાય છે. હવે શ્રી ગૌતમસ્વામી મહુવચનને આશ્રય કરીને પરમાણુ પુèાની સમય સ્થિતિ બતાવે છે. આમાં શ્રી ગૌતમસ્વામીએ પ્રભુશ્રીને એવુ' પૂછ્યુ
- ' परमाणुपोग्गला णं भंते !' डे लगवन् भने परमाणु युगले 'कि कडजुम्मसमयद्विइया पुच्छा' शु कृतयुग्भ सभयनी स्थितिवाजा हाथ है ? અથવા ચૈાજ સમયની સ્થિતિવાળા હાય છે? અથવા દ્વાપરયુગ્મ સમયની સ્થિતિવાળા હાય છે ? અથવા કલ્યાજ સમયની સ્થિતિવાળા હોય છે? આ प्रश्नना उत्तरमां अनुश्री डे - हे गौतम! 'ओघादेसेणं सिय कडजुम्मसमयइया जाव सिय कलिओ समय दिइया' मा भने परमाणु युद्दगो મેઘાદેશ-સામાન્યપણાથી ભજનાને લીધે કોઈવાર કૃતયુગ્મસમયની સ્થિતિવાળા હાય છે. અહિયાં યાવપદથી કાઇવાર ચૈાજ સમયની સ્થિતિવાળા ડાય છે. કોઈવાર દ્વાપરયુગ્મ સમયની સ્થિતિવાળા હોય છે. અને કાઇવાર
શ્રી ભગવતી સૂત્ર : ૧૫
