________________
भगवतीसूत्र 'गोयमा' इत्यादि । 'गोयमा' हे गौतम ! 'सिय कड जुम्मपएसोगादे' स्यात्कदाचित् कृतयुग्मपदेशावगाढम् यत्-प्रतरवृत्तं द्वादशप्रदेशिक कथितम् घनवृत्तं द्वात्रिंशत् प्रदेशिकं च कथितम् तत्-चतुष्कापहारे सति चतुरग्रत्वात् कृतयुग्ममदे. शावगाढं भवतीति भावः । 'सिय तेश्रोगपएसोगाढे' स्यात्-कदाचित् व्योजपदे शावगाढम् यद्-घनवृत्तं समदेशिकं कथितम् तत्र-चतुष्काऽपहारे त्रिपर्यवसितस्यात् ज्योजदेशावगाढं वृत्तसंस्थानं भातीति । 'नो दावरजुम्मपएसोगादे' नो द्वापर. युग्मप्रदेशावगाढं वृत्तं संस्थानमिति । 'सिय कलिभोगपएसोगा।' स्यात् कल्योज प्रदेशावगाढम् यत्-प्रतरवृत्त पञ्चमदेशिकं कथितम् तत्-चतुष्कापहारे एकाग्रत्वात् स्थान क्या कृतयुग्मप्रदेशावगाढ है ? अथवा यावत् कल्पोजप्रदेशावगाढ है ? इसके उत्तर में प्रभु कहते हैं-'गोयमा ! सिय कडजुम्म पएसोगाढे, सिय तेोगपएसोगाढे, नो दावरजुम्नपएसोगाढे, सिय कलिओग पएसोगाढे' हे गौतम ! वृत्तसंस्थान कदाचित् कृतयुग्मप्रदेशावगाढ है कदाचित् योजनदेशावगाढ है पर वह द्वापरयुग्मप्रदेशावगाढ नहीं है। कदाचित् कल्योजप्रदेशावगाढ भी है । कृतयुग्मप्रदेशावगाढ इसे यों कहा गया है कि इसका भेद जो प्रतरवृत्त है वह द्वादश प्रदेशों वाला कहा गया है और घनवृत्त जो है वह ३२ बत्तीस प्रदेशों वाला कहा गया है। इनमें से चार का अपहार करने पर चार आजाते हैं। इस लिये वह कृतयुग्मप्रदेशावगाढ होता है । तथा इसे जो योजप्रदेशाव. गाढ कहा गया है सो घनवृत्त ओजप्रदेशिक की अपेक्षासे कहा गया है। कडजुम्मे पुच्छा' 3 सावन वृत्त सस्थान शु युभ प्रदेशमा अढ ४२. વાવાળું છે? અથવા યાવત્ કલ્યાજ પ્રદેશમાં અવગાઢ કરવા વાળું છે? આ प्रश्न उत्तरमा प्रभु ४३ छ -'गोयमा! सिय कड़जुम्मपएसोगाढे सिय ते ओगाएमोगाढे नो दावरजुम्मपएसोगाढे सिय कलि भोगपएसोगाढे' 3 गौतम વૃત્ત સંસ્થાન કેઈ વાર કૃતયુગ્મ પ્રદેશમાં અવગાઢ કરવા વાળું છે, કેઈ વાર જ પ્રદેશમાં અવગાઢ કરવા વાળું છે. પરંતુ તે દ્વાપર યુગ્મ પ્રદેશાવગાઢ હેતું નથી. કેઈ વાર કર્યોજ પ્રદેશમાં અવગાઢ કરવા વાળું પણ છે, તેને કાયમ પ્રદેશમાં અવગાઢ કરવા વાળું એટલા માટે કહેવામાં આવ્યું છે કે–તેને પ્રતરવૃત્ત રૂપ જે ભેદ છે, તે બાર પ્રદેશેવાળો કહ્યો છે, અને જે ઘનવૃત્ત છે; તે ૩૨ બત્રીસ પ્રદેશેવાળું કહેલ છે, તેમાંથી ચારનો અપહારબહાર કહાડવાથી ચાર આવી જાય છે, તેથી તે કૃતયુગ્મ પ્રદેશાવગાઢ હોય છે તથા તેને જે જ પ્રદેશાવગાઢ કહેલ છે તે ઘનવૃત્ત સંસ્થાન એજ પ્રદેશવાળું કહેલ છે. એ અપેક્ષાથી કહેલ છે. તેમાં જે એજ પ્રદેશવાળું
શ્રી ભગવતી સૂત્ર : ૧૫
