________________
५९४
भगवतीने दबयाएहितो परिमंडला संठाणा पएसट्टयाए असंखेज्जगुणा, वट्टा संठाणा पएसट्टयाए संखेज्जगुणा, सो चेव पएसटयाए गमओ भाणियवो जाव अणित्थंथा संठाणा पएसट्रयाए असंखेज्जगुणा ॥सू०१॥
छाया-कति खलु भदन्त ! संस्थानानि प्रमानि ? गौतम ! षट्संस्थानानि प्रज्ञप्तानि, तद्यया-परिमण्डलम् १, वृत्तम् २, यस्रम् ३, चतुरस्रम् ४, आयतम् ५, अणित्यंस्थम् ६, परिमण्डलानि खलु भदन्त ! संस्थानानि द्रव्यार्थतया किं संख्येयानि असंख्येशानि अनन्तानि ? गौतम ! नो संख्येयानि नो असंख्येयानि अनन्तानि, वृत्तानि खलु भदन्त ! संस्थानानि० एवमेव एवं यावदनित्यंस्थानि एवं प्रदेशार्थतयाऽपि एवं दार्थप्रदेशार्थ तयाऽपि । एतेषां खल भदन्त ! परि. मण्डलवृत्तव्यचतुरस्रायताऽनित्यंस्थानां संस्थानानां द्रव्यार्थ नया प्रदेशार्थतया द्रध्यार्थप्रदेशार्थत या कतरे कतरेभ्यो यावद्विशेषाधिका चा? गौतम ! सर्वस्तोकानि परिमण्डलसंस्थालानि द्रव्यार्थ तया, वृत्तानि संस्थानानि द्रव्यार्थतया संख्येयगुणानि, चतुरस्राणि संस्थानानि द्रव्यार्थनया संख्येयगुणानि, यस्राणि संस्थानानि ट्रम्पार्थ तया संख्येयगुणानि, आयतसंस्थानानि द्रव्यार्थतया संख्येयगुणानि, अनित्यं स्थानि संस्थानानि द्रव्यायतया असंख्येयगुणानि, प्रदेशार्थतया सर्यस्तोकानि परिमण्डलानि संस्थानानि, प्रदेशार्थतया वृत्तानि संस्थानानि प्रदेशार्थतया संख्येय. गुणानि, यथा द्रव्यार्थतया तथा प्रदेशार्थतया अपि यावदनित्थंस्थानि संस्थानानि प्रदेशार्थतया असंख्येयगुणानि, द्रव्यार्थप्रदेशार्थतया सर्वस्तोकानि परिमण्डलानि संस्थानानि, द्रव्यार्थतया स एवं गमको भणितव्यः यावत् अनित्थंस्थानि संस्थानानि द्रव्यार्थप्रदेशार्थतया असंख्येयगुणानि, अनित्यंस्थेभ्यः संस्थानेभ्यो द्रव्यायंताकेभ्यः परिमण्डलानि संस्थानानि प्रदेशार्थतया असंख्येयगुणानि, वृत्तानि संस्थानानि प्रदेशार्थतया संख्येयगुणानि, स एव प्रदेशार्थतया गमको भणितव्यः पावदनिस्थंस्थानि संस्थानानि प्रदेशार्थतया असंख्येयगुणानि ॥सू०१॥
तीसरे उद्देशक का प्रारंभ 'पच्चीसवें शतक के द्वितीय उद्देशक में द्रव्यों का कथन किया और उनके कथन में पुग्दलों का भी कथन किया गया है। पुनल प्राया
श्री देशना प्रारमપચ્ચીસમા શતકના બીજા ઉદ્દેશામાં દ્રવ્યોનું કથન કરવામાં આવ્યું છે, અને તેના કથનમાં પુદ્ગલેનું પણ કથન કરવામાં આવ્યું છે, પુદ્ગલ પ્રાય;
શ્રી ભગવતી સૂત્ર : ૧૫
