________________
પરમાત્માને - વળી આ પરતત્ત્વ કેવું છે? પરમાત્મા છે. કારણ કે શુદ્ધાત્મદ્રવ્ય આત્માનું પરમ સ્વરૂપ છે. આત્માની ઉત્કૃષ્ટ અવસ્થા છે. માટે પરમાત્મા છે.
પરમોતિષે - આ પરતત્ત્વ કેવું છે? પરમજ્યોતિ છે કારણ કે જ્યોતિ તો પ્રકાશરૂપ છે. શુદ્ધાત્મદ્રવ્ય જ્યોતિરૂપ પ્રકાશ નથી. પરંતુ અદશ્ય જ્યોતિ છે. અર્થાત્ આ જ્યોતિનું સ્વરૂપ અરૂપી છે તેથી તે દશ્ય નથી છતાં જ્યોતિરૂપ અનુભવાય છે માટે પરમ જ્યોતિ છે. આ જ્યોતિમાં જ્યારે લીનતા આવે છે, મળી જવાય છે ત્યારે પરમ આનંદનો અનુભવ થાય છે આ છે, પરમ જ્યોતિ. તે શુદ્ધાત્મદ્રવ્યનું એક સ્વરૂપ છે. જ્યોતિમાં મળવું એટલે જ્યોતિ સ્વરૂપ શુદ્ધાત્મદ્રવ્યમાં ઉપયોગથી અભેદ થવું. તે પરમાનંદની અનુભૂતિ કરાવે છે. જયોતિ સ્વરૂપ આત્મા એટલે તેમાં પ્રકાશની કલ્પના કરવાની જરૂર નથી પરંતુ જેમ શીતળતાની કલ્પનામાં ગુણ-ઠંડકની અનુભવરૂપ કલ્પના કરીએ છીએ તેમ જ્યોતિરૂપે અનુભવ કરવો. - પરમારકિરે - આ પરતત્ત્વ કેવું છે ? પરમ પરમેષ્ઠિ છે. એટલે પરમેષ્ઠિઓમાં પરમ છે. પરમેષ્ઠીઓ પાંચ છે તેમાં શુદ્ધાત્મદ્રવ્ય પરમ છે. કારણ કે પાંચ પરમેષ્ઠિ આત્માની પર્યાય છે તેમાં આ શુદ્ધાત્મદ્રવ્ય પરમ છે. દ્રવ્ય એ ગુણ - પર્યાયમાં મુખ્ય છે માટે શુદ્ધાત્મદ્રવ્ય પંચ પરમેષ્ઠિઓમાં મુખ્ય હોવાથી પરમ છે.
પરમથશે – આ પરતત્ત્વ કેવું છે? પરમ વેધસ્ - એટલે પરમ વિધાતા છે. કારણ કે દ્રવ્યને પર્યાયો હોય છે. શુદ્ધાત્મદ્રવ્ય એ આત્મદ્રવ્યની બધી પર્યાયોનું મૂળ છે. જેમ વિધાતાએ જગત બનાવ્યું કહેવાય છે પણ આ શુદ્ધાત્મદ્રવ્ય તો સમગ્ર પર્યાયોનું મૂળ છે. તેણે જ આખું જગત બનાવ્યું છે. જે કોઈ દશ્ય - અદેશ્ય પર્યાયો છે તે સઘળી પર્યાયોનો વિધાતા શુદ્ધાત્મદ્રવ્ય છે. તે આ રીતે. આત્મદ્રવ્ય
શકસ્તવ
