________________
पर्यधेर्वा ५।३।११३॥
પરિ અને ઘ ઉપસર્ગથી પરમાં રહેલા અનિચ્છાર્થક રૂ ધાતુને, સ્ત્રીલિંગમાં ભાવ અને કભિનકારકમાં વિકલ્પથી વન પ્રત્યય થાય છે. પર + રૂકું અને ધ + ૩૬ ઘાતુને આ સૂત્રથી મન પ્રત્યય. તો ૪-રૂ-૪ થી ૬ ધાતુના ડું ને ગુણ આદેશાદિ કાર્ય થવાથી પણ અને ધ્યેષMI આવો પ્રયોગ થાય છે. વિકલ્પપક્ષમાં આ સૂત્રથી ના પ્રત્યય ન થાય ત્યારે “ત્રિય gિ: બ-રૂ-૨૦” થી જીિ પ્રત્યય. જિના તુ ને “તવય9--૬૦ થી ટુ આદેશદિ કાર્ય થવાથી પરષ્ટિ અને નવીદિ: આવો પ્રયોગ થાય છે. અર્થક્રમશઃ- એકાગ્રચિત્તે દેખરેખ રાખવી. પૂર્ણ અધિકારથી દેખરેખ રાખવી. //99રૂરી ,
क्रुघ-संपदादिभ्यः क्विप् ५।३।११४॥
અનુપસર્ગક શુ વગેરે ધાતુને અને સમુ વગેરે ઉપસર્ગપૂર્વક વુિં વગેરે ધાતુને સ્ત્રીલિંગમાં ભાવ અને કતૃભિનકારકમાં વિશ્વ () પ્રત્યય થાય છે. અનુપસર્ગક શુધુ અને પુત્ ધાતુને તેમજ સમ્ + પડ્યું અને વિ + પ ધાતુને આ સૂત્રથી શિવ પ્રત્યયાદિ કાર્ય થવાથી અનુક્રમે શુ યુક્ત સપૂત અને વિપતું આવો પ્રયોગ થાય છે. અર્થક્રમશઃ - ક્રોધ. યુદ્ધ. સંપત્તિ. વિપત્તિ. If99૪ના
भ्यादिभ्यो वा ५।३।११५॥
યારિ ગણપાઠમાંના બી વગેરે ધાતુને સ્ત્રીલિંગમાં ભાવ અને કZભિન કારકમાં વિકલ્પથી ક્વિપુ (0) પ્રત્યય થાય છે. બી અને દૃી ધાતુને આ સૂત્રથી વિ૬ પ્રત્યયાદિ કાર્ય થવાથી બીઃ અને ફ્રી: આવો પ્રયોગ થાય છે. વિકલ્પપક્ષમાં આ સૂત્રથી વિવધૂ પ્રત્યય ન થાય ત્યારે “ત્રિય gિ:
૨૦૬
