________________
૧૦૮
સિદ્ધહેમ
શબ્દાનુશાસન
ઉત્પત્તિ જીક્ષા ઉત્પાદ્િ-ભુભક્ષિકા ઉત્પન્ન થઇ. પ્રરન—ાં રિામ્ અા↑ ?-તે કઈ કારિકા-ક્રિયા કરી ? ઉત્તર-સર્વા ારિામ અન્નાર્થમ્-મે બધી કારિકા–ક્રિયા-કરી.
નામ્નિÎસિ૨
| ૨૨૨ ||
| | તૈયાર થયેલ નામદ્રારા કોઇ વિશેષ સંજ્ઞા સૂચવાતી હાય તે। ભાવ અને અકર્તાના અર્થમાં ધાતુને સ્ત્રીલિ ંગસૂચક અ(ન) પ્રત્યય લાગે છે તથા તૈયાર થયેલ નામ પ્રયાગઅનુસાર પુલિંગમાં પણ વપરાય છે.
પ્રવ્ઝથતે બનયા-પ્રવ્+ળ+[=X વિા રોગનું નામ છે. शालवृक्षः भज्यते
શાલનું વૃક્ષ ભગાય તે ક્રીડા-ક્રીડાનુ વિશેષ નામ છે.
|| ૫ | ૩ | ૧૨૦ ॥
अस्याम् — शालभञ्ज्+णक + आ = शालभञ्जिका - ક્રીડામાં
ન રોપતે મિપિ મિન-અ+અરોચઃ-અરુચિ નામના રેગ જેમાં કોઇ ચીજ રુચે નહીં.
સરોજ એ પુલિગી પ્રયાગ છે.
મારે ॥ ૧ ॥૩॥ ૨૨ ॥ ભાવ અમાં ધાતુને સ્રીલિંગસૂચક TM પ્રત્યય લાગે છે. શી+રો+હ+આરાચિા—મૂળું
॥ ૫ ॥ ૩ | ૧૨૧ ।।
વહીને વતઃ ॥ 、| રૂ| ૧૨૩॥
ભાવ અર્થાંમાં ધાતુને નપુ ંસકસૂચક ત (ત) પ્રત્યય લાગે છે. હસ્++ત=સિતમ્-તવ હસિતમ્—તારું હાસ્ય
Jain Education International
|| ૫ | ૩ | ૧૨૨ ||
હૂઁાનઃહુસવું, અહીં પુલિંગની વિક્ષા છે તેથી જ પ્રત્યય થયેલ હાવાથી નપુંસકલિંગસૂચક વૃત્ત પ્રત્યય નહી. લાગ્યા.
જે નામ પણ્ પ્રત્યયવાળુ હોય છે તે પુલિંગમાં જ વપરાય છે.
For Private & Personal Use Only
અર્ || ૧ | રૂ| ૨૨૪ ||
ભાવ અમાં ધાતુને નપુંસકસૂચક અન (અનર્) પ્રત્યમ લાગે છે. ગ+અનામનમ્-જવું.
यत्कर्मस्पर्शात् कर्त्रङ्गसुखं ततः
। ૫ । ૩ । ૧૨૩ ।।
।। ५ । ३ । १२५ ॥
જે ધાતુના જીવંત કે જડ કરૂપ પદ્મના સ્પર્શી થવાથી કર્તાના સ્થૂલ દેહને સુખ થાય તે ધાતુને ભાવ અમાં નપુંસકલિંગસૂચક અન (અનટ્) પ્રત્યય
લાગે છે.
|| ૫ | ૩૫ ૧૨૪ ૫
www.jainelibrary.org
