________________
८०
]
[ सूर्यप्रज्ञप्तिसूत्र
३. ता सयभिसया खलु णक्खत्ते णत्तंभागे अवड्डखेत्ते पण्णरस-मुहुत्ते, तप्पढमयाए सायं चंदेण सद्धिं जोयं जोएइ, नो लभइ अवरं दिवसं,
एवं खलु सयभिसया णक्खत्ते, एगं राइं च चंदेण सद्धिं जोयं जोएइ, जोयं जोएत्ता जोयं अणुपरियट्टइ, जोयं अणुपरियट्टित्ता सायं चंदं पुव्वपोट्ठवयाणं समप्पेइ,
४. ता पुव्वा-पोटुवया खलु णक्खत्ते पुव्वं भागे' समक्खेत्ते तीसइ-मुहुत्ते तप्पढमयाए पाओ चंदेण सद्धिं जोयं जोएइ, तओ पच्छा अवरं राई,
एवं खलु पुव्वा-पोट्टवया णक्खत्ते एगं च दिवसं एगं च राइं चंदेण सद्धिं जोयं जोएइ, जोयं जोएत्ता अणुपरियट्टइ, जोयं अणुपरियट्टित्ता पाओ चंदं उत्तरापोट्ठव्वयाणं समप्पेइ,
ता उत्तरापोटुव्वया खलु णक्खत्ते उभयं भागे दिवड्डखेत्ते पणयालीस-मुहुत्ते , तप्पढमयाए पाओ चंदेण सद्धिं जोयं जोएइ, अवरं च राई तओ पच्छा अवरं च दिवसं।
एवं खलु उत्तरापोट्ठवया णक्खत्ते दो दिवसे एगं च राई चंदेण सद्धिं जोयं जोएइ, जोयं अणुपरियट्टित्ता सायं चंदं रेवईणं समप्पेइ,
तारेवई खलु णक्खत्ते पच्छंभागे समक्खेत्ते तीसइ-मुहुत्ते तप्पढमयाए सायं चंदेण सद्धिं जोयं जोएइ, तओ पच्छा अवरं दिवस,
एवं खलु रेवई णक्खत्ते एगं च राई, एगं च दिवसं चंदेण सद्धिं जोयं जोएइ, जोयं जोएत्ता जोयं अणुपरियट्टइ, जोयं अणुपरियट्टित्ता सायं चंदं अस्सिणीणं समप्पेइ,
७. ता अस्सिणी खलु णक्खत्ते पच्छंभागे समक्खेत्ते तीसइ-मुहुत्ते तप्पढमयाए सायं चंदेण सद्धिं जोयं जोएइ, तओ पच्छा अवरं दिवसं,
१. 'अपार्ध-क्षेत्रं पंचदशमुहूर्तम् ' चन्द्र के साथ किसी भी नक्षत्र का योग, यदि पन्द्रह मुहूर्त पर्यन्त रहता है, तो वह 'अपार्धक्षेत्र-योग' अर्थात् 'आधा क्षेत्र योग' कहा जाता है। २. 'इह पूर्वप्रोष्ठपपदानक्षत्र स्य प्रातश्चन्द्रेण सह प्रथमतया योगः प्रवृत्त इतीदं पूर्वभागमुच्यते।' ३. 'इदं किलोत्तराभद्रपदाख्यं नक्षत्रमुक्तप्रकारेण प्रातश्चन्द्रेण सहयोगमधिगच्छति । केवलं प्रथमान् पंचदश-मुहूर्तान् अधिकानपनीय समक्षेत्रं कल्पयित्वा यदा योगश्चिन्त्यते तदा नक्तमपि योगोऽस्तीत्युभयभागमवसेयम् । ४. 'उत्तरप्रकोष्ठपदानक्षत्रं खलुभयभागं व्यर्धक्षेत्रं पंचचत्वारिंशन्मुहूर्त, तत्प्रथमतया-योगप्रथमतया प्रातश्चन्द्रेण सार्द योगं युनक्ति, तच्च, तथायुक्तं सत् तं सकलमपि दिवसमपरं च रात्रिं ततः पश्चादपरं दिवसं यावद्वर्तते ।