SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 30
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ ન મારે વેર કે દ્વેષ ૧૭ ચાતુર્યામ ધર્મના તેઓ મહાન પ્રવર્તક થયા. ભોગ કે રસાસ્વાદને માટે ( ભોજનમાં ), ક્રીડાને નામે (શિકારમાં) અને ધર્મને નામે ( યજ્ઞમાં ) થતી હિંસાનો વિરોધ કરીને એમણે અહિંસા અને અવૈરની પ્રતિષ્ઠા કરી. પ્રાણાતિપાતવિરમણ એટલે ‘અહિંસા ' નામનો પહેલો યામ. " અસત્ય બોલીએ તો અહિંસા કેવી રીતે આચરી શકાય ? માટે મૃષાવાદવિરમણ એટલે કે ‘સત્ય ' નામનો બીજો યામ. ચોરી કરીએ તો અવૈર અને અહિંસાની પ્રતિષ્ઠા થઈ જ ન શકે. માટે અદત્તાદાનવિરમણ એટલે કે · અસ્તેય ' નામનો ત્રીજો યામ. તે કાળે સ્ત્રીનું સ્થાન મિલકત કે પરિગ્રહ તરીકે લેખાતું. અનાચાર કરીએ કે સંગ્રહખોર થઈએ તોપણ અહિંસા અને અવૈરની ભાવના ટકી ન શકે. એ માટે એમણે વિલાસ અને વૈભવના ત્યાગરૂપ બ્રહ્મચર્ય અને અપરિગ્રહની ભાવનાને સમાવતો હિદ્ધાદાનવિરમણ નામનો ચોથો યામ ઉપદેશ્યો. આ ચાર યામનો જ આગળ જતાં, ભગવાન મહાવીરે પંચ મહાવ્રતરૂપે અને બીજાઓએ પાંચ યમ તરીકે અહિંસા, સત્ય, અસ્તેય, બ્રહ્મચર્ય અને અપરિગ્રહ રૂપે વિસ્તાર કર્યો. ભગવાન મહાવીરના સમકાલીન ભગવાન બુદ્ધે પણ પોતાની સાધનામાં અને ધર્મપ્રરૂપણામાં ભગવાન પાર્શ્વનાથના આ પ્રાચીન ચાતુર્યમ ધર્મનો જ સ્વીકાર કર્યો હતો. અહિંસા અને અવેરના સમર્થ પ્રચારક ભગવાન પાર્શ્વનાથ સર્વ જીવોના કલ્યાણમાં શ્રદ્ધા ધરાવનારી શ્રમણ-સંસ્કૃતિના મહાન પુરસ્કર્તા થઈ ગયા. એમણે ઉદ્બોધ્યું ઃ ન મારે વેર કે દ્વેષ, મિત્ર હું સર્વ જીવનો. અવૈરના એ અવતારને ભાવપૂર્વક સ્મરીએ અને વંદન કરીએ. Jain Education International For Private & Personal Use Only www.jainelibrary.org
SR No.001052
Book TitleKathasahitya 2 Abhishek
Original Sutra AuthorN/A
AuthorRatilal D Desai
PublisherGurjar Granthratna Karyalay
Publication Year1994
Total Pages225
LanguageGujarati
ClassificationBook_Gujarati & Story
File Size9 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy