Book Title: Sahasrakoot Jin Stavan
Author(s): Mehulprabhsagar
Publisher: Mehulprabhsagar
Catalog link: https://jainqq.org/explore/212420/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrI rAmavijayopAdhyAya viracita sahasrakUTa jina stavana prAcIna sAhitya saMpAdaka : maNiguru caraNaraja : Arya mehulaprabhasAgara as CSIRLSES ZEBATTEREDESEDIAS kRti paricaya vizva vikhyAta siddhAcala girirAja para mUlanAyaka zrI AdinAtha jinamaMdira ke dAMyI tarapha sthita sahasrakUTa DALE jina maMdira meM isa stavana kI racanA huI hai| racanA ke MORanama samaya kharataragacchAdhipati AcArya zrI jinalAbhasUrIzvarajI mahArAja upasthita the, aisA kalaza meM likhA huA hai| kavi ne darzana vaMdana karate hue mana meM hI isa kRti ko guMphita kiyA ho, aisA pratyakSa varNana adyaparyanta aprakAzita prastuta stavana meM hai| isa stavana meM 1024 tIrthaMkaroM kI vaMdanA karate huye stuti kI gaI hai| sahasrakUTa meM 1024 tIrthaMkaroM kI gaNanA isa prakAra kI gaI hai- jambU dvIpa sthita bharata kSetra meM isa avasarpiNI kAla ke 24 tIrthaMkara, anAgata kAla ke 24 tIrthaMkara evaM atIta kAla ke 24 tIrthaMkara, isa prakAra 72 tiirthNkr| airAvata kSetra ke bhI isI prakAra se 72 tIrthaMkara, isa taraha jambU dvIpa ke kula 144 tIrthaMkara hote haiN| dhAtakI khaMDa meM do bharata kSetra haiM vahAM ke tIrthaMkaroM kI saMkhyA tIna kAla kI apekSA se 144 | isI taraha airAvata kSetra ke tIrthaMkaroM kI saMkhyA bhI 144 hotI hai| donoM saMkhyA milAkara yoga 288 hotA haiN| zrI siddhAcala girirAja para sthita ardhapuSkara dvIpa meM bhI dhAtakI khaMDa ke samAna do zrI sahasrakUTa jinamaMdira bharata aura do airAvata kSetra hai| una cAra kSetroM ke tIrthaMkaroM kI saMkhyA 288 gaNanA kI gaI hai| ina sabhI ke nAma samavAyAMga sUtra Adi AgamoM meM upalabdha hote haiN| 144+ 288 + 288 = 720 avasarpiNI ke cauthe Are meM aura utsarpiNI ke tIsare Are meM jaba manuSya kI saMkhyA savizeSa hotI hai, vaha utkRSTa kAla kahalAtA hai| usa samaya aDhI dvIpa ke pAMca mahAvideha kSetra ke 160 vijaya meM eka-eka tIrthaMkara vicaraNa karate haiN| isa prakAra 160 tIrthaMkara hote haiN| inake nAma sUtra meM upalabdha nahIM hoteN| paraMtu vijaya ko smRtipatha meM lAkara vaMdanA karatA huuN| aisA bhAva dikhAyA gayA hai| sabhI tIrthaMkaroM ke pAMcoM hI kalyANaka vaMdanIya haiN| isa taraha eka caubIsI ke tIrthaMkaroM ke AzrayI pA~ca-pA~ca kalyANaka 24 guNA 5 = 120 kalyANaka hote haiN| 720+160+ 120 = 1000 vartamAna meM mahAvideha kSetra meM sAkSAta vicaraNa kara rahe 20 tIrthaMkaroM kA parigaNana kiyA gayA hai| 1. RSabhAnana 2. candrAnana 3. vAriSeNa 4. vardhamAna ye cAra zAzvata nAma haiN| zAzvata kA tAtparya yaha hai ki bharata evaM airAvata kSetra kI dasa caubIsiyoM aura bIsa viharamAnoM meM ina nAmavAle tIrthaMkara kahIM na kahIM hote hI haiN| isa taraha kula 1024 tIrthaMkara hote haiN| pandrahavIM gAthA meM paramAtmA kA nAma raTaNa, vaMdana aura guNagAna karane se bhavyajIvoM ko bodhi sulabha hotI hai| KAMASHARMA 13| jahAja mandira * mArca - 2017 Page #2 -------------------------------------------------------------------------- ________________ dhyAna karane se siddhi sulabha hotI hai| solahavIM gAthA meM vinatI karate hue kavi ne kahA hai ki he paramAtman ! aba Apa mujhe apanI zaraNa dekara rakSA krnaa| __ stavana meM racanA saMvat kA ullekha nahIM kiyA gayA hai| sahasrakUTa jina stavana nAmaka kRti kharataragaccha sAhitya koza meM 5989 para ullikhita hai| kartA paricaya zrI kharataragaccha kI vidvAn sAdhusamudAya se suvistArita kSemakIrti zAkhA meM kavivara jinaharSajI 18vIM zatAbdI ke prasiddha kavi ho gaye haiN| upA0 jinaharSajI ke paTTadhara sukhavardhanajI hue| inake paTTadhara dayAsiMhajI ke ziSya rUpacandajI dIkSAnAma mahopAdhyAya rAmavijayajI hue| rAmavijayajI ko jinacandrasUrijI mahArAja ne vi0 saM0 1756 meM dIkSA dI thii| maho0 rAmavijayajI kA janma nAma rUpacandra hI adhika prasiddhi meM rhaa| jisakA ullekha gautamIya kAvya kI prazasti meM svayaM ne kiyA hai tacchiSyo'bhayasiMhanAmanRpate labdhapratiSTho mahAgambhirA''rhatazAstratattvarasiko'haM rUpacandrAhvayaH / prakhyAtA'paranAmarAmavijayo gacche sa dattAkhyayA kAvye'kArSamimaM kavitvakalayA zrIgautamIye zramam / / 3 / / usa samaya ke vidvAnoM meM upAdhyAya zrI rAmavijayajI kA mUrdhanya sthAna thaa| ye udbhaTa vidvAn aura sAhityakAra the| tatkAlIna gacchanAyaka jinalAbhasUri aura kriyoddhAraka saMvignapakSIya praur3ha vidvAn kSamAkalyANopAdhyAya ke ye vidyAguru bhI the| saM0 1821 meM jinalAbhasUri ne yatiyoM sahita saMgha ke sAtha AbU kI yAtrA kI thI, usameM ye bhI sammilita the| inake dvArA nirmita pramukha racanAyeM nimna haiM gyAraha sargamaya gautamIya mahAkAvya-(saM0 1807) kSamAkalyANopAdhyAya racita saMskRta TIkA ke sAtha prakAzita hai| jinalAbhasUri kI AjJA se racita guNamAlAprakaraNa-(saM0 1814), caturviMzatijina- stutipaMcAzikA (saM0 1814), siddhAnta caMdrikA subodhinI vRtti pUrvArdha graM. 6000, sAdhvAcAra SaTtriMzikA, SaDbhASAmaya patra, abhayasiMha rAjA ke maMtrI chAjer3a gotrIya jIvarAja ke putra manarUpa ke Agraha se sojata meM racita bhartRhari-zatakatraya bAlA0 (saM0 1788), amaruzataka bAlAvabodha (saM0 1791), gaNadhara copar3A gotrIya jagannAtha ke liye svarNagiri meM samayasAra bAlAvabodha (saM0 1798), kalpasUtra bAlAvabodha (saM0 1811), nemi nAma mAlA bhASA TIkA (saM0 1822), muhUrta maNimAlA, hemavyAkaraNa bhASA TIkA (saM0 1822), pArzvastavana saTIka, ziSya puNyazIla-vidyAzIla ke Agraha se bhaktAmara TabA, sabalasiMha paThanArtha navatattva TabA (saM0 1834), kalyANa mandira TabbA, duriyara stotra TabA, laghustava TabbA, ziSya vidyAzIla paThanArtha sAdhu samAcArI, vIrAyu 72 spaSTIkaraNa Adi aneka prakaraNa evaM citrasena padmAvatI caupAI, phalodI pArzva stavana, gauDI pArzvanAtha chaMda, alpa-bahutva stavana, naya nikSepa vicAra garbhita zrI mahAvIra stavana, dAdA gurudevoM ke aneka stavanAdi prApta haiN| nabbe varSa kI paripakva Ayu meM (saM01834) meM pAlI (mAravAr3a) meM ApakA svargavAsa huA, vahA~ ApakI caraNa pAdukAyeM bhI pratiSThita kI gii| prApta pramANoM ke AdhAra se jJAta hotA hai ki saMvat 1810 se pUrva Apako vAcaka pada prApta thA aura saMvat 1823 meM Apa upAdhyAya pada se alaMkRta ho cuke the| saMvat 1818 se 1825 taka Apane jinacandrasUrijI ke sAtha hI vicaraNa kiyA thaa| prati paricaya sahasrakUTa jina stavana nAmaka hastalikhita prati kI pratilipi rAjasthAna prAcya vidyA pratiSThAna jodhapura saMgrahAlaya se mahendrasiMhajI bhaMsAlI (adhyakSa jaina TrasTa, jaisalamera) ke zubhaprayatna se prApta huI hai| etadartha ve sAdhuvAdAha haiN| jodhapura meM isa pustakanumA hastalikhita prati kramAMka 31225 meM aneka laghu-dIrgha racanAoM ke sAtha prastuta kRti pRSTha saMkhyA 157 para likhI huI hai| prati ke hara pRSTha para prAyaH unnIsa paMkti aura hara paMkti meM lagabhaga bAraha akSara hai| akSara spaSTa hai| akSaramilAna meM AcArya zrI kailAzasAgarasUri jJAnamaMdira kobA ke prati saMkhyA jahAja mandira * mArca - 2017 |14 Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 79826 kA sahayoga liyA gayA hai| etadartha unakA bhI aabhaar| zrI rAmavijayopAdhyAya viracita sahasrakUTa jina stavana (DhAla Adisara ho sovana kAya ehanI) siddhAcala ho tIratharAya, sahasakUTa jina vNdiiyai| jinavaranA ho sahu biMba joi, tihAM mana jhANa suM sNdhiiye||1|| simAjahotIratharAyasahasA iNa bharahe ho siri jiNarAya, gaya usappiNi kAla meN| jivadAye jinabaranA paDi nAme ho te saha deva, lyAUM jhANa saMbhAla meN| 12 || hAsaviMjAra sinanaka risahAdika ho jiNa covIsa, vaMdUM iNa avsppinnii| rAsusaMdhIya zAvarahadA vali huisyai ho aNAgayakAla, te piNa vAMdUM jgdhnnii||3|| covIse ho triNhe kAla, bahutari 72 jiNa vaMdUM dhaDai / sirijiyA rAyagayanasapyarikha eravaya khaMDa ko bahuttari 72 ema, jaMbUdIva saha jUDe / / 4 / / kaatt odindir`r'r' bihuM bharahe ho dhAiyasaMDa, saya cammAla 144 jiNa gaaiiye| alAvAkAepasaMtAlanari bihuM eravaya ho saya cammAla 144, kAla triNhe kari dhyaaie||5|| sahAdhikAjiravAvIsava ima bIje ho saMDa jiNadeva, bise aThyAsI 288 vNdiiye| zavasappiNI vastika italA hI ho trIje dIva, aradhapukkhara aMbhinaMdIye / / 6 / / spadAmAgayakAla piNa sahU melavi ho triNhe dIva, sagasaya vIsa 720 jinnesraa| varaMjagadhagIcovIsaha samavAyAMga ho sUtra majhAra, nAmaiM pAmuM te khraa||7 || virodakAla vaUrijamA triNha dIve ho paMca videha, iga so sAThi 160 vIjai cvai| eravayavamahAyaja viharaMtA ho ihAM jiNanAha, samakAlai italAM huvai||8|| siddhAMte ho aMga uvaMga, ehanA nAma na maiM lhyaa| piNa vaMdU ho vijaya saMbhAri, e jiNavara maiM srdhyaa||9|| saravAle ho e sahU hoya, aDasai asIya 880 tiirthNkraa| kalyANaka ho vali vaMdanIka, covIse ho jiNavarA / / 10 / / ika-ika jiNa ho paNa-paNa vAra, vaMdU paMca klyaannke| ima karatA hoi egaso bIsa 120, vaMdaNa joga valI tike||11|| saha saMkhyA ho sahasa 1000 e hoI, hive vali mAhAvideha meN| viharaMtA ho iNahIja kAla, vIsa jiNaMda vAMdU ime||12|| hiva cyAre ho jiNavara nAma, jihiM tiha kAlahiM paamiiyai| sAsaya jiNa ho tiNa e cyAra, hUM vAMdU dhari sudhi hIyai / / 13 / / pAchalaDI ho saMkhyA meli, sahasa Upari cauvIsa 1024 e| e thApanA ho zrI siddhasaila, sahasakUTa vAMdyA mae / / 14 / / jiNavara nA ho nAma japaMta, vAMdatA guNa gAvatAM / bhaviyaNa ne ho bodhi sulabha, siddhi sulabha vali dhyAvatAM / / 15 / / hiva mujhane ho siri jiNadeva, saraNe rAkhi sNbhaaljyo| vInataDI ho mAharI ema, karama baMdhaNa thI TAlijyo / / 16 / / / / kalaza / / ima sayala jiNavara duriya duhahara, siddha kUTai sNthvyaa| devAdhideva tiloya sAmI, aMtarajAmI vinvyaa|| jinalAbhasUri surIsa sAMnidhi, rAmavijaya pAThaka khe| e tavana bhaNatAM zravaNa suNatA, sayala jinayAtrA lhai||17 || ||iti sahasrakUTa jina stavanam / / saM. 1854 mAgha vadi 12 shukre| -jinahari vihAra dharmazAlA, taleTI ror3a, pAlItAnA 364270, gujarAta 15| jahAja mandira * mArca - 2017