Book Title: Nirgrantha Siddhantni Uttamta
Author(s): Vallabhdas Nensibhai
Publisher: Z_Vijay_Vallabh_suri_Smarak_Granth_012060.pdf
Catalog link: https://jainqq.org/explore/211273/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ nigraMtha siddhAMtanI uttamatA DaoN vallabhadAsa neNasIbhAI anaMta prakAranAM zArIrika mAnasika du:khoe AkulavyAkula jIvone te du:khothI chUTavAnI bahu prakAre icchA chatAM temAMthI te mukta thaI zakatA nathI tenuM zuM kAraNa ? evo prazna aneka jIvone utpanna thayA kare. paNa tenuM yathArtha samAdhAna koI virala jIvane ja prApta thAya che. jyAM sudhI duHkhanuM mULa kAraNa yathArthapaNe jANavAmAM na AvyuM hoya tyAM sudhI te TALavAne mATe game tevo prayatna karavAmAM Ave to paNa duHkhano kSaya thaI zake nahi ane game teTalI aruci, apriyatA ane abhAva te duHkha pratye hoya chatAM ene anubhavyA ja karavuM paDe. avAstavika upAyathI te duHkha maTADavAno prayatna karavAmAM Ave, ane te prayatna na sahana thai zake eTalA parizramapUrvaka karyo hoya chatAM te duHkha na maTavAthI duHkha maTADavA icchatAM mumukSune atyaMta vyAmoha thaI Ave che athavA thayA kare che ke AnuM zuM kAraNa ? A duHkha TaLatuM kema nathI ? koI paNa prakAre mAre te duHkhanI prApti icchita nahi chatAM, ravapneya paNa tenA pratye kaMI paNa vRtti nahi chatAM, tenI prApti thayA kare che ane huM je je prayatno karuM chuM te te badhA niSphaLa thaI duHkha anubhavyA ja karuM chuM enuM zuM kAraNa ? zuM e duHkha koI ne maTatuM ja nahi hoya ? duHkhI thavuM e ja jIvano svabhAva haze? zuM koI eka jagatakartA Izvara haze teNe Ama ja karavuM yogya gaNyuM haze ? zuM bhavitavyane AdhIna e vAta haze ? athavA koIka mArA karelA AgalA aparAdhonuM phaLa haze? vagere aneka prakAranA vikalpo je jIvo manasahita dehadhArI che te karyAM kare che, ane je jIvo manarahita che te avyaktapaNe du:khano anubhava kare che ane avyaktapaNe te duHkha maTe evI icchA rAkhyA kare che, A jagatane viSe prANImAtranI vyakta athavA avyakta icchA paNa e ja che ke koI paNa prakAre mane duHkha na ho ane sarvathA sukha ho. prayatna paNa e ja arthe chatAM te duHkha zA mATe maTatuM nathI evo prazna dhaNA ghaNA vicAravAnone paNa bhUtakALe utpanna thayo hato, vartamAnakALe paNa thAya che ane bhaviSyakALe paNa thaze. te anaMta anata vicAravAnomAMthI anaMta vicAravAno tenA yathArtha samAdhAnane pAmyA ane duHkhathI mukta thayA. vartamAnakALe paNa je je vicAravAno yathArtha samAdhAna pAme che te paNa tathArUpa phaLane pAme che ane bhaviSyakALe paNa je je vicAravAno yathArtha samAdhAna pAmaze, te te tathArUpa phaLane pAmaze emAM saMzaya nathI. zarIranuM duHkha mAtra auSadha karavAthI maTI jatuM hota, mananuM duHkha dhanAdi maLavAthI maTI jatuM hota ane khAdya saMsarga saMbaMdhanuM du:kha manane kaMI asara UpAvI zakatuM nahota to du:kha maTavA mATe je je prayatna karavAmAM Ave che te te sarva saphaLa thAta. paNa jyAre tema banatuM jovAmAM na AvyuM tyAre ja vicAravAnone prazna utpanna thayo ke du:kha maTavA mATe bIje ja upAya hovo joI e. je karavAmAM Ave che. te upAya ayathArtha che ane badho zrama thA che, mATe te du:khanuM mULa kAraNa jo yathArtha jANavAmAM Ave ane te ja pramANe upAya karavAmAM Ave to du:kha maTe; nahi to nahi ja maTe. A je vicAravAno du:khanuM yathArtha mULa kAraNu vicAravA UThyA, temAM paNa koika ja tenuM yathArtha samAdhAna pAmyA ane ghaNA yathArtha samAdhAna nahi pAmatAM hatAM mativyAmohAdi kAraNathI yathArtha samAdhAna pAmyA Page #2 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 158 AcArya vijayavallabhasUri smAraka graMtha chIe ema mAnavA lAgyA ane te pramANe upadeza karavA lAgyA. ghaNuM loko vaLI tene anusaravA paNa lAgyA. jagatamAM judA judA dharmamata jovAmAM Ave che tenI utpattinuM kAraNa e ja che. "dharmathI duHkha maTe' ema ghaNAkharA vicAravAnonI mAnyatA thaI paNa dharmanuM svarUpa samajavAmAM ekabIjAmAM ghaNo taphAvata paDyo. ghaNA to potAno mULa viSaya cUkI gayA ane ghaNA to te viSayamAM mati thAkavAthI aneka prakAre nAritakAdi pariNAmone pAmyA. sarva duHkhano AtyaMtika abhAva ane parama avyAbAdha sukhanI prApti e ja mokSa che ane te ja paramapita" che. vItarAga sanmArga teno "sadupAya che, te sanmArgano A pramANe saMkSepa cheH samyagadarzana, samyajJAna ane sammacAritranI ekatratA te "mokSamArga che. sarvajJanA jJAnamAM bhAyamAna tattvonI samyak pratIti thavI te "samyagadarzana" che, tattvanI bodha thavo te samyagajJAna che. upAdeya tatvano abhyAsa thavo te "samyakyAritra" che. zuddha Atmapada svarUpa evAM vItarAgapadamAM sthiti thavI te e traNenI ekatratA che. sarvadeva, nigraMthaguru ane sarvajJopadiSTa dharmanI pratItithI "tatvapratIti ' prApta thAya che. sarva jJAnAvaraNa, sarva darzanAvaraNu, sarva moha ane sarva vIryAdi aMtarAyano kSaya thavAthI AtmAne sarvana vItarAga-svabhAva" pragaTe che. nigraMthapadanA abhyAsano uttarottara krama teno "mArga" che. tenuM rahasya sarvajJopadiSTadharma" che. samyagadarzana, samyagrajJAna ane samAritramAM samyagadarzananI mukhyatA ghaNe sthaLe te vItarAgoe kahI che; je ke samyajJAnathI ja samyagdarzananuM paNa oLakhANa thAya che, to paNa samyagadarzananI prApti vagaranuM jJAna saMsAra eTale duHkhane heturUpe hovAthI samyagadarzananuM mukhyapaNuM grahaNa karyuM che. jema jema samyagadarzana zuddha thatuM jAya che, tema tema sammacAritra pratye vIrya ullasatuM jAya che, ane krame karIne samakucAritranI prApti thavAno vakhata Ave che, jethI AtmAmAM sthira ravabhAva siddha thato jAya che, ane krame karIne pUrNa sthira svabhAva pragaTe che; ane AtmA nija padamAM lIna thaI sarva karmakalaMkathI rahita thavAthI eka zuddha AtmasvabhAvarUpa mokSamAM parama avyAbAdha sukhanA anubhavasamudramAM sthita thAya che. samyagdarzananI prAptithI jema jJAna samyakaravabhAvane pAme che e samyagadarzanano parama upakAra che, tema samyagadarzana krame karI zuddha thatuM jaI pUrNa sthira svabhAva samakyAritrane prApta thAya tene arthe samyagajJAnanA baLanI tene kharekharI AvazyakatA che. te samyajJAnaprAptino upAya vItarAgabhRta ane te zrutatattvopadeSTa mahAtmA che. 1. AtmAne svabhAvamAM dhAre te "dharma', AtmAno svabhAva te dharma, svabhAvamAMthI parabhAvamAM na javA de te dharma, parabhAva vaDe karIne AtmAne durgatie javuM paDe te na javA detA svabhAvamAM dharI rAkhe te dharma, samyak zraddhAna, jJAna ane svarUpAcaraNa te dharma, samyaga jJAna, samyagdarzana, samyakracAritra e ratnatrayIne zrI tIrthaMkaradeva dharma kahe che. dravyanuM zraddhAna, jJAna ane varUpAcaraNa te dharmaH je saMsAranA paribhramaNathI choDAvI uttama sukhamAM dharI rAkhe te dharma, ratnakaDA zrAvakAcAra) "dharma' e vastu bahu gupta rahI che. te bAhya saMzodhanathI maLavAnI nathI. apUrva aMtarasaMzodhanathI te prApta thAya che, te aMtarasaMzodhana koIka mahAbhAgya sadguru anugraha pAme che. (zrImad rAjacaMdra) Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ nigraMtha siddhAMtanI uttamatA 158 vItarAga zratanA parama rahasyane prApta thayelA asaMga ane paramakaruNAzIla mahAtmAno yoga prApta thavo atizaya uSNa che. mahabhAgyodayanA yogathI ja te yoga prApta thAya che emAM saMzaya nathI. kahyuM che ke: tahAM havAmAM temanA te zramaNa mahAtmAonAM pravRttilakSaNa paramapuruSe A pramANe kahyA che : atyaMtaradazAnAM cihna te mahAtmAonAM pravRttilakSaNathI nirNata karI zakAya; je ke pravRttilakSaNa karatAM atyaMtaradazA viSeno nizcaya anya paNa nIkaLe che. koI eka zuddha vRttimAna mumukSune tevI atyaMtaradazAnI parIkSA Ave che. yadyapi tevA mahAtmA puruSano kavacita yoga bane che, to paNa zuddha vRttimAna mumukSu hoya to te apUrva guNane tevA muhUrtamAtranA samAgamamAM prApta karI zake che. jevA mahAmA puruSanA vacana pratApathI muhUrtamAtramAM cakravartIo potAnuM rAjapATa choDI bhayaMkara vanamAM tapazcaryA karavAne cAlI nIkaLatA hatA, tevA mahAtmA puruSanA yogathI apUrva guNa kema prApta na thAya? sArA dezakALamAM paNa kavacita tevA mahAtmAno yoga banI Ave che, kemake teo apratibaddha vihArI hoya che. tyAre evA puono nityasaMga rahI zake tema zI rIte banI zake ke jethI mumukSa chava sarva duHkha kSaya karavAnAM ananya kAraNone pUrNapaNe upAsI zake? teno mArga A pramANe bhagavAna jine avalokyo che: nitya temanA samAgamamAM AjJAdhInapaNe vartavuM joIe, ane te mATe bAhyAbhaMtara parigrahAdi tyAga ja yogya che. jeo sarvathA tevo tyAga karavAne samartha nathI, temaNe A pramANe dezayAgapUrvaka karavuM yogya che. tenuM svarUpa A pramANe upadezya cheH te mahAtmApuruSanA guNAtizayapaNAthI, samyakmaraNathI, paramajJAnathI, paramazAMtithI, paramanivRttithI mumukSu jIvanI azubha vRttio parAvartana thaI zubhasvabhAvane pAmI svarUpa pratye vaLatI jAya che. te purUnAM vacano AgamavarUpa che, to paNa vAraMvAra potAthI vacanayoganI pravRtti na thAya tethI, tathA niraMtara samAgamano yoga na bane tethI, tathA te vacananuM zravaNa tAdRza ramaraNamAM na rahe tethI, tema ja keTalAka bhAvonuM svarUpa jANavAmAM parivartananI jarUra hoya che tethI, ane anuprekSAnuM baLa vRddhi pAmavAne arthe vItarAgabuta vItarAga zAstra eka baLavAna upakArI sAdhana che; jo ke tevA mahAtmA puruSa dvArA ja prathama tenuM rahasya jANavuM joIe, pachI vizuddha daSTi thaye mahAtmAnA samAgamanA aMtarAyamAM paNa te zrata baLavAna upakAra kare che; athavA jayAM kevaLa tevA mahAtmAono yoga banI ja zakato nathI tyAM paNa vizaddha daSTivAnane vItarAga zrata paramopakArI che ane te ja arthe thaIne mahatpaSoe eka zlokathI mAMDI dvAdazAMgaparyata racanA karI che. kALanA doSathI apAra zrutasAgarano ghaNo bhAga visarjana thato gayo ane biMdumAtra athavA alpamAtra vartamAnamAM vidyamAna che. - ghaNAM sthaLo visarjana thavAthI, ghaNAM rathaLomAM sthaLanirUpaNa rahyuM hovAthI nigraMthabhagavAnanA te zratano pUrNa lAbha vartamAna manuSyone A kSetre prApta thatI nathI. Page #4 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 160 AcArya vijayavallabhasUri smAraka graMtha - ghaNA matamatAMtarAdi utpanna thavAno hetu paNa e ja che, ane tethI ja nirmaLa AtmatatvanA abhyAsI mahAtmAonI alpatA thaI. zruta alpa rahyA chatAM, matAMtara ghaNA chatAM, samAdhAnanA keTalAMka sAdhano parokSa chatAM, mahAtmA puruSonuM kavacitatva chatAM, he Aryajano ! samyagdarzana, zratanuM rahasya evo paramapadano paMtha, AtmAnubhavanA hetu, sammacAritra ane vizuddha AtmadhyAna Aje paNa vidyamAna che e parama harSanuM kAraNa che. ne vartamAnakALanuM nAma duSamakALa che. tethI duHkhe karIne ghaNA aMtarAyathI, pratikULatAthI, sAdhananuM durlabhapaNuM hovAthI mokSamArganI prApti thAya che; paNa vartamAnamAM mokSamArgano viracheda che ema ciMtavavuM joItuM nathI. - je alpa sthaLo rahyAM tene ekAdazAMgane nAme zvetAMbara AcAya kahe che, digambaro temAM anumata nahi thatAM ema kahe che ke: visaMvAda ke matAgrahanI dRSTie temAM banne kevaLa bhinna bhinna mArganI peThe jovAmAM Ave che. dIrtha daSTie jotAM tenAM judAM ja kAraNo jovAmAM Ave che. vivAdanA ghaNAM sthaLo to aprayojana jevAM che; prayojana jevA che te paNa parokSa che. digaMbara ane zvetAMbara evA be bheda jinadarzanamAM mukhya che. matadaSTithI temAM moTuM aMtara jovAmAM Ave che. tattvadaSTithI tevo vizeSa bheda jinadarzanamAM mukhyapaNe parokSa che; je pratyakSa kAryabhUta thaI zake tevA che temAM tevo bheda nathI; mATe baMne saMpradAyamAM utpanna thatA guNavAna puruSo samyagdaSTithI jue che; ane jema tattvapratItino aMtarAya ocho thAya tema pravarte che. zrImAna vardhamAnajina vartamAnakALanA carama tIrthaMkaradevanI zikSAthI hAla mokSamArganuM astitva varte che. temanA A upakArane suvihita pucho vAraMvAra Azraryamaya dekhe che. je dharma saMsAra parIkSaNa karavAmAM sarvathA uttama hoya ane nijasvabhAvamAM sthiti karAvavAne baLavAna hoya te ja uttama ane te ja baLavAna che. (zrImad rAjacaMdragraMthamAMthI saMkalita) sAMpradAyika vyAmohamAM zrImanuM sAcuM mUlya ApaNe na samajI zakyA paNa AvA AtmAthI ane Atmadarza purUne oLakhavAmAM ja jainadarzananI guNagrAhakadaSTi samAyela che. kamanasIbe AvI dRSTino ApaNe tyAM bahu abhAva che, paNa je AvI daSTi dAkhavaze ane zrImadbhI AtmasAdhanA samajavA prayatna karaze e jarUra dharmalAbha meLavaze. * \ |