Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________ kalpasUtra jenonI zvetAmbara paraMparAmAM paryuSaNanA divaso daramiyAna "kalpasUtra' vAMcanAnI prathA saikAothI cAlI AvI che. "kalpasUtra'nuM kharuM nAma paryuSaNAkalpa' che. e uparathI paNa pratIta thAya che ke A graMthanI racanA paryuSaNAparva mATe thayelI che. A graMthanA racanAra chellA kRtakevalI pUjya zrI bhadrabAhusvAmI che. vastutaH "kalpasUtra" athavA "paryuSaNAkalpae svataMtra graMtha nathI. paraMtu bhadrabAhusvAmIe racelA "dazAzrutaskaMdha" nAmanA eka vistRta graMthano te eka bhAga che. "dazAzrutaskaMdhamAM daza adhyayana aApavAmAM AvyAM che. emAMnuM AThamuM adhyayana te "paryuSaNAkalpa che. A adhyayananuM paThana-vAMcana paryuSaNanA divasomAM karavAno mahimA hovAthI enuM mahattva eka svataMtra graMtha jeTaluM banI gayuM che. kalpa eTale AcAra. kalpa eTale nIti, vidhi athavA samAcArI. vAcaka umAsvAtie kahyuM che te pramANe jJAna, zIla ane tapanI je vRddhi kare ane doSono nigraha kare te kalpa. jaina zAstromAM evA za prakAranA kalpa darzAvavAmAM AvyA che, jema ke macelakyAkalpa, vratakalpa, pratikramaNalpa, mAsakalpa vagere. emAM paryuSaNAkalpa ghaNo mahattvano che, kAraNa ke paryuSaNa e ArAdhanAnuM moTAmAM moTuM vArSika parva che. paryuSaNa e lokottara parva manAya che. e parvanA divaso daramiyAna kalpasUtranuM vAcana ane zravaNa atyaMta pavitra manAyuM che. kalpasUtrano mahimA darzAvanArAM aneka vidhAno pUrvAcAryonAM maLe che. kalpasatra kalpavRkSanI jema manovAMchita Rddhi, samRddhi ane Atmika sukha Ape che. pUrvAcAryoe kahyuM che ke je mANasa jinazAsananI prabhAvanA karavApUrvaka ekAgra citte ekavIsa vAra zraddhAsahita kalpasUtranuM zravaNa kare che te bhavasAgarane jaladI tarI jAya che.
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinatattva egaggA cittA jiNasAsaNammi ebhAvaNA pUaparAyaNA je / . tisattavAraM nisuNaMti kappaM bhavatravaM te lahusA taraMti / / duniyAmAM dharmo ghaNA che. dareka dharma vize ThIka ThIka sAhitya maLe che. jema dharma vadhu gahana ane prAcIna tema te dharma vize lakhAyeluM sAhitya sahaja rIte vipula hoya. hindu dharma duniyAnA prAcIna dharmomAMno eka dharma che. jaina dharmanI paNa jagatanA prAcInatama dharmomAM gaNanA thAya che. keTalAka dharmonA sAhityamAM koIka eka mukhya graMtha pavitra, pramANabhUta ane pratinidhirUpa manAya che. emAM te dharmano badho nicoDa AvI jAya che. hindu dharmamAM "zrImad bhagavadgItA', khristI dharmamAM "bAibala" ane islAma dharmamAM "kurAna' pratinidhirUpa graMtha manAya che. koIne prazna thAya ke jaina dharmano evo pratinidhirUpa graMtha kayo ? jaina dharmamAM prAcIna graMtho te pistAlIsa Agamo che. emAMnA keTalAkamAM bhagavAna mahAvIranI vANI sacavAyelI che ane keTalAka graMtho TIkA ke vivaraNarUpe lakhAyA che. digaMbara saMpradhayanA paNa keTalAka prAcIna graMtho maLe che. A badhA graMthomAMthI koI eka ja graMthane pratinidhi graMtha gaNavo hoya to kone gaNIzuM ? jainonA badhA ja phirakAne mAnya ane jemAM jaina tattvajJAnano niSkarSa ApavAmAM Avyo che tevo graMtha vAcaka umAsvAtikRta "tattvArthasUtra" che. paraMtu te graMtha saMskRta bhASAmAM lakhAyelo che; vaLI te uttarakAlIna che. enAthI prAcIna ane ardhamAgadhImAM lakhAyelA graMthomAMthI keTalAka eka dRSTie mahattvanA che, to keTalAka bIjI daSTie. AvI ja sthiti bauddha dharmagraMthonI paNa che. enA tripiTaka graMthonA ghaNA vibhAgo che. aMgrejoe bhAratamAM adAlatonI sthApanA karI tyAre dharmanA sogaMda khAvA mATe mANasane enA hAthamAM enA dharmano pavitra graMtha ApavAnI prathA cAlu thaI. hindu, musalamAna ane khristI mATe temano dharmagraMtha nizcita hato. te samaye jenoe potAnA eka pavitra graMtha tarIke "kalpasUtra'nuM nAma mAnya karAvyuM hatuM. bauddhonA pratinidhirUpa dharmagraMtha tarIke "dhammapadanuM nAma nizcita thayuM hatuM. jo ke tyAre bhAratamAM bauddhonI khAsa kazI vastI na hatI. kalpasUtra pratinidhirUpa graMtha che eTale emAM 45 Agamano sAra AvI jAya che evuM nathI. (evo graMtha have taiyAra karAvavAmAM Avyo che ane enuM nAma samaUIkuttay rAkhavAmAM AvyuM che. alabatta, e saMkalananA prakArano graMtha
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________ philmasUtra che. keTalAkanI dRSTie e saMkalana saMtoSakAraka nathI.) jainonA prAcIna graMtho to ghaNA che, paraMtu pavitra graMtha tarIke kalpasUtra mazahUra che, kAraNa ke enI racanA carama zrutakevalI pUjya zrI bhadrabAhusvAmIe karelI che ane A graMthanuM vAcana hajAra ke paMdaraso karatAM vadhu varSathI jena saMghomAM paryuSaNanA divaso daramiyAna sAdhu-bhagavaMto dvArA satata thatuM AvyuM che. kalpasUtranI bhASA ardhamAgadhI che ane bhagavAnanI vANInI yAda apAve evI lalitakomala enI padAvali che. madhura ane hRdayasparzI bhASAmAM lakhAyelA A graMthano pratyeka zabda jANe ghUMTIghUMTIne lakhyo hoya, eka paNa zabda nirarthaka lakhAyo na hoya evI saghana samAsayukta enI zailI che. graMthakAra AkhA graMthamAM zramaNa bhagavAna mahAvIrane vAraMvAra yAda kare che. tevi or te sama sama mAve mahAvIre... jevo vAkyakhaMDa ghaNIbadhI kaMDikAomAM vAMcavA maLe che. chatAM te punaruccAraNanA doSa tarIke kaThato nathI. balle te tAdRzatA ane bhAvanI dRDhatAne mATe sumadhura rIte poSaka bane che. kalpasUtramAM mukhya traNa vibhAga che : (1) tIrthakaronAM caritra, (2) sthavirAvali ane (3) sAdhuonI samAcArI. tIrthakaronAM caritrano AraMbha bhagavAna mahAvIrasvAmInA caritrathI thayo che. tyArathI bhUtakALamAM kramAnusAra gati karatAM hoIe tema trevIsamA pArzvanAtha bhagavAna, pachI bAvIsamAM neminAtha bhagavAna ane ema karatAM chevaTe prathama tIrthaMkara RSabhadeva bhagavAnanuM caritra varNavAyuM che. A caritromAM sauthI savistara caritra te bhagavAna mahAvIra svAmInuM che. mahAvIrasvAmInA caritra mATe ja jANe graMtha lakhAyo hoya evI chApa paDe che, kema ke A graMthamAM savistRta mahattva tene ja apAyuM che. mahAvIra svAmI pachI sAdhAraNa vistArathI caritra apAyAM hoya to te pArzvanAtha, neminAtha ane RSabhadeva bhagavAnanAM che. bAkInA tIrthaMkaro vize to ekeka kaMDikAmAM nAmollekha sahita samayano keTalo AMtaro pasAra thayo te darzAvAyuM che. virAvalinA vibhAgamAM bhagavAna mahAvIrasvAmInA mukhya gaNadhara gautamasvAmIthI zarU karIne sudharmA, jaMbU, prabhava, zayaMbhava, bhadrabAhu, sthUlibhadra, suhastI, vajasvAmI, kAlaka, rati vagere sthavironI paraMparA ane tenI zAkhAo devaddhigaNi sudhI varNavAI che. bhadrabAhusvAmIe A graMthanI
Page #4
--------------------------------------------------------------------------
________________ jinatattva racanA karI hovAthI emanA pachI thayelA devaddhigaNi sudhInI pATa paraMparA kevI rIte varNavAya evo prazna sahaja thAya. eTalA mATe ja, virAvalimAM keTaloka bhAga pAchaLathI umerAyelo che evo vidvAnomAM mata pravarte che. joke umeraNanI bhASA ane zailI mULa graMthane anurUpa che. samAcArInA vibhAgamAM sAdhuonA cAturmAsa-varSAvAsa (vAsIvAsa) ane temanA AcAronI vicAraNA karavAmAM AvI che, eTale ghaNI kaMDikAono AraMbha vAvAsa panAvivAzabdhathI thAya che. samAcArI eTale AcAra-pAlana mATenA niyamo, jaina sAdhu-sAdhvIo paMca mahAvratadhArI che. emanA vratanA pAlana mATe vicArapUrvaka ghaNA niyamo banAvavAmAM AvyA che, jethI AcAra-pAlanamAM zithilatA na AvI jAya. raheThANa, gocarI, vihAra, svAdhyAya, tapa, guru AjJA, prAyazcita vagerene lagatA je niyamo ApavAmAM AvyA che te parathI zramaNa-samudAyanuM jIvana keTaluM kaDaka, UMcuM ane AdaraNIya che te samajAya che. potAnA dezo mATe kSamA mAgavI ane bIjAne enA doSo, aparAdho mATe kSamA ApavI e baMne upara ghaNo bhAra temAM mUkavAmAM Avyo che. jaina sAdhu-sAdhvIo kSamAnA sAkSAt avatAra jevAM hovAM joIe. eTale ja bhadrabAhusvAmIe kahyuM che ke je kSamA mAgIne tathA kSamA ApIne zAMta, upazAMta thato nathI te sAco ArAdhaka thaI zakato nathI. jo uvasamai tassa asthi aaraahnnaa| jo na uvasamai tassa natyi aaraahnnaa| tamhA appaNA ceva uvasamiyavvaM / paryuSaNanA divasomAM sAdhu sAdhvIoe kalpasUtranuM vAcana ke zravaNa avazya karavuM joIe, evI paraMparA prAcIna samayathI cAlI Ave che. eTalA mATe paryuSaNanA divasomAM vyAkhyAnamAM kalpasUtra vaMcAya che ane tenA upara (ghaNuMkharuM khImazAhI pothI anusAra) vivaraNa thAya che. kalpasUtranuM lakhANa 291 kaMDikA jeTaluM che. enuM mApa 1200 thI vadhu gAthA ke zlokapramANa jeTaluM gaNI zakAya. eTalA mATe kalpasUtra "bArasAsUtra' tarIke paNa oLakhAya che. paryuSaNanA chellA saMvatsarInA divase vyAkhyAna daramiyAna sAdhu-bhagavaMto AkhuM bArasAsUtra' saLaMga vAMcI jAya che, je A pavitra sUtranI mahattA keTalI badhI che te darzAve che.
Page #5
--------------------------------------------------------------------------
________________ kalpasUtra papa paryuSaNanA divasomAM vyAkhyAnamAM kalpasUtranA vAcanamAM trizalA mAtAnAM cauda mahAsvapna ane bhagavAna mahAvIrasvAmInA janma vizenuM lakhANa je divase vaMcAya che te divasa mahAvIra jayaMtI" (mahAvIra janmakalyANaka vAcana dina) tarIke UjavAya che. te divase supana ( kha) utAravAnI ane janmavadhAIno utsava UjavavAnI prathA prAcIna samayathI cAlI AvI che. kalpasUtra eka evo apUrva graMtha che ke jenA upara samaye samaye pUrvAcAryone savistara TIkA ke vivaraNa lakhavAnuM mana thayuM che. hajAro zloka enA upara vivaraNarUpe lakhAyA che je kalpasUtranI mUlyavattA darzAve che. enA upara lakhAyelA saMkhyAbaMdha mahattvanA graMthomAMnA keTalAka nIce mujaba che : (1) kalpapaMjikA (jinaprabhasUri kRta - vi. saM. 1364; zlokasaMkhyA 2500). (2) kalpakiraNAvali (upAdhyAya dharmasAgarakata - vi. saM. 1928; zlokasaMkhyA 4814) (3) kalpadIpikA paMnyAsa jayavijayakuta - vi.saM. 1977; zlokasaMkhyA 34rara). (4) kalpapradIpikA (paMnyAsa saMghavijayakRta - vi. saM. 1981; zlokasaMkhyA 350) (pa) kalpasubodhikA (upAdhyAya vinayavijayajI kRta - vi. saM. 1696) (6) kalpakaumudI (upAdhyAya zAMtisAgarakata -- vi. saM. 1707; zlokasaMkhyA 3707) (7) kalpalatA (upAdhyAya samayasuMdarata - vi.saM. 1985; zlokasaMkhyA 7700) kalpasatra upara A uparAMta bIjI paNa saMkhyAbaMdha TIkAo maLe che. vartamAna samayamAM duniyAnI ghaNI bhASAomAM kalpasUtranAM bhASAMtaro thayAM che. jarmanInA DaoN. harmana jekobIe kalpasUtrano aMgrejI anuvAda abhyAsapUrNa prastAvanA sAthe pragaTa karyo tyArathI pAzcAtya vidvAnomAM kalpasUtranuM nAma vizeSa jANItuM thayeluM che. kalpasUtranI hastaprata taiyAra karAvIne jJAnabhaMDAramAM padharAvavAnuM kArya atyaMta pavitra manAtuM AvyuM che. ethI kalpasUtranI ghaNI hastaprato maLe che.
Page #6
--------------------------------------------------------------------------
________________ paDa jinatattva keTalIka sacitra hastaprato to suvarNAkSare lakhAyelI che. keTalAka zrImaMta mANaso kalpasUtranI suvarNAkSaravALI prata potAnA ghare vasAve che. duniyAnI moMdhAmAM moMghI hastapratomAM kalpasUtranI hastapratonI gaNanA thAya che. kalpasUtranI atyAra sudhImAM maLatI jUnAmAM jUnI hastaprata vi. saM. 1247mAM tADapatra upara lakhAyelI maLe che. kalpasUtra' e ApaNo amUlya vAraso che. zrutakevalI pU. bhadrabAhusvAmInI vANIno ApaNA jIvana upara keTalo moTo prabhAva paDyo che !