Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________ zAsanaprabhAvaka aDhI sikA bAda suvihita sAdhuono pATaNamAM praveza saraLa-sulabha banAvanArA AcArya zrI jinezvarasUrijI mahArAja tathA AcArya zrI buddhisAgarasUrijI mahArAja zrI jinezvarasUri ane zrI buddhisAgarasUri - e baMne suvihita zramaNaziromaNi gurubhAI hatA ane saMsArIpaNe paNa sagA bhAI hatA. zrI jinezvarasUri samartha vyAkhyAtA ane pramANazAstra, prakaraNa tathA prabanA racanAkAra hatA. zrI buddhisAgarasUri AgamasAhityanA viziSTa jJAtA, kriyAniSTa ane vyAkaraNazAstra vagerenA racayitA hatA. pATaNanareza bhImadeva, pure hita semezvara, zivAcArya jJAnadeva ane tyAMnA yAjJike ne pitAnA varcasvathI vizeSa prabhAvita karI pATaNamAM suvihitamAga munio mATe AvAgamananI sulabhatA prApta karavAmAM te baMne baMdhuAcAryone mahattvane phALe hate. zrI jinezvarasUri ane zrI buddhisAgarasUrinA guru cAndrakula vaDagacchanA AcArya zrI vardhamAnasUri hatA. teo sapATa deza-kurgapuramAM caityavAsI AcArya hatA. temanuM 84 jainamaMdire para Adhipatya hatuM. paraMtu vizuddha cAritrakriyAnuM pAlana karavA mATe temaNe caityavAsI paraMparAne tyAga karI vaDaga7nA saMsthApaka zrI udyotanasUrinI suvihita paraMparAne svIkAra karyo hate. A suvihita paraMparAmAM thayelA zrI vardhamAnasUri pAse zrI jinezvarasUri ane zrI buddhisAgarasUrie dIkSA grahaNa harI hatI. A vakhate sapAdalakSamAM allarAjAnA putra bhuvanapAlanuM zAsana hatuM. banArasamAM paM. kRSNagupta nAme vipradevane zrIdhara ane zrIpati nAme be putro hatA. teo vedavidyAnA prakAMDa paMDita hatA; 14 vidyAnA jJAtA hatA. eka vakhata deza-dezAMtaranI yAtrA karavA mATe baMne bhAIoe prayANa karyuM. bhramaNa karatAM karatAM baMne bhAI dhArAnagarImAM AvyA. baMne bhAIo bhikSA dvArA jIvananirvAha karatA hatA. mALavAnI A rAjadhAnImAM bheja rAjAnuM zAsana hatuM. te nagaramAM lakSmIsaMpanna lAmadhara nAmanA zreSTi rahetA hatA. te A baMne bhAIone haMmezAM bhikSA ApatA. eka divasa zeThanA gharamAM Aga lAgI. gharanI divAla upara 20 lAkha sikakAone leNadeNano hisAba lakhyuM hatuM. AganI jvALAomAM te badhuM nAza pAmyuM. A ghaTanAthI lakSmIdhara zeTha atyaMta ciMtita hatA. rajanI jema zrIdhara ane zrIpati baMne bhAI bhikSA arthe te sthAne AvyA. lakSmIdhara zeThane ciMtita joI, temanI udAsInuM kAraNa jANe temane kahyuM, "mahAnubhAva ! Apa kheda na kare. ame A pahelAM Apane tyAM bhikSA levA mATe AvatA tyAre dIvAla para lakhele e hisAba ame vAMcyuM hatuM, ne Aje amane te saMpUrNa yAda che." baMne bhAIoe tithi, vAra, saMvata ane nAma sahita saghaLe hisAba zeThane lakhI Ape. zeTha temanI smaraNazakti para atyaMta prasanna thayA. bhajana, vastrAdi ghaNuM dAna ApI temanuM bahumAna karyuM. A prasaMgathI zeThe manamAM vicAryuM ke zAMta prakRti, tIvra yAdazakti ane buddhi 2010_04
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
________________ zramaNabhagava tA 227 dharAvatAM A brAhmaNaputrAthI jainazAsananI meATI prabhAvanA thavAnA saMbhava che. yAgAnuyAge zrI vardhamAnasUrinu` Agamana dhArAnagarImAM thayuM. lakSmIdhara zeTha ane brAhmaNa paDitAne laI zrI va mAnasUri pAse AvyA. vaMdana karI, be hAtha joDI, temanI pAse beThA. zrI vardhamAnasUri zreSTha lakSayukta brAhmaNaputrAne joi prasanna thayA. zrI vardhamAnasUrinA darzanathI ane brAhmaNaputrAnAM hRdayamAM vairAgyabhAva jAgyA. zeTha pAsethI tene pUrA paricaya meLavI zrI vardhamAnasUrie baMnene munidIkSA ApI. A baMnenI dIkSAmAM lakSmIdhara zeThanI prabaLa preraNA hatI. dIkSA ApyA pachI yogendrahanapUrvaka zrI vardhamAnasUrie temane siddhAMtazAstronu' zikSaNa ApyuM; ane keTalAka samaya pachI temanI yAgyatA samajI ane mutivarezane AcAryapade sthApyA. eka vakhata A baMne AcArya zrI vardhamAnasUrinI AjJA laI, ceAgya mArgadarzana meLavI, gujarAta pradeza atagata pATaNa padhAryA. pATaNamAM suvihitamAgI munie mATe praveza zakaya nathI e vAta temaNe pahelAM zrI va mAnasUri pAsethI jANI hatI. vi. sa. 802 mAM gujarAtanI sthApanA karanAra rAjA vanarAja cAvaDA caityavAsI sAdhuone parama bhakta hatA, rAjyAbhiSeka vakhate teNe caityavAsI zIlaguNasUri ane devacaMdrasUri pAsethI vAsakSepapUrvaka AzIrvAda meLavyA hatA. tyArathI vanarAja cAvaDAe tAmrapatramAM lakhIne Adeza ApyA hatA ke " A AcAya ne mAnanArA caityavAsIe sammata munirAjo ja pATaNamAM rahI zakaze. '' tyArathI pATaNamAM caityavAsIonuM vaCsva vadhI gayu` hatu`. vi. sa'. 1080 mAM pATaNamAM rAjA bhImadevanu rAja hatuM. temane sAmezvara nAme rAjapurahita hate. te A AcAye`-zrI jinezvarasUri ane zrI buddhisAgarasUrine mAme hatA. ane AcAryaM semezvara purohitane tyAM pahoMcyA. purAhita ane AcAryAMnA ziSTa vyavahAra ane madhura veMcanAthI prasanna thayA. besavA mATe Asana ApyuM. pote ka'bala bichAvI temanI sAme eThe. pachI baMne AcAra purahitane AzIrvAda ApatAM olyA ke, " je hAtha--paga ne mana vinA paNa grahaNa kare che, netra vinA paNa dekhe che, kAna vinA paNa sAMbhaLe che ane samagra vizvane jANe che; paNa tene kei jANatuM nathI evA niraMjana nirAkAra mahAdeva jinezvara tamAruM kalyANa karo. " veda, upaniSad ane nAgama sammata mAnyatAne pragaTa karatAM A blekane sAMbhaLI pureAhita sAmezvara natamastaka thaI gayA. vAtacIta daramiyAna teNe jANyuM ke A baMne AcArye potAnA bhANeja che. ahI pATaNamAM suvihitamArgI sAdhuene UtaravAnuM sthaLa maLavuM zakatra na hatu, tethI purohita somezvare temanI rahevAnI vyavasthA peAtAnA makAnamAM karI. H pATaNanA yAjJika, smAta, dIkSita ane agnihotrI vagere vidvAna brAhmaNA paNa A zramaNAnI khyAti sAMbhaLIne AvyA ane temanA upadeza sAMbhaLI mukhya anyA. pATaNanareza bhImadeva paNa A AcAyaeNnA tyAga, tapobaLa, buddhibaLa AdithI prabhAvita thayA. caityavAsIoe temane virAdha karyAM. temaNe kahyuM ke, "huM rAjan ! amane vanarAja cAvaDAnA samayathI A lekhita adhikAra maLyA che. ahIM caityavAsIo sivAya, amArI samati vinA koI zramaNa rahI zakatA nathI. pUnA rAjAnA Adeza pachInA rAjAe pALavA joIe. '' pratyuttaramAM pATaNanareze 2010_04
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________ 228 zAsanaprabhAvaka kahyuM ke, pUrvanA rAjAnuM pharamAna amAre paNa mAnya che, paraMtu pATaNamAM AvelA guNIjanenuM sanmAna karavuM e paNa amAruM kartavya che. AthI Ape paNa ApanI saMmati A kAryamAM ApavI joIe." A prakAre caityavAsIone mAnapUrvaka samajAvI ane teonI saMmati meLavI rAjA bhImadeve suvihitamAga munionA AvAgamananI sagavaDa karI ApI. purahita somezvaradeva ane zaivAcArya jJAnadevanA sahayogathI teone sthAnanI suMdara sagavaDa maLI. prabhAvaka caritramAM jainadharmanA vizeSa prabhAvaka AcAryonuM varNana che temAM jinezvarasUri ane buddhisAgarasUrino vistRta paricaya ApavAmAM Avela che. navAMgI TIkAkAra zrI abhayadevasUri paNa temanI ziSya paraMparAnA prabhAvaka zramaNa hatA. sAhitya : zrI jinezvarasUri ane zrI buddhisAgarasUri---baMne sAhityasarjaka paNa hatA. zrI jinezvarasUrie kathArUpi, vivaraNarUpe, pramANaviSayaka graMthanI racanA karI che. temaNe racelA graMthane paricaya A pramANe che : (1) lIlAvatIkathAnuM nirmANa AzApallImAM vi. saM. 1082 thI 1085 sudhImAM thayuM che. A prAkRta padyamaya racanA che. A kathAnuM padalAlitya AkarSaka che. leka Adi vividha alaMkArethI maMDita A "lIlAIkahAnI racanA cityavaMdana-TIkA pahelA racI che. (2) kathAnaka keSanI racanA DIDuANaka (DIDavANa) gAmamAM vi. saM. 1108mAM thaI che. A paNa prAkRta racanA che. AmAM upadezAtmaka 40 kathAo che. (3) paMcaliMgI prakaraNanI racanA vi. 1092mAM thaI che. temAM samyakatvanA lakSaNonuM varNana che. A eka saiddhAMtika kRti che. AmAM 101 gAthA che. (4) TrasthAna prakaraNanA 111 pado che. A graMtha che sthAnamAM vibhAjita che. 1. vrataparikatva, 2. zIlatattva, 3. guNatattva, 4. -juvyavahAra, 5. gurusuzraSA ane 6. pravacanakauzala. A cha sthAnamAM zrAvakanA guNonuM varNana che. A eka saiddhAMtika kRti che. A graMtha upara zrI abhayadevasUrie 1638 kalekapramANa bhAgyanI racanA karI che ane thArApradagacchIya zrI zAMtisUrie TIkA racI che. (5) pramANalaphamavRtti : AnuM graMthAgra parimANa cAra hajAra lokapramANa che. kRtinA mULa leka 405 che. A pramANaviSayaka suMdara racanA che. AmAM pramANa ane taka para AdhArita vAdaprakriyAnuM suMdara varNana che. A kRti zrI jinezvarasUrinI dArzanika pratibhAne paricaya karAve che. (6-7) aSTaka pramANavRtti ane caityavaMdana TIkAnI racanA jAvAlipura (jAlora)mAM thaI che. aSTapramANavRtti zrI haribhadrasUri kRta aSTakaprakaraNanI vyAkhyA che. A kRtine racanAkALa vi. saM. 1080 che. caityavaMdana TIkAnuM padaparimANa 1000 che. A TIkAnI racanA vi. saM. 1092 mAM thaI che. zrI buddhisAgarasUrie jAvAlinagaramAM buddhisAgara graMthAgra "saptasahasaMkalpama' 7000 e. "zabdalakSyalakSma" ane "paMcathI" e tenAM bIjAM nAme che. A vyAkaraNa graMtha che. temanuM vyAkaraNa te yuganI jena vidvAna vaiyAkaraNamAM uccakoTinI racanA che. tenI racanA vi. saM. 1080mAM thaI hatI. A graMthamAM prApta saMvatane AdhAre zrI jinezvarasUri ane zrI buddhisAgarasUrine samaya vIranirvANanI semI (vikramanI 11mI-12mI) zatAbdIne siddha thAya che. 2010_04