Book Title: Jain Dharm Prakash 1966 Pustak 082 Ank 08
Author(s): Jain Dharm Prasarak Sabha
Publisher: Jain Dharm Prasarak Sabha
Catalog link: https://jainqq.org/explore/533959/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir -- koNAyinA pacara. kADhi jAya | zrI jaina dharma prakAza vIra saM, 2491 vi. saM. 2022 . aMka 8 (104) teNe jahA sandhimuhe gahIe, sakammuNA kiccaTa pAnakArI / evaM payA pecca ihaM ca loe, kaDANa kammA ga na mukkha atthi // 4 // 104. jema cAra khAtara pADavAnI jagyAe ja pakaDAI jaI potAnA ja kama vaDe pApakArI thaIne kapAya che, e ja rIte, A prajA potAnA ja pApa vaDe pakaDAI jaI A lokamAM ane paralokamAM ya kAyA kare che-duHkha pAmyA kare che. je je pApakarmo karyA hoya tenAM duSpariNAme bhegaLyA sivAya chuTakAre nathI ja. mahAvIra vANI - 5gAtA zrI je na dha ma sa ra ka sa bhA : : bhA 1 ne ga 2 For Private And Personal Use Only Page #2 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir -zrI jaina dharma prakAza cheH varSa 82 muM vArSika lavAjama pa-2pa paTeja sahita - 1 zrI goDIjIpArzvanAtha stavana (muni bhAskaraviya) 61 2 zrI vaddhamAna--aDAvIra : maNake bo-lekhAMka : 15 1 . mauktika ) 62 3 zrI devadvigaNi kSamAzramaNajI mahArAja (paM. me. zrI suzIlavijayajI gaNi) 65 4 upamitibhava prapaMcAkathAne aMge (. hIrAlAla ra. kApaDiyA ema. e.) 69 5 prArthanA TAITala peja 4 | (anusaMdhAna TAITala 4 thI zarU ) vastana dazana thaI zake che tema jIvane paramAtmA sAthenA saMbaMdha ni, mananI avasthAmAM thaI zake che ane manuSyanA vartanamAM svAbhAvika rIte namratA, gaMbhIratA, draDhatA, tyAga saMyama Adi daivI guNa AvavA lAge che. ane kAma, krodha, lobha meha vagere guNe dhaTe che. kIrtana paNa eka prakAranI paramAtmA pratyenI prArthanA che. bhagavAnanA bAhya ane AMtarika 'guNonA varNanane kIrtana kahe che. zrI haribhadrasUrie je stuti-stotro (stavane) ; gaMbhIra pado racAyelA hoya ane zrI jinezvara devanA guNAnA kartAnarUpa hoya temane uttama kahelA che. kIrtanarUpa stavane pAMca prakAranA che. (1) sAmAnya guNa kItanavALA rastavane, dAkhalA tarIke:-jagajIvana jaMgavAlA. (2) dAsyabhAva prerita guNa kIrtana, dAkhalA tarIke -(1) tAra ho tAra prabhu muja sevaka bhaNI jagatamAM eTaluM sujasa lIje. (2) siddhArathanA re naMdRna vinavuM, vinataDI avadhAra. (3) sakhyabhAva prerita guNa kIrtana dAkhalA tarIkeH-bALapaNe : ApaNuM sasanehI ramatA navanava veze. (4) svaniMdAvALuM guNa kIrtana." pitAnI bhUle pragaTa karIne temane sudhAravA mATe bhagavAnanI kRpA mAgavI. ratnAkara pacIzI, ( saMskRtamAM ane gujarAtI mAM.) (5) AtmasvarUpAnubhava prerita guNa kIrtana. AtmasvarUpano anubhava karavAthI prabhunuM svarUpa samajavAmAM Ave che. (1) hama magana bhaye prabhu dhyAna, (2) visara gai duniyA tana-manakI, acirAsuta guNa gAnameM. bIjA stavane nIce pramANe che. sakalAhata stavana, ajIta zAMti stavana, saMtikara stavana, bhaktAmarastotra, kalyANa maMdira stotra. bhaktAmara staMtra prabhunA guNonuM ane atizayAnuM varNana upamAo sahita banAveluM che tethI madhura rIte zAMta sthaLamAM (bagIcAmAM ke TekarInA zikhara para) gAvAmAM Ave te manane sahaja AnaMdane anubhava thayA vinA raheze nahi. kalyANa maMdira stotra paNa uparanA stotra jevuM ja che. bane tAtre khAsa kaThe karavA jevA che. For Private And Personal Use Only Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zrI jaina dharma prakAza pustaka 82 muM aMka 8 . !" | vIra saM. 2492 vikrama saM. 2022 zrI goDIjIpArzvanAthanuM stavana (suranAyakapAMDukava me cahuM dIse-e rAga ) snAtra pUjA samakita suddha re pAme prANI puNyavaMtA, nItya samaro re paMca parameSTi guNavaMtA. ( 9 ) guNavaMtA goDI pAsa samari,nagara bhAveNA gAmamAM; sukha saMpadA pAme duHkha vAse, e prabhunA nAmamAM. e prabhunI sevA sAre, kaSTa nivAre sehAma dAridra cura vAMchIta pure, pAzva yakSa raLIyAmaNuM. derAsara nAke re, pUjA amalanI zerIne; DhALa bajAre re, bhavajananA duHkha harIne. . (u ) duHkha harI sukha Ape, mIthyA tImIra DhALIne; ame AvyA prabhu tuma zaraNe, neha najara tuma bhALIne. azvasena re nupatI kuLa caMdalo, vAmAM mAtAre naMdana vaMdana sahu kare; prabhAvatI re kaMta suNe muja vInatI, Apo samajhIta re sAthe sArI zubhamatI. ( uthalo ). zubhamatI prabhu Apaje, ne bhava bhramaNa dUre TaLe; - navanIdhI aNa sIddI eja che, tuma nAma samarUpaLe paLe. bhava bhava bhaye bahu du:kha khape, o prabhu! tuma nAma vInA; keTalI vItI ke zuM jANe, e badhA duHkhanI bInA. - have Ape re nitya tuma caraNanI sevanA, nathI mAre ke bIjI kazIya khevanA. ( 9 ) khevanA prabhu eka che je vasIce zIvapura vAsamAM; dharmabhakti kaMcane pasAthe bhAskara bhaNe ullAsamAM. ullAsamAM prabhu eTaluM kahuM chuM, jema tAryo tame nAgane, thatuvIdha saMghanI sevA svIkArI vIkasAve nIja bAgane, -muni bhAskaravijayajI 0000000<<***cha988oo88eo *** 08: SR. For Private And Personal Use Only Page #4 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org {99133 zrI varlDa mAna-mahAvIra maNakA 2 jo :: lekhAMka : 16 lekhaka : sva. meAtIcaMdya giradharalAla kApayiA (mauktika) A pratihArI paNa dUtakA karavAmAM khUba kuzaLa hatA. teNe siddhArtha rAjA sanmukha jaI prathama tA temanI tabiyatanA samAcAra pUchyA ane tene yogya javAba maLatAM kahyuM ahIMthI thoDe dUra eka vasatapura nAmanuM nagara che, temAM petAnA zatruone trAsa ApanAra eka samaravIranA nanA rAjA rAjya kare che. te khUba catura ane zaktizALI che, tenI dIkarI nAme yathAdA che. te bhaNI gaNIne peAtAnA kAmAM kuzaLa thayelI che. tenu nAma yodA krama rAkhavAmAM AvyuM te paNa jANavA lAyaka hakIkata che. eka rAtrIe te putrInA janma pahelAM e rAtna sukhamAM peADhI gayA hatA te vakhate teNe svapna joya > kavacathI sajja thayelA yAhAyukta aneka rathAthI peAte jANe paravarelA che ane peAte meATA hAthI ra ArUDha thayelA che. te sa yeAddhAone laIne udyAnamAM gayelA che, tyAM to meTA kAlAhala thayA. ene lIdhe keTalAka subhaTA trAsI gayA, keTalAka palAyana karI gayA ane peAtAnI dhvajA paDI gaI. te vakhate rahelA yAhAe paNa jamIna para ragadALAyA ane vijayanA vAgho baMdha thai gayA, A pramANe para te sthiti thatAM rAjAe AvI vicitra paristhiti thatI jone teNe paDI jatAM chatrane dharI rAkhyuM. ane te tene moTA vijaya prApta thayeA. A vakhate temane mATe vijaya dhvaja prApta thayeA. rAjAe pramAte svapnapAkAte khelAvI temane A svapnanuM phaLa pUchyuM svapnapAThakAe kahyuM ke "svapna pAMca kAraNe Ave che; anubhavela vAta hoya te svapnamAM Ave, joyela vAta svapnamAM Ave, peAte ciMtavela vAta svapnamAM Ave, athavA prakRtimAM vikAra thavAthI vAta svapnamAM Ave athavA devanA prabhAvathI paNa svapna Ave. tA Apane A pAMcamAMnAM kayA kAraNe svapna AvyuM te Apa kahA teA amArA samajavAmAM Ave.' Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir rAjA samaravIra kaheH-"huM AvuM kAraNa kAMi jAte ke samajate nathI. game te kAraNe svapna AvyuM haze " to pachI " svapnapArka kahyuM ke " svapnanI vAta sAcI karo. Apa udyAnamAM jAo. ena karavAmAM zo vAMdho che? ema karavAmAM kAMi lAla dhI, zuM thaze te samajAtu nathI, paNa ema karavAmAM nukasAna thavAnA te sa Mbhava nathI, paNa emAM lAbha thavAno saMbhava che. Ape DAlanAM chatrane dharI rAkhyu. ane Apane vijaya dhvaja prApta thaye tethI e svapna kAMika sArUM ja kare tevu sAbhiprAya che. " rAjAe svapnapAkonI Aveo sAro abhiprAya sAMbhaLIne te svIkArI lIdhe ane te ja vakhate vijayanAkhata vagaDAvI anya kA mUkI daIne tenA sa yAdvA turata AvI paheAMcyA ane te bakhtara tathA Ayudhe paherelAM hatAM. kaika yoddhAe azvapara, te kaiMka tA hAthI para taiyAra thaine hathiyAra dharIne mAnyA ane A rIte catura gaNI senA taiyAra thaI gaI, te vakhate mukhya hAthI para rAjA samaravIra pazu pete taiyAra yane kheDA ane AkhI senAe naMdana nAmanA udyAna tarapha prayANuM karyuM. have te ja vakhate eka durgAdhana nAmanA sAmRta udyAnanI samIpamAM AvI pahoM yAH teNe ghere dhAlyA. tenu Agamana jANatAM samaravIra rAnta paNa sagrAmasajja thayuM. tene paNa bhAre navAi lAgI. mAra zyAgamananA samAcAra, samaravIra rAjAe krama jANyA haze ? e vicArathI duryAdhanane paNa vicAra thaI paDyo. aize. tA yuddha cannAvyuM. aMte samaravIra rAjAe zatru duryodhana) ne nAgapAsa vaDe bAMdhI lIdhA. kedI duryo ( dhana ane sAravAra rAnta vacce keTalIka vAtacIta thai. samaravIre tene devanuM smaraNa karavA kahyuM. javAbamAM durgaMdhana behyA ke saMgrAma zarU karyAM ==>(62) For Private And Personal Use Only Page #5 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 8 ] zrI vardAmAna-mahAvIra pahelAM ja teNe ISTadevane yAda karyA che ke je prApta Ave che. deza jANe sara karavo hoya tevAM varNana karela karma hoya te deha bhogave ja rAjA samaravIre gAmegAma jaine te saMbaMdhamAM I paraNanAra varanA te sAmaMtane na mArI nAkhatA tene potAnAM rAja- saMbaMdhIo taiyAra kare che, cUramuM ane dUdhapAka uDADe mahelamAM laI gayA ane tyAM tene pAzathI mukta karyo che ane pAchAM te varNane upara carcA thAya che ane ane khAna tathA bhojana karAvyAM. AthI jyAre te para abhiprAya levAya devAya che. A paddhati koI laDAie lIdhela tenA azva tathA rathe pAchAM ApyAM paNa rIte pasaMda karavA lAyaka nathI emAM paraNanAra tyAre te sAmata duryodhana paNa amArA rAja samara vara te kanyAne joI ja zakatA nathI ane tene badhe vIranI sevAvRtti aMgIkAra karI rAjasevAmAM cAlu AdhAra jovA janAranA ripaTa upara rAkhavo paDe rahyo rAjA samaravArane paNa A AkhuM svapnaphaLa ja che. A to kanyAnI pasaMdagI vara kare ke varanA lAgyuM temaNe saMteSa dhAraNa karyo ane putrIne vaDIle kare te bemAMthI ke vargamAM A paddhati janma thatAM tene Avo moTo yaza karAvanAra putrIne AvatI nathI ane jevA janAra paNa ghaNe bhAge yAdA nAma ApyuM ane tenA janmathI potAne yaza pitAnA pUrvabaddha nirNaya anusAre je riporTa sAro ane meTI kIti thayA che evI dhAraNA karI." ke kharAba Ape che. A pasaMdagImAM varanI irachAne badale jovA janAranI IcchA kAma le che ane te dUta AgaLa calAve che. "e putrI moTI thaI na paddhati to kaI paNa prakAre ISTa nathI. bhaNIgaNI ane khUba kAbela thaI eka vakhata rAjAe ane samavIra rAjAe dhRSTatA karI kanyAne mokalI nimittIA(pI)ne pUchyuM ke " AvI guNavAna ApI temAM paNa eka prakAranI dhRSTatA gaNAya. kAraNa putrIno pati ke zuM thaze ?" nimittake javAbamAM kahyuM ke kadAca kanyAnI pasaMdagI na thAya te AvI meTI ke "ene pati eka hajArane ATha lakSaNavALa kaI dhamAdhamanuM zuM pariNAma Ave tene vicAra kare pravara purUSa je deva ane dAnavane pUjanIya haze te thAya che, paNa eNe nimitIAnA vacana para bharose tene pati thaze." A sAMbhaLyA pachI rAjAnA manamAM sakhI jokhama kheDayuM temAM te phAvI gayuM ane saMsAApano putra vasI rahyo che ane te kanyAne meghanAda ramAM phateha jeTaluM i- phateha pAmatuM nathI. badhA nAmanA senApati sAthe ApanA putra sAthe vivAha. sArAM vAnAM thayAM te ApaNe AvatA prakaraNamAM jozuM.. saMbaMdhathI joDavA mokalAvI ApavAmAM AvI che. te 1. atyAre to kanyAne mokalI ApI ane te meghanAda.. prayANa karatAM meghanAda ane yazodA ahIM pote ja senApati sAthe kSatriyakuMDane mAge che teTaluM ApaNe Ave che e huM dUta te rAjAne pratihArI jarA AgaLa joI zakyA chIe. have tenA jokhamanuM zubha pari te mA bI . kaca karIne Avyo chuM . have Apa pramANe che " NAma ApaNe AvatA prakaraNamAM zuM. - rAjA siddhArthe A laMbANa vAta sAMbhaLI pitAnI khuzI batAvI ane hakIkata kanyAne jAte jevA upara . prakaraNa 15 muM. mulatavI rAkhI. paNa eNe je kanyAnuM varNana sAMbhaLyuM, yurIdo: tethI te rAjI thayA ane A kArya je thaI Ave rAjA siddhArtha to dUtanI ATalI vArtA sAMbhaLo te samayane ya che eTale vicAra batAvavA sAthe pAchA rAjakAryamAM paDI gayA ane emane te rAjyanAM samavIranI AvuM moTuM jokhama kheDavAnI dhRSTatAnI aneka kAryo ane vahIvaTI bAbatene aMge te vAta prazaMsA karavA lAgyA. AjanA samayamAM te paraNa- 5Na yAda na AvI, yAda karavAnA che te saMbaMdhI upAya nAra kanyA jevAnI bAbatamAM bhAre utA khAsa karavAno temane prasaMga ja na maLyo, ane pote bheLA karIne bIjavara ke trIjavaranA saMbaMdhamAM karavAmAM ane nirdoSa hovAthI trizalA rANI sAthe paNa thAkane For Private And Personal Use Only Page #6 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jaina dharma prakAza samAcAra ja nai te sIrata lona laIne teo kAMI ja vAta karI na zakayA ane moDI jaDa ghAlI beThelA rivAje ekadama tenuM kAraNa jaNavyuM rAtre AvIne sUI rahyA. * te paNa temAM sudhAre karatAM ATale cAra pAMca samaravIra rAjAe to hAthI, gheDA kanaka vagerene yugane ke tethI paNa vadhAre vakhata lAge che e vAta A ba LalagnanA sudhArA athavA pheraphArane age khAsa dAyajo 5Nu kumArIne karIne me kalI ApIne moTuM jaNAI Ave che. jokhama karyuM hatuM ane AvI rIte tene te pitAnI mahAvIrasvAmI to sattara varSanI vaye paraNelA dhAraNu bara Avaze enI khAtarI ja hatI ene jaNAya che. te yugamAM A vaya purUSane mATe megya nimitIAnA vacana para pAkI zraddhA hatI ane mAnajoga enI IcchAne aba paNa e ja rIte the dhAravAmAM AvatI hatI. kanyA mATe haju sudhArAne avakAza hato. khUda mahAvIrasvAmInI putrI priyadarzana A vasaM tapura kayAM AvyuM tene haju sudhI kAMI : nAnA lagna daza varSanI vaye thAya che te ApaNe have pachI patto lAgato nathI. kalyANavijaya svaracita mahAvIra ja zuM. A sarva bAbatamAM sudhAro thato jAya che te caritramAM tene siddhArtha rAjAne eka sAmaMta kahe che, iSTa che ema ApaNane lAge che. paNa hemacaMdrAcArya tene rAja kahe che ane guNacaMda bIje divase meghanAda, sAmaMta kumArI yadAne gaNI kRta mahAvIra caritrathI Take maLe che. tyAM te laIne kSatriyakuMDamAM dAkhala thayA. siddhArtha rAjAe vasaMtapura nagaranA rAjA tarIke varNavAyela che ane te temane sAta mALanA eka rAjabhuvanamAM utAra Apyo vasaMtapura kyAM AveluM hatuM ane te rAjya kevuM ane ane tyAM temane mATe uttama bhejananI vyavasthA karI. keTalA vistAravALuM hatuM te jaNAvavAmAM AvyuM meghanAda sAmaMta paNa dIkarIne sAthe laI rAjadarabAre nathI.. a! samara vIra rAja hatuM te hakIkatAne hema- AvyuM. siddhArtha rAjAe prathama te samaravIra rAjAnA caMdrAcArya pitAnA trizilAkA purUSa caritranA mahA- kuzaLa samAcAra pULyA ane kanyA yazodAnuM rUpa, vIra caritranA bIjA satramAM Take Ape che. bAkI lAvaNya ane namratA joI te sarva rIte potAnA to mahAvIra svAmI paraNyA ja nahotA ema digaMbara putrane megya che tenI khAtarI karI lIdhI. turata lagna bhAIo kahe che, paNa lagnanI vAtane kapamanna jaNAve levAmAM AvyA ane najIkanA divasa te mATe pavitra " che ane Avazyaka niyuktikAra e vAtane Teko Ape I rAjA siddhArthe te putrane kAMI paNa pUchyA vagara che, tethI zvetAMbaranI mAnyatA pramANe te temanA lagnanI taiyArI karavA mAMDI. te kALamAM putranI IcchA lagna sattara varSanI vaye thayA hatA ema jaNAya che. zuM che te pUchavAne rivAja nahote. maMgaLa vAjA - vAgavA mAMDyAM ane putra mahAvIra vimAnane A . hAlamAM lagnanI vatha vadhAre thAya te paNa anukULa hakIkta sAMbhaLI ja navAI lAgI. jaNAya che. aneka kAraNe muslIma samayamAM lagnanI - te prabhunA mitra te lagnasaMbaMdhanI vAta karatA vaya nAnI uMmaramAM gaNAtI te te samayAnusAra muslI- hatA. temane kumArane javAba eka sarakhA hatA; manA julamathI bacavA mATe yogya gaNavAmAM AvatuM mAre vizvamAM paDavuM ja nathI, je vAta saMsAra hatuM, paNa A bALalagnanI prathA dUra karatAM doDhase vadhAranArI che. temAM su prANIoe rasa le ne varSa nIkaLI gayA. joIe. AvI vAta cAlatI hatI tyAM mAtA trizalA * sAMsArika rivAjamAM jamAnAne dhaTanA saMdhArA AvI pahoMcyAM ane ene jotAM ja pu lIdhela karatAM paNa AvI rIte yuge cAlyA jAya che. musa- pratijJA yAda AvI. mAtapitA jIvatA haze tyAMsudhI lamAnanA samayamAM je rivAja jarUriyAtane aMge pote dIkSA nahi le. mAbApane jarA paNa duHkha na dAkhala thaI gayA te dUra karatAM paNa ATalo lAMbo lAge, ane teonI lAgaNI paNa na duHkhAya e samaya te jotAM sAMsArika rivAjamAM pheraphAra temane nirNaya hatA e vAta yAda AvatAM mahAvIre karavAmAM keTalI musIbata paDe che te samajAya che ane vevizALa ane lagna kabula kya. . . (cAlu) AvI rIte yuge cAmAM A aMge pote dAva nI lAgaNI paNa ' For Private And Personal Use Only Page #7 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vidhamAna Agamane pustakArya karanAra pUrvadhare maharSi zrI devardhvigaNi kSamAzramaNajI mahArAja (gatAMkathI cAlu) [lekhaka-panyAsajI mahArAjazrI suzIlavijyajIgaNI ] ja viviguNavajavaMdA - zrI devadvigaNi kSamAzamaNujI mahArAja vAlajI vAcanA karavArUpa mahAnuM bhagIrathe, ane bhAviprajAne amUlya kALanuM cakra niyamita karyA kare che ane varSonAM varasArUpe cirasmaraNIya atyaMta lAbhadAyI anupama vahANAM vAtAM jAya che. zrI vIravibhunA nirvANuthI kArya karyuM. dazamA saikAmAM agAunA duniTane yAda karAve tevo A saMbaMdhane jaNAvanArA prAcIna pramANe nIce prakRtinI apAthI pAchA bAra varSe dubhikSe potAne majaba che - " paMjo calAvyuM. aneka bahuzruta kALadharmane pAmyA. gharadikti nA pAchuM mRta chinnabhinna thayuM. A badhuM duHkhajanaka drazya jotAM pUjya zrI devaddhigaNi kSamAzramaNajI mahArAjAe, parama puthe barnmasTioi - pavitra thatAgamanI bhaktithI prerAIne bhAvi prajAnA navamI siyAgo vIrAgo ! " upakArane arthe zrI saMdhanI sAcala vinaMtine mAna [ kalpasabodhikAyAm ] ApI, uparyukta vAcanAo thayAne lagabhaga 150 " vahigmi nAre varSa vyatIta thatAM, vIra saMvata 980 [ vikrama saMvata devaTTipamuheNa samaNasaMdheNa / 510] mAMke matAMtara 993mAM suvikhyAta valabhI puttho AgamalihiyA . puramAM zramaNa saMdhane ekatrita karyo ane teonA navasaya asII tahA vIre // 12 // " mukhethI avazeSa rahelA nyUnAdhika truTita ane atruTita AgamonA pAThene-AlApAne kramazaH potAnI prajJA [ zrI jaina satya prakAzanA paryuSaNa parva buddhivaDe saMkalita karI pustakAddha karyA. vizeSAMkamAMnA prAcIna itihAsa'mAMthI) Ama pUjya zrI devaddhigaNi, kSamAzramaNajI "vat vinarAzAvIrata, mahArAje verAyelAM zratarUpI motIone mALAbaddha tvaJcaityapUte dhruvasenabhUpatiH / / For Private And Personal Use Only Page #8 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jaina dharma prakAza yasmin mahai: saMsadi kalpavAcanAmA- nezat , tato durbhikSAtikrame subhikSa pravRttI dvayoH cA tAnapura : sute ? " sajjo maitrApADavA tatha-go varasyAM, [zrImunisundarasUrikRta-stotraratnakoze] eko mathurAyAM, tatra ca sutrArthasaMghaTanena paraspara vAcanAbhedo jAtaH / vismRtayo hi suutraarthyoAnA samarthanamAM sAmAcArIzatakamAM zrIsamayasuMdara gaNivara nIce pramANe jaNAve che smRtvA matvAsaMghaTane bhavatyavazyaM vAcanAbhedo, na kAcidanupapattiH // " "chIphevaddhiofkSamarzamaLA zrIvI/vazIyaudhanavarAta (186) auM kAna drArAvarSAga- vallabhIpuranI khyAtimAM thayelI vRddhi- durbhivazAda bahutasAdhuvyAptau bahuzrutavicchittI AjanuM vaLA eTale prAcInakALanuM vallabhIpura. 1 nAnAtha....mavi8 mAstrokovAlA saurASTranuM (soraTha-kAThIyAvADanuM) 'siTI opha Tesa" zrutabhaktaye ca zrIsaGghAgrahAd mRtAvaziSTatadA tarIke prakhyAta mahAmUlya tIrthasthAna girirAja zrI kAlInasarvasAdhUna valabhyAmAkArya tanmukhAvicchi zatruMjaya tIrthAdhirAjanI prAcIna taLeTI eka vakhate e valabhIpurane AMgaNe hatI. trAvazieTAcUnAdhAna truTitAnuvRTitAnApAma A avasarpiNInA Adya tIrthakara zrI RSabhadeva lApakAnanukrameNa svamatyA saGkalayya pustakArUDhAH paramAtmAe pUrvanavvANuvAra zrI zatruMjaya girirAjanI kRtaaH| tato mUlato gaNadharabhASitAnAmapi tat parzanA karatAM potAnI pavitra rajakaNothI e valabhIsngklnaanntrN sarveSAmapi AgamAnAM kartA purane paNa pAvane karyuM hatuM. ddhinAkSamAjamA gva jJAta: " A ja nagaranA mahArAjA zilAdityanI rAjavAcaka zrAvinayavijayajI mapaNa nIce pramANe sabhAmAM e ja mahArAjanI samakSa dvAdazAniyacakranA jaNAve che kartA tArkika ziromaNi zrI malavAdI mahArAjazrI TurmikSe nikAvArtha-rSinLavA | bauddhonI sAthe zAstrArtha karI sanAtana jaina dharmanI nAnAmAvata: sAdhu-sArvIna vikRtaM zratama | vijayapatAkA jagatabharamAM laherAvI hatI. aa: sumikSe nAte sarca karoDamagha7 bhAratIya pratihAsakAra paNa sa bhAratIya itihAsakAre paNa saMzodhanane pariNAme thawwAM mathurAyAM ja sUtrArthaghaTanA che Aje ekamate e vAtane kabUle che ke eka kALe palabhyo saMgate saGke devarddhigaNiramaNIH / A vaLA-vallabhIpura jJAna, saMskRti, saMskAra, udyoga pazudANAM saMsAre ricArArthofmUna che ane dharmanuM kendra hatuM. dezadezAvaranA seMkaDe nahi tattama vAvanAmetatra jJAta: jarnAna vinA badake hajAre jJAnapipAsu vidyArthIonuM A Azraya vismRtasmaraNe bhedo jAtu syAdubhayorapi / / / , sthAna hatuM. tataimtato'rvAcInazca gItArthaH pApabhIrUbhiH / e ja puNyavaMta prAcIna nagaramAM jyAre mRtadhara maharSi zrI devagiNi kSamAmaNajI mahArAjAe matadvaya tulvatayA kakSIkRtama nirNayAt // " / zramaNa saMgha ekatra karI Agamane pustakArUDha karyuM - zrImalayagirijI ma. paNa jyotiSkaraDa vRttimAM tyArathI enI prasiddhi vizeSa thaI, nIce pramANe jaNAve che- tyAra pachI paNa "zrI zatruMjaya mAhA' graMthanA suda dAvA pravRtta 3:4mAnumAvatA racayitA AcArya zrI dhanezvarasUrijI mahArAdi aneka rmika vRthA sAdhunAM vaTanaguNanA ivema- saMta mahApuruSonI caraNarajathI e pavitra banyuM. For Private And Personal Use Only Page #9 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zrI devaddhi gaNi kSamAzamaNujI mahArAja * vallabhIpuranuM bhavya jinamaMdira aDhAra dezanA adhipati zrI kumAra pAla mahArAjA tarapha AkarSA. vaLI e vallabhIpurane 'AryAvartanI ane mahAmaMtrIzvara zrI vastupAla, tejapAla vagere Adarza vidyApITha banAvavAnA manoratha karyA. saMghapatioe tIrtha sAva bhauma zrI siddhagirijI Adine tenA pariNAme Aje e ja nagaramAM bhavya jinasaMdha kADhI caturvidha saMgha sahita e valabhIpurane maMdira, suMdara gumaMdira ane prAcIna-arvAcIna pAvana karyuM. vizALa sAhityanA apUrva saMgraha samAna jJAnamaMdiranI kalikAla sarvajJa zrI hemacaMdrasUri bhagavaMte ane sthApanA ane " zrI vRddhi-nemisUrIzvarajI -- vidyArthI gRha" vagere jovAya che. eTalu ja nadhi paNa paramahaMta zrI kumArapAla mahArAjAe paNa potAnI karelI kRtiomAM e valabhIpuranI mukta kaMThe vidyamAna sakala Agamane pustakArUDha karanAra zrI dehiM. prazarita gAI gaNi kSamAzramaNa bha0, rAjasabhAmAM bahone japta hAra ApI zAsananI vijayapatAkA laherAvanAra zrI samaya jatAM jAhojalAlA bhagavatuM e vallabhIpura malavAdI mA tathA zrI zatruMjaya mahAmsa'nA kartA paNa kALanA pravAhamAM ghasaDAyuMchatAM paNa Aje zrI dhanezvarasUrijI ma vagerenAM smArake--bina vagara e potAnI khyAtine digantamAM phelAvatuM TakI rahyuM che, paNa anupama zAbhI rahyo che pUrve parama pUjya prazAMtamUrti pradAdA gurudeva rava0 arIma upakAra zrI vRddhicaMdrajI mahArAje e valabhIpura para parama pUrve e vAra prabhuna: mukhAvi dama.thI nIkaLela upakAra karyo. tenA pariNAme bhavya jinamaMdira ane svayaM bharamaNa samudra5 agAdha Agama sAgara kayAM ? vizALa upAzrayathI e vibhUSita banyuM. ane AjanuM vidyamAna agamarUpI bi6 kayAM ? tyAra pachI temanA ja anupama ziSyaratna zAsana- chatAM vartamAnakALamAM e bidu samAna paNa samrATa sUricakracakravartI bAlabrahmacArI kadambagiri tA bAlabrahmacArI kadambagiri zrataagama sAhitya Aje paNa jagatamAM ajoDa pramukha tIrthoddhAraka pUjayapAda praguru guruvarya sva0 ane sarvotkRSTa che. naSTa thatA e mRta sAhityane je AcArya deva zrImadda vijayanemisUrIzvarajI mahArAje e pujaya zrI devAddhagaNi kSemAzramaNajI paNa asIma upakAra karyo ane tyAMnA hAra sva mahArAje pustakA38 na karyuM hota to Aje zrI vakhatasiMhajIne, vartamAna zrI gaMbhIrasiMhajIne ApaNI zuM dazA thAta ? jagata mAM ApaNe kayAM tathA samasta rAjakuTumbane sadupadeza dvArA jainadharma jaIne UbhA raheta ? For Private And Personal Use Only Page #10 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir che, jene dharma prakAza jue- AvA duSamakALamAM paNa bhavasibdha taravAnA -zrI jaMbUvAmI, (tenA ziSya) prabhavasvAmI, sAdhanarUpa e Agama-zruta alaukika jahAja che. (tenA ziSya bhava jeNe gALI nAMkhe che evA A aNamola vAra ApanAra asIma upakAraka zarthabhava dazavaikAlikasUtra kartA sUri, (tenA ziSya) pUjya zrI devaddhigaNi kSamAzamaNujI mane asIma yazabhadra, (tenA ziSya) carama zrutakevalI bhadrabAhuguru, upakAra koInAthI kadI paNa bhUlI zakAya tema nathI. tenA zikSA ziSya) zIlarUpI suvarNanI kasoTIrUpa suvimala evA prabhu sthUlabhadra, (temanA ziSya) AryA zratadhAmAM temanuM sthAna mahAgiri amAruM maMgala kare. zratakevalIo ane zratadhara maharSio paNa vizvamAM mahAmaMgalakartA che. zrI devaddhigaNi kSamAzamaNujI zyAmArya ( prajJApanA sUtra kartA ), Arya samudra, mahArAja paNa atadhara che. emanI pUrve paNa aneka AyaM maMgu sarve, bhadraguptAdi, siMhagiri, dhanagiri, zratadhare thayelA che, "te sava amAruM maMgaLa kareTa zrI vira(vadhu)svAmI, vajumuni, ArakSita (anugae bhAvane jaNAvanArA nIcenA bane bloThe che, ThAra kartA), pupa (durbalikApuSpa ), guru RnTi (mathurA vAcanAvALA ) ane devaddhigaNi ( valabhI [ ravikrIDita-vRtta|| vAcanAvALA ) e pura:sara mRtadhara-zrutajJAnIo amAruM maMgala kare. " zrIvUDa kama: kamutama:, zocazomadrAyaH (zrI jaina sAhityane saMkSipta ItihAsaH pR. 46mAMthI.] : zutaveachI ja gharamA, zrImavAdu: 1. A ra4ra4444H sa vima:, zrIcUramAmu , upasaMhAra- aghArthamajJAnirijhamRta: yusu vo ka64, I sUtra ane artharUpa ratnanA ratnAkara, kSamA, dama phAmAAryamudramamitA:, zrImadraguptA, ane mArdavAdi guNenA bhaMDAra ane upalabdha buta zrImAn siMhagiristathA dhanagiriH, sAhityanA uddhAranAra evA kAzyapagotrIya jaina zAsananA havAmI vajhAmidha: A mahAna jyotirdhara pUjya zrI devaddhigaNi kSamA zramaNajI mahArAja saMyamanuM suMdara ArAdhana karI, zrIvaivo munirAryarakSitaguruH, puSyo guruH skandilaH, zrI vIra nirvANuthI 1000 varSe samAdhipUrvaka kALazrI vardhvipuraNa: zutArA, dharma pAmI palekanA paMthe saMcaryo ane sadagatine venuM vo stram | pAgyA, chatAM paNa Aje temanI amarakIti dinamAM -dharmasUri-maMgalASTakaM pI. 5. 139 jIvaMta che, evA zratadhara maharSi zrI devaddhigaNi kSamAzamaNajI mahArAjane keTiza: vaMdana. * * For Private And Personal Use Only Page #11 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org upamiti bhavaprapaMcA thAne age jaina sAhitya Aje paNa samasta jagatamAM unnata bharatake UbhuM rahyuM che ane raheze. tenu eka kAraNa te enA mahAmUlyazALI, mahattvapUrNa ane AtmA nnatikAraka granthA che. Ave eka anya te upamiti bhava prapa cAkathA che. emAM vividha viSenuM talasparzI nirUpaNa che. e durguNo ane sadguNA upara pUrate prakAza pADe che. e saMsArI jIvane unnatinA uccatama zikhare paheAMcavA mATenA mArAcaka zailImAM darzAve che. e mahApaka che. eka samaye saMskRtamAM racAyelA rUpakAtmaka graMthaiAmAM kRSNamitrakRta prAdhacandrodaya prathama hAvAno ullekha thatA hatA paraMtu preA. piTarsana ane DaoN. yAAkhInA hAthe A upamiti bhavaprapoMcA kathAnuM soMpAdana thatAM e vAta paDatI mUkAi. Aje te vividha bhASAmAM racAyelA bhAratIya temaja abhAratIya upalabdha rUpakAtmaka graMthAmAM A upamitila praSa cAkathAthI caDiyAtA teA zuM paNu enI barAbarI karI zake evA eka paNu svataMtra grantha nathI, A mArUpaka ke enA gujarAtI bhASAvataraNa (anuvAda) tarIke chapAyelAM pustakA vagere varSo thayAM aprApya che tema chatAM enA prakAzanArthe adyApi yAgya prabaMdha karAyelA jaNAtA nathI. A mahArUpakanA sArAMzarUpe racAyelA keTalAka saskRta granthA ane aMte a MgenA rasa hajI ekavAra paNa prasiddha thayAnuM jANuvAmAM nathI. A viSama parikrame sthitine satvara aMta Ave ane jaina janatAne moTA bhAga A mahArUpakathI amuka aMze paNa pari cita bane ane jaina temaja ajaina vidyAnA A mahurUpakanA pUrepUro lAbha uThAve ane A granthanuM samucita sanmAna AkhI AlamamAM thAya te mATe Avazyaka pagalAM bharAya e vinamrapaNe sucavavAnA uddezathI meM A lekha lakhavAnu vicAryuM che, le pro. hIrAlAla ra. kApaDiyA ema. e. " biblithekA inDikA sirIjha '' mAM I. sa. 1899-1914 mAM prakAzita thaI che. A prakAzana mArI sAme nathI eTale e saMbaMdhamAM vizeSa kahI zakAya tema nahi hovAthI mArI eka noMdhanA AdhAre eTalA ja nirdeza karIza ke AmAM 1prastAvanA, zabdonI akArAdi krame sUcI, AThe prastAveAnI aMgrejImAM rUparekhA, pAtronAM vizeSanAmeAnI sUgI temaja praNAvaka caritagata sirvi prabandhanA a MgrejI anuvAdane sthAna apAyu che. prakAzanA--upamitibhava prapa MthA kathAnI prA. piTarsana ane DA. yAkobI dvArA saMpAdita AvRtti 1 Ane keTalAka 'hamitamava prama'cAkathA kahe che. Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir upamitibhava prapaMcAkathA ATha prastAva mAM vibhakta che. enA pahelA cAra prastAva pUratuM lakhANa 'pUrvA' tarIke "zeTha devaca'da lAlabhAI jaina pustakAhAra phaMDa" saMsthA taraphathI i. sa. 1918 mAM prakAzita karAyu che. emAM kevaLa mULa che; prastAvanA vagere kazuM ja nathI. bAkInA cAra prastAvarUpa lakhANa ' uttarArdha ' tarIke A ja saMsthAe i. sa. 1920 mAM chapAvyu che. emAM prAra bhumAM Amame dvAraka zrI AnaMdasAgarasurijIe vi. saM. 1976 mAM saMskRtamAM lakhelI vistRta prastAvanA che. emAM emaNe ATha muddAo carcyA che. temaja upayu kta sirviM prabandha uSkRta karyAM che. tyAra bAda AThe prastAvAnA 3viSayanA zreSTa khAdha karAvanArI saMskRtamAM anukramaNikA, akArAdi upayu kta vAkyo, pAtrAdinAM vizeSanAmeAne anukrama, vividha varNatAnI anukramaNikA temaja pAtrAnA prastAvAdine lagatuM kASTaka apAyAM che, Ama A uttarA aneka jAtanI mahattvapUrNa sAmagrIthI samRddha banAvAyu che. 1 AmAMthI keTaluMka lakhANa avataraNarUpe siddhaSimAM apAyuM che. dA. ta. jue pu. ka-40 ane 70-71. 2. A temaja AgamahArakanI anya prastAvanA enA gujarAtI anuvAdapUrNAMka eka pustape prakAzita OM viSayAnu' sucana hAMsiyAemAM paNa karAyuM che. ( 69 ) For Private And Personal Use Only Page #12 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir (70) jaina dharma prakAza che teno nirNaya kare A baMne prakAzanemAMthI eke Aje maLatuM ahIM kahyuM che ke A kathA gIrdevatAe arthAta nathI. ethI de. lA. jai. pu. phaMDanA utsAhI kArya- vAvIe banAvI ane meM kahI,1 padya 15-17mAM karIne mArI vijJapti che ke teo adyatana samIkSAtmaka haribhadrasurine nirdeza che. padya 18-20 mAM A kathA saMpAdana kaLAthI alaMkRta svarUpe pAThAMtare pUrvaka upa- 'bhillamAla" nagaramAM jAheramAM kahI saMbhaLAvyAnI mitibhava prapaMcAkathA prakAzita kare. saMskRta prastAva- vAta che. ahIM vIsamA padyamAM kartAe pitAne "kavi' nAnI sAthesAtha aMgrejImAM upaghAta, prathama prakA- kahyA che. 21 mA padyamAM prathamadarza lakhanAra tarIke zanagata prastAvanA (sudhArAo sAthe) samagra kathAne sArAMza, gadyapadyAtmaka lakhANagata 120 padhonI gaNA nAmanI sAvInA ullekha che. ahIM e sAdhIne akArAdi krame sUcI temaja mULa lakhANane aMge mRtadevatAnuM anukaraNa karanArI ane potAnA guru te te sthaLe viSaya sUcaka zIrSaka vagere sAmagrI paNa durgAsvAmInI ziSyA tarIke oLakhAvI che 22 mAM pIrase. De. miranae siddharSite aMge lakhelA nibaM padyamAM A rUpakAtmaka kathA saMvat 962 nA ceka zukala dhane paNa sthAna ApavuM ghaTe. paMcamIne guruvAre 'punarvasu" nakSatramAM pUrNa karAyAne ulekha che, 23 mA-aMtima padyamAM A granthanuM hAthapothIo-upamitibhava prapaMca kathAnA uparyukta prakAzanamAM kaI kaI hAthapathI upayogamAM parimANu lagabhaga 16000 zleka jevaDuM darzAvAyuM che. levAI che te jANavuM bAkI rahe che. ahIM huM e pAhAMtara ke zuddhi?--ditIya prakAzanamAM prazasUcavIza ke "bhAMDArakara prAcyavidyA saMzAdhana maMdiramAM ritanA dasamAM padhamAM "() ' ema chapAyuM muMbaI sarakAranI mAlikInI vIseka hajAra hAthape che te pAThAMtara che ke saMpAdaka mahAzaye sUcavelI zuddhi thIo che. temAM prastuta granthanI eka tADapatrIya prati che teno nirNaya kara bAkI rahe che. padho 10-17 che. e astavyasta dazAmAM che. A uparAMta be hAtha- prastuta granthakAre jAte racyAM hoya to e anyane- pAthI kAgaLa upara lakhAyelI che. emAMnI eka saharSine aMge haze. nahi ke pitAne viSe. kemake vi. saM. 1475 mAM lakhAyelI che. A traNene pari, vinamra saMthakAra pitAnI ATalI badhI prazaMsA kare caya meM "Descriptive Catalogue of the nahi. emanA kadAca koI bhakate emanA guNagAnarUpe GovernmentCollections of manuscripts" A pagho racyAM hoya ane ene prazatimAM AgaLa (Vol. XIX, dec, 2, pp. 1, pp. 90-99 )mAM upara sthAna apAyuM hoya te nA nahi, Ape che. pATaNanA eka bhaMDAramAM vi saM. 1261 mAM guru paraMparA ke paTa paraMparA?-prazaritanAM lakhAyelI eka tADapatrIya prati che. A uparAMtanI prAraMbhika padyomAM 'nivRtti' kuLanA sUrAcAryane sauthI keTalIka hAthathIonI noMdha jinaratnakeza (prathama prathama ullekha che. ethI prastuta praWkAranuM paNa A vibhAga, pR. 54) mAM che. Ama hoI saMpAdana kuLa hovAnuM phalita thAya che. sUrAcArya pachI hela jAtajAtanI hAthapothIo upayogamAM laI zakAya tema che. mahattara thayA ane tyArabAda durgavAmI ema je karyuM prazasti - A labhaga 16 0 00 zleka jevaDI che tethI A sarAcAryanA ziSya ane praziSyanAM upamitibhavaprapaMcA kathAnA aMtamAM 23 padhonI nAma che ke A te paTTaparaMparA che tene aMtima prazasti che. temAM padya 1-13 mAM grantha kartAe nirNaya karaze | katAe nirNaya karavo bAkI rahe che. vaLI gaMSine hela pitAnA pUrvajo-purogAmI munivaro viSe ulekha mahattara sAthe zuM saMbaMdha che tenI tapAsa thavI ghaTe; karyo che. caudamAM padyamAM emaNe A granthanuM temaja bAkI emaNe durgA svAmIne temaja prastuta prakArane pitAnuM "siddha" evuM nAma darzAvela che. vizeSamAM mA 1 udyotanasurie kuvalayamAlA 'hI" devInA sAni1 Ane badale "siddha'i nAma vizeSa pracAramAM cathI- kRpAthI racAyAnuM kahyuM che tevuM A kathana che. AvyuM che, eno prAraMbha kayArathI thaye te tapAsavuM joIe ? A mATe hAthapethI tapAsavI joie. La upara lakhAyelA uparAMta evA For Private And Personal Use Only Page #13 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org upamiti bhavaprapa cA yAne aMgre 'ka 8] dIkSA ApI hatI 'sarviM' pATha vAstavika ja hAya te ee durgAsvAmInA ziSya haro athavA emanA paTTaprabhAvaka haze. rathanA sthaLa A mahArUpakanuM jAhera vAMcana bhillamAlamAM karAyuM che to enI pUrNAhuti paNa tyAMja thai haro, du...svAmInA svavAsa jillanAlamAM thayA bAda jo A pUrNAhUti TUMka ja samayamAM thai hoya tA A vAtane samana maLe che. kRtikalApa--sUrAcAya, hellamahattara, durgAsvAmI ane saddhi paikI koie eka paNa mantha racyA haiya ema jovA-jANavAmAM AvatuM nathI. 168 gAthAmAM kammavivAganA racanAranuM nAma ga^vi che. zu te ja atra prastuta che? kammavivAga upara bhAsa kAre racAyuM te jANavAmAM Ave te A dizAmAM kaika prakAza paDe. bAkI enI eka vRtti vi. saM. 1221 mAM vidyamAna paramAnaMdasUrie racI che. have ApaNe A mahArUpakanA praNetAnI kRti vicArIzuM. e peAtAnu nAma siddha hovAnuM kahe che paraMtu emane 'siharSi' tarIke oLakhAvAya che e bAbata lakSyamAM rAkhI sirviM nAmanI prAcIna vyaktinI kRtio nAMdhIzuM, ane e emanI ja che Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ( 1 ) ema. hAla turata tA mAnI lazuM. meM hiMsAkhe emane kRtikalApa nIce mujaba cheH (1) upamitibhavaprapa cA kathA. racanA varSa - prastuta kRti saMvat 962 mAM (2) candrakAle caritra. A cantakavalicaritra ke racAi ema bAMdhebhAre kahyuM che. AthI A savat evA kAi nAmanI prAkRta kRti uparathI saMvat 598 mAM te kayA e prazna udbhave che. zvetAMbaronA granthA aMte sa MskRtamAM racAyelI kRti che. Ane gupta saMvat gaNutAM vIra saMvat, gupta saMvat zaka saMvat ane vikrama A vi. sa. 974 nI kRti thAya ema jaina sAhisaMvat e cAra paikI game te ekanA nirdeza jovAya tyane saMkSipta RtihAsa" pR. 186)mAM ullekha che. che. e hisAbe ahIM vicAra karatAM jyeSTha zukala jyAre jinaratnakAza (vi 1. pR 118 ) pramANe pacamIe guruvAra temaja punarvasu nakSatra hAya eNvezatA A vi. sa. 895nI kRti che. ane e 3ra96 saMvat te vikrama sivAya anya sabhavatA nathI. vIra zloka jevaDI che ane enI eka hAthapothI pATaNanA sa Mvat te| hAIja zake nahi kemake kartAe je bhiDAramAM che. bhadrasUrinA ullekha karyAM che te vi. saM. 185 mAM eTale ke vIra saMvat 1055 mAM svargavAsa thayAnI paraMparA svIkArAya te paNu vIra sa Mvata sa Mgata thaI zake nahi. Ama hAI A mahArUpaka che. sa. 906nA *me'nI pahelI tArIkhe pUchyuM thayuM ema lita thAya che. e pUrve durgAsvAmInA bhinnamAlamAM svargavAsa thayA hatA. ( 3-4) dharmAMdAsa gaNu kRta uvaesamAlAnI vistRta tathA saMkSipta arthAt moTI ane nAnI vRtti. moTI vRtti 500 zloka jevaDI che ane ene huMyepAdeyA' tarIke oLakhAvAya che. nAnI vRtti 4170 leka jevaDI che. (5) nyAyAvatAra uparanI vRtti. vRttikAra tarIke siddha vyAkhyAnikane ullekha che. A badhI kRti eka ja kartAnI racanAo che ke kema tenA aMtima nirNaya karavA mATe mArI pAse pUratAM sAdhana nathI eTale atyAre tA A saMbaMdhamAM thoDuka kahIMza thantakeyali caritra aprakAzita che eTale enI te bhAre mATe zakya nathI. kAi hAthapothInuM AMtarika nirIkSaNa karavuM paDe paNa ne cakravali caritra vi. sa. 895nI ja kRti hAya tA A mahApaka karatAM 67 varSa pahelAM cAcelI nanAma ane e prastuta mahArUpakakAranIja kRti hAya te! gyuMe lagabhaga se| varSI jIvyA haze. eNma anumanAya. vaesagAlAnI 'haiye pAyA' nAmanI vRttimAM chapAyelI che. gadevatAnI kRpAno ullekha che temaja upamitibhavaprapaMcA kathAnI prazastinuM soLamuM padya pazu che, eTale A vRtti mahArUpakakAre racyAnuM manAya te khoTu niha, huM A padya prakSipta teA nathI enI khAtarI karI levI ie. For Private And Personal Use Only Page #14 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org jaina dhama prakAza ( 72 ) nyAyAvatAranI vRttimAM evI krAivigata che kharI ke je upamitibhavaprapoMcA kathA sAthe khUba sAmya dharAve che? siddharSi nAmanI krAi vyaktie 500 bleka jevaDI siddhayogamAlA racI che. bhASAvataraNa--upamitibhavaprapaMcA kathAnA pIDha baMdhanuM gujarAtI bhASAmAM avataraNa svamAtIcaMda giradharalAla kApaDIAe karyuM hatuM. A avataraNa " jaina dharmAM prakAza " mAM vi.sa. 1956 nA jethI vi. saM. 1959 nA phAgaNa sudhImAM pR 188 pRSThomAM chapAvAyuM che. tyAra bAda stra, kApaDIAe e ja AThe prastAvAnu bhASAvatara paNa karyu che. pahelA traNa prastAvanuM bhASAvataraNa prathama vibhAga tarIke vi. saM. 1977mAM ane enI sudhArAvadhArAnI bIjI AvRtti vi. sa. 1981mAM jaina dharmAM prasAraka sabhA " taraphathI prasiddha karAyuM hatuM. A ja sasthAe prastAva 4-5 tuM AvuM bhASAvataraNa vi. sa. 1980 mAM ane bAkInA traNe prastAvAnu vi. sa. 1982 mAM chapAvyuM hatuM. A traNe vibhAgane aMgenA vistRta upAdghAta siddharSi nAmanA putakarUpe sva. kApaDIAe puSkaLa parizrama laine je taiyAra karyAM hatA te pazu A ja sasthAe vi. saM. 1995 mAM chapAvyA che. Aje upakRta traNa bhAge temaja siddhArSa aprApya che. bhASAvataraNa akSarazaH anuvAdarUpa nathI. ene aMge aneka sthaLe chUTa levAi che. temaja keTalAka sudhArA-vadhArA karavA paNa Avazyaka jaNAya che. te A cAre pustakAnA prakAzanArthe satvara prabaMdha lAgatA vaLagatAne karavA mArI vinamra vijJapti che. ' jamana anuvAda--samagra saMsAranA rUpaka dvArA AlekhanathI alaMkRta A upamitibhavaprapoMcA kathAnA pahelA traNa prastAvanA Dabalyu. kile 'jarmana bhASAmAM je anuvAda karyA hatA te lAipisagathI 1924 mAM Indische Erzler (X)mAM chapAye che. A anuvAda mArA jovAmAM Avyo nathI eTale e viSe huM vizeSa kahI zakatA nathI. 1 rjIe siddhaSi (pR. 105 ), Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [jeTa agrejI anuvAda--A mahArUpakanI anekavidha mahattA jotAM enA aMgrejImAM TipUrvaka anuvAda kaTAvAya ane te prakAzita karAya te dezavidezamAM jaina sAhityanI sAcI kadara thaze eTalu ja nahiM paraMtu aneka mAnavIone potAnI AdhyAtmika ane naitika pragatimAM e saddAyaka thaI paDaze, niza dha - DaoN. ena. pinee i. sa, 1911mAM siddhavine jaMge eka lekha lakhyA che. e * Bulletin de Academic Imperiale des Science de St. Petersburg " mAM chapAyA che. prastuta mahAra pakane lakSIne je keTalIka kRtio racAi che, tenI huM sa MkSipta noMdha lau chuM: 1. utibhavaprapaMthA kathA sArAdvAra A pa730 zloka jevaDI kRti zrI candrasUrinA ziSya vendrasUrie vi.sa. 1298 mAM racI che. Ane laghuupanitibhava prapa cA kathA paNa kahe che. AnI eka hAyapethI bhAM. prA. sa. ma. mAM che. enA paricaya meM D C G C M (Vol. XIX, Sec. 2, p, 1, pp. 100-102)mAM ApyA che. 2. upamitibhavapracA kathAddhAra--A 82 patranI kRti husarane racI che. AnI sakSipta noMdha siddhaSi (pR. 66-67) mAM che. che. 3 A ja nAmanI eka ajJAtaka kRti paNu juo uparyukta sUcIpatra (pR. 102-103). 4. upasthitibhavaprapathA nAmasamuccaya - A 146 zloka jevaDI kRti vardhamAnasUrie racI che. amane esapaya upara vi. sa. 1055 mAM vRtti strI che. 5. upamitibhavaprapa cAdvAra--A gadyAtmaka kRti sUrie racI che, e 2328 zloka jevaDI che. 6. dhamanAthanI vinatirUpa stavana--A vaiyAkaranuM viSavijaya gANue ahIM-suratamAM vi. sa. 1716 mAM 138 kaDImAM racyuM che, ene mukhya viSaSa upamitibhava prapaMcAkathAnuM AdhuM Alekhana che. e mATe devendrasUri kRta upamitibhava prapaMcAkathA 1 A stavananA piracaya meM vinaya saurabha ( pR. 32 37) mAM Apyo che. For Private And Personal Use Only Page #15 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org sArAhArane paMcAga karAyA che. A stavanane keTalAka 'laghu-upamitibhava prapaMcAkathA-stavana' kahe che. cha vairAgya kalpalatA--upamitibhavaprapaMcA kathAnuM zreSTa pAna karI nyAyavizArada nyAyAcAya yaze vijaya gaNie A mahAkpakane potAnI pratibhA vaDe samRddha banAvI je racanA karI te A vairAgya - kalpalatA che. e meDAmAM meADI vi sa. 1716 nI kRti che. A mULa kRti te sAdyanta prakAzita thai che, paraMtu enA prAra MbhanA lagabhaga aDadhA bhAganA gujarAtI anuvAda i. sa. 1901 mAM prakAzita thayA bAda bAkInAno anuvAda Aja dina sudhI te kAe karyAnuM jANavAmAM nathI, teA enA prakAzananI te vAta ja zI karavI ? A kAya vairAgyane varelA kA viSNune hAthe' savara thavuM dhaTe 9. upamitibhava prapaMcA rAsa--A rAsa IntinA ziSya jina - jasarAje vi. sa. 174mAM 127 DhAlamAM racyA che. A prastuta aDhArUpakanuM gujarAtImAM meTAmAM meTuM padyAtmaka nirUpaNa che. ethI temaja A aDhAramI sadInI gujarAtI bhASAnA abhyAsa mATenuM mahattvanuM sAdhana paNa che ethI " AnaMdakAvya mahAddhi"nAM mauktikAnI zreNi je Aje varSA thayAM AgaLa vadhI nathI tenA eka mautika tarIke Ane sthAna ApavA A zreNinA saMcAlakAnuM huM sAdara dhyAna kheMcuM chuM. 1 AnA paricaya maiM yazeAdeAhana (pR. 10, 24, 78, 23, 144, 118, 123, 206, 181 ane 297) mAM ApyA che. 8. vairAgyarati--A uparyaMta nyAyAcAya nI racanA che. A atyAre to aprakAzita che. eTale mahApaka sAthenA enA vizeSa saMbaMdha viSe vicA-vAMcI ravu bAkI rahe che. nyAyAcA'nA je graMtho upalabdha che temAMthI keTalAka adyApi aprakAzita rahyA che e noMdha mAre sakheda levI paDe che. nyAyAcAnI AvI kRti prakAzita karavAmAM vilaMba zAyI thayeA che aMte thAya che te samajAtuM nathI. 2 dA. ta. samAdhinuM varNana. ke AnA piracaya mATe nu yaze dahana (pR. 12, 24, 23 ane 118-19) A rAsanI zarUAtanI cha kaDI ane aMtamAMnI aDhAra kaDI jaina gurjara kavie (bhA. 3, khaDa 2, pR. 1160-1161) mAM apAI A rAsanI pacha mI DhAla kaDakhAnI dezImAM racAyelI che. Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir * rUpakAtmaka sAhitya aMge sidgharSimAM keTalIka kRtienI noMdha che. dA. ta. bhAgavata (raka dha 4) gata purjana, proAdha cintAmaNi ane enuM bhASAntara, mAha vivekanA rAsa, bhuvanabhAnu kevila ciratra ane jona khaniyane i. sa. 1960 mAM kArAgRhamAM racela Pilgrim's Progress (pizcimsa pregesa ), vArtika--upayu kata huMsarane saMskRtamAM je upamitibhava prapa cAkathAdvAra racce che tenA upara amRtasAgara gaNie vArtika racyuM che. A vArtika praka raNa ratnAkara--(bhA. 1, pR. ) mAM bhImazI mANeke chapAvyuM che. e vArdika sva. kuMvarajI ANujI bhAvanagaramAM vi.sa. 1950 mAM zrotAvargone sabhaLAvatA hatA.3 A vArtikanI bhASAmAM parivartana karIne eka pustaka che. dha. pra. sa. e vi. saM. 1953 mAM chapAvyu che. enu nAma " rakhAyuM .. che. A pustaka paNa have maLatu nathI teA enA prakAzana mATe yogya prabaMdha satvara thavA ghaTe. samarata sasAranA vistArane upamA dvArA rajU karanArA prastuta grantha viSe pre. vintarnise je kathana karyuM che te darzAvavA mArI pAse atyAre kAI sAdhana nathI eTale ene kevaLa nirdeSa karI A lekha pUrNa karU chuM ane AzA rAkhuM chuM ke A bahArUpakane aMge je kAMi karavA jevuM bAkI jaNAya te jaina zAsananA mahArata bharUpa gaNAtA munivarA mana upara leze ane jaina zAsana ane sAhityane tema karI jayajayakArane mA meAkaLA karo. 1 A dezI ane emAM racAyelI kRtionI mAhitI meM " kaDakhA ane jaina sAhitya " nAmanA mArA lekhanAM ApI che. 2 meM A saMbo~dhamAM keTalIka hakIkata "pArzvaya (prAkRta) - bhASA ane sAhitya " nAmanA mArA pustaka (pR. 129 ane 245)mAM rajU karI che. 3 jI saSi (pR. 67 ane 506). For Private And Personal Use Only Page #16 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ' it . 50" prA the nA hA, elekSa saMkarala ema. DI. nobala prAIjha jItanAra jaNAve che ke sAdhI AtmabhAvane cokkasa avasthAo zArIrika zubha pheraphAra karI zake che. jemAM prArthanAne samAveza thAya che. keIpaNa prakAranI vyaktigata svArthanI sAdhanA karavAmAM AvatI prArthanA phogaTa jAya che. svArtha vinAnI prArthanAthI paramAtmAne saMbaMdha jALavI zakAya che. ApaNuM mana lagabhaga badhe vakhata koI ne keI apekSAvALI sthitimAM hoya che. A bAbatane samajavA mATe ApaNe ekAMtamAM zAMtapaNe esI ApaNA manamAM aviratapaNe cAlatA rahetA AMtarapravAhane nIrakhavA ane oLakhavA paDaze. kriyAmAtranA bIja manamAM IchArUpe rahelA che ane vRttijanya saMka9pa temAMthI ja utpanna thAya che. zAMta ekAMta sthaLamAM AMkha mIMcI ekalA bese. Ama karavAthI potAnI aMdara rahelAM, kharAba ane sArA saMka9pe, vicAro bahAra Avaze. temAMthI sArAne piSI ane temane vadhAravA prayatna kare ane kharAbane ochAM kare. AvA prayatna cAlu rAkhavAthI AdhyAtmika pragati thaze. tadane apekSA rahita avasthA kevI hoya te samajavuM hoya to ApaNe niMdrAvasthAnI avasthAne abhyAsa kare. nidrAvasthA daramyAna mana ane zarIra ekabIjAthI judA paDI jAya che tethI uMghamAM zakti saMpAdana karI zakAya che. jAgRta avasthAmAM zarIra ane mana ekabIjAthI judA paDI zakatA nathI tethI mananI I zarIra para thAya che ane AghAtane lIdhe zarIra dhakko anubhave che. AthI zarIrane thAka lAge che. nidrAmAM hoya che tevA taTastha bhAva je jIva jAgrata avasthAmAM rAkhI zake te tenI zakti ane taMdurastI jaLavAya che. asalanA vakhatamAM jIvanamAM saraLatA ane sAdAI hatAM; tethI sAcA-kherAM ochA karavA paDatAM ane manano AghAta zarIra para aha ja ochA paDatA hatA. mANasa lucce ane svArthI banyA tethI mananI prakriyA zarIra para thaI che ane mANasa apajIvI banyA. prArthanA, dhyAna, satsaMga, suvAMcana dvArA mANasa jyAre pitAne tapAsa thAya tyAre zarIra para mananI prakriyA ochI asara kare che. Ama mANasa karatA nathI tethI blaDaprezara, haTebala mIThI pezAba jevA dardo thAya che. manane zAMta ane sthira karI paramAmAne mUMparka sAdhe.A Teva pADavA mATe prArthanA ane yAnanI bahu jarUra che. sthira jai bharela pAtramAM jema pratibiMba spaSTa paDe che ane (anusaMdhAna TAITala peja 2 Upara). prakAzaka : dIpacaMda chavaNalAla zAha, zrI jaina dharma prasAraka sabhA-bhAvanagara mudraka : gIradhaskAla phulacaMda zAha, sAdhanA mudraNAlaya-bhAvanagara For Private And Personal Use Only