Book Title: Jain Dharm Prakash 1951 Pustak 067 Ank 12
Author(s): Jain Dharm Prasarak Sabha
Publisher: Jain Dharm Prasarak Sabha
Catalog link: https://jainqq.org/explore/533807/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zrI jaina dharma prakAza. bahAragAma mATe bAra aMka ne paTeja sAthe vArSika lavAjama rUA. 3-4-0 pustaka 67 muM vIra saM. ra477 bAsA aMka 1 me, 1 sa. 2009 anukramaNikA 1. AcArya sastotra (Do. ugavAnadAsa manasukhabhAI mahetA A,B.B.s.) 251 2. vizvavaMdya mahAvIra . . . ..(rAjamala bhaMDArI) upara 3. vIra janma vadhAmaNI ... (zrI bAlacaMda hIrAcaMda "sAhityacaMdra") 253 4. vicArakaNikA ... ... ... (munirAjazrI caMdraprabhasAgarajI) 254 5. paryuSaNanA prANa . . . (paMDitazrI sukhalAlajI ) 256 6. sanAtana daSTine DhAMkatI daitika daSTi (zrI cunIlAla vardhamAna zAha) 259 7. dhArmika ane vyAvahArika jJAna ... .. ... ... ... 261 8. dIpotsavI mahApa (zrI maganalAla motIcaMda zAha " sAhityapremI") 262 9 bhagavAna mahAvIra ... ... (lAlacaMdra bhagavAnadAsa gAMdhI ) 267 0. svIkAra ane samAlocanA ... . ... 29 1. vArSika anukramaNikA .. . . . . .. ra71 svajanonA smaraNArthe jJAna-dAnane apUrva lAbha. zrI triSaSTi zalAkA puruSa caritra parva 1-2 (bhASAMtara : * AvRtti chaThThI). ghaNA varSo pUrve A pustaka amArA taraphathI prasiddha karavAmAM Avela. tenI nakala maLatI na hatI ane vAraMvAra mAgaNI thatI hovAthI, chApakAma tathA kAgaLanI moMghavArI chatAM paNa amoe A chaThThI AvRtti prakAzita karI che. kalikAlasarvajJa zrI hemacaMdrAcArya mahArAjanI A apUrva kRti mATe te kahevAnuM ja zuM hoya? chaThThI AvRtti e ja tenI upayogitA ane lokapriyatAnI nizAnI che. A pustakamAM Arthika sahAyanI jarUra che, to sakhAvatI ane jJAnapremI gRhasthanuM A tarapha dhyAna kheMcIe chIe. Arthika sahAya ApavA IcchanAra gRhastha amArA sAthe patravyavahAra kare. Arthika sahAyakane pheTa tathA jIvanacaritra A pustakamAM pragaTa karavAmAM Avaze. graMtha krAuna ATha paLa mATI sAIjhanA 400 pRSTha lagabhaga thaze. zrI jaina dharma prasAraka sabhA-bhAvanagara, For Private And Personal Use Only Page #2 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir - - * * * RA : Asa : vIra saM. 2473 | vi. saM. 2007 aMka 1ra modI || AcArya stotra - - - - - - 1 nimahimAmahinA(. - upajAtiahaMtanA hai uttarAdhikArI ! sattasUnuM! jinapaTTadhArI ! nIrAgitAmAM ramatA sadAya, pALo pitAno jina saMpradAya. 1 ahaMtabhAnu nahiM asta pAmyo, aMdhArano te adhikAra jAge; tyAM dIpa zuM Apa prakAzakArI, kali nizA meha timirahArI. 2 guru gaNuo guNagere ja, AcArya AtmAcaraNe carcA sUri tame sUrya samA prabhAve, cho pUjya to svabhAva bhAve. 3 duta je iMdriya paMca azva, unmArgamAM derI ja jAya vizva tene manonigrahanI lagAme, bAMdhI calAvyA sata mArga kAme. 4 brahma svarUpe sthita brahmacArI, brahmavratI he! nava vRtti dhArI; brahma vrata kSetra karI surA, mathe tame manmatha te alakSya. 5 De. bhagavAnadAsa manasukhabhAI mahetA, ema. bI. bI. esa. * A meM racela ane vivecana karela parameSTistotra aMtargata trIjuM stotra che. arihaMtastotra savivecana pUrve jaina dharma prakAzamAM chapAi gayela che. siddhastaMtrane (saviyana) keTaleka bhAga zrI AmAnaMda prakAzamAM chapAi gayela che. A trIjuM ' AcAryastotra atri mUlamAtra ApyuM che. vivecana koI anya prasaMge. JJ ) nA For Private And Personal Use Only Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vizvavandha mhaaviir| he vidyabandha tuma Ao, jIvana ko saphala banAo! // he // kSatriyakula ke mAna-vivardhana, Arya jAti ke gaurava-vardhana / rAgadvepa-chala-chadma-vimardana, bhrama kA bhUta bhagAo // he vizva // 1 // tIvra tapoM se tapta jinezvara, kalavaroM se mukta vizvezvara / zopita janatA ke hRdayezvara, zoSaNa banda kraao|| he vizva // 2 // jJAnamArga ke yogya nidarzaka, karma yoga ke pantha-pradarzaka / bhaktimatI paddhati-pradarzaka, jaga ko pantha dikhaao|| he vizva // 3 // balidAnoM kI mUrti manohara, AdarzoM kI eka dharohara / / prema haMsa ke mAnasarovara, premI vizva bnaao|| he vizva // 4 // zItalatA ke pUrNa himAkara, tejaHpuJja samAna prbhaakr| saumyamUrti kSamatA-ratnAkara, kSamatA-zakti jagAyo // he vizva // 5 // niSThuratA ke mada ke nAzaka, kaTutA ke kApAya-vinAzaka / kAyaratA ke marma-vinAzaka, vIra ! bhAva bhara jAo // he vizva // 6 // sAmyavAda ke pravara pravartaka, janatA ke adhikAra-samarthaka / sUtadayA-AkAra-nidarzaka, saccA sAmya-jatAo // he vizva // 7 // vasundharA meM sabase uttama, bhArata mA ke lAla mahattama / mahAvIra! sAdhaka-gaNasattama, bhArata bhAgya jagAo // he vizva // 8 // rAjamala bhaNDArI-Agara (252 ) For Private And Personal Use Only Page #4 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vArajanma vavANA (zrI bAlacaMda hIrAcaMda, sAhityacaMdra) ( harigIta ) zubha caitra sudi terasa dine jyAM vIra bAlaka janami; trizalA satInI kukSImAM ravi prAcImAM jima Ugiyo. dhruva sahu tejeno aMbAra maLI sUtikA gRhamAM bane; dAsI thaI harSita vikI vIra suMdara bALane. 1 pulakita thaI tasa remarAja harSaghelI te bane; je vikalavasanAra mudita vadanA khalana pAme kSaNe kSaNe. 2 De tadA siddhArtha nRpane ApavA suvadhAmaNA; utAvaLI thaI mahelamAM gaI satata letI bhAmaNuM. asthira gatinA padara cama tadA te rAjavI; zuM kAma AvI tvarita gatithI lAvatI suMdara chavI ? 4 che harSane utkarSa mukha para zabda na sujhe belalA; AkAra hasta dAkhave suta janma baMdha ja ApavA. 5 jANe gayA nRpa catura citte putrajanma vadhAmaNA pUche tadA zuM putra janme ? vade "hAM hAM' harSamAM. 6 rAjA thaye suprasanna nisuNa putrajanma tadA bhaNe; te sAthe sUcita nAma ucare vardhamAna kumArane. 7 de sI paNa thI uddhare ape ghareNA tehane, maNi hemanA bahu ratnanA Ape saharSe jehane, 8 ApyA duzAlA rezamI karatAranA bahu mUlyanA lakSamI banI ghaDI ekamAM dAsI maTI kSaNavAramAM. 9 AnaMda Urmika kSaNa kSaNe uchaLe manohara manasare, nahIM oLakhe kaI pUrvaparicita dekhatA je mana hare. 10 evA prabhu zrI vIra bAlaka riddhi vRddhi karo sadA; bAdanI e prArthanA zrI vIracaraNe sarvadA. 11" 1 pUrva dizAmAM. 2 avyavasthita thayuM che vastra jenuM. 3 paganA avAjathI. 4 manarUpI sarovaramAM. (253) For Private And Personal Use Only Page #5 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra >> www.kobatirth.org virA ra ka NuM kA >>>< virAma A mArA svAmin! hu tArI pAse kAMi nathI mAgatA, mAre kAMi nathI jotu'; tArA darabAranA drazyo joyA pachI mane have kAi paNa vastu prApta karavAnI icchA paNa nathI ! tArI pAse je kAMi sarvazreSTha DaeNAya te tu jagatane vaheMcI Apa-are ! mArA bhAganu paNa je kAM4 hAya te saune vaheMcI Apa, mAre kAMi nathI jotuM! huM tArI pAse kAM mAMgu nA | huM te| mAtra ATaluM ja kahevA AvyeA chu: mane tArA darabAramAM mAruM eka kAvya lalakAravA de! Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir e kAvya, hu' saMgItamAM tyAre ja utArIza, jyAre tArI pAse, gAine mAMganAra, kATa niha DAya. mAre tane kAvya saMbhaLAvavu che paNa sATAmAM tArI pAsethI kAMi levu nathI. gAne mAMganArA gayA pachI ja mAruM' kAvya huM kaiDIza; tyAMsudhI mAre pratIkSA karavI paDaze, to paNa karIza--paNa deva ! A kAvya sabhaLAvyA vinA te noMDhuM ja jAuM. bhAvAmi ethI sA'yelu che ane mArA haiyAnA eTale ja te! A kAvya sabhaLAvavA mATe huM tArI kAraNu ke A kAvya mArI pAvana pavitra AMsuevA AlekhAyelu che. pAchaLa pAgala thaine pharu chu ! krama ! nAtha ! mAruM A kAvya sAMbhaLIzane ? -paNa deva ! A bhAvAtmAthI yukta thayelI vANIne yAcanA na kahIza; kAraNa ke mAMcanAnuM bIjuM nAma mRtyu che! * * amaratAnuM gAna mitra! mAre tamane eka vAta kahevI che. huM' nuM chuM-mArA mitrAnu mane AmantraNa Avyu che. eTale huM utAvaLathI jAuM chu. mArA jUnA sAthIe yAtinA smitamAM saSThata karatu nimantraNa sAMbhaLyA pachI ahiM eka kSaNu paNa vilaMba karavA mAru' utsuka haiyu, nA pADe che-te mAre gayA vinA chUTako nathI-hRdayane mUkIne huM ahiM kema rahI zakuM ? --te! mArA mitrA ! mArA gamana-kALe majIla gIta-vita karajo, haSathI nAcajo, premanu jaLa siMco, madhura-kaThe amaratAnuM gAna lalakArajo, ane sarvatra AnandanA vAjA vagaDAvajo, madhura raMjanImAM kAi saddAmI paLe kAi navADhA potAnA nAvaliyAne li gavA jAya tema huM paNa mArA priyatama sAthIne maLavA saMcarU chuM. ( 254 ) For Private And Personal Use Only Page #6 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 12 mo ] vicArakaNikA 255 mAruM gamana usukatAbharyuM che. mAro AtmA purayakAryothI pUta thayelo che. mAre mArga maMgaLamaya che. joke e pitAnI ajJAnatAthI e mArgane bhale amaMgaLa kaheco hoya paNa vAstavika rIte e amaMgaLa nathI. e te che pUrNa maMgaLamaya ! A mAge, AgamanA bhomiyA sAthe, a5 pravAsa te meM kheDayuM che. ane bAkI rahelo pravAsa A helIvAra kheDI rahyo chuM eTale ja huM tamane pUrNa zraddhApUrvaka kahuM chuM ke mAre namana kALe, maMgaLa svare maMjula-gIta gAjo; kAraNa ke e maMgaLamaya che ne maMgaLamaya puruSee A mArge prayANa karyuM che. o mArA anatanA pravAsI mitro ! evuM amaratAnuM bhavya gIta gAjo ke duniyA e bhaya-atibhavya-gItane sAMbhaLI, maraNanA bhayane sAva bhUlI jAya ane maraNanA vadhAmAM chupAIne beThela amaratAnA mahatsavane kaI anerA utsAhathI ujave ! arpaNa deva! huM nidhana chuM. vizvanA mAna mATe madira bandhAvI zakuM evI mArI zakti nathI, eTaluM drazya mArI pAse nathI, te mArA akiMcananA haiyAne ja mandiramAM pheravI nAkhuM, te Apa emAM nahi padhAre ? karuNAsAgara! A pradezamAM pavitra jaLa te kyAM che nahi, ane je che te te lekapravAhathI oLuM thaI gayuM che, te dhyAnanA sarovaramAM snAna karIne ApanA nikaTamAM AvuM te huM nirmaLa nahi gaNAuM? | AnandasAgara ! kusuma te upavanamAM maLe, huM te Aje raNamAM vasuM chuM. kusumavihoNuM A pradezamAM huM khAlI hAthe bhAvanAnuM adastha kusuma laine AvuM te mArI puSpapUjAne Apa mAnya nahi kare? azaraNanA zaraNa! naivedya, akiMcana pAse kyAMthI hoya?- mArA tuccha jIvananA arthane ApanA punita carakamalomAM dharu to dayAdraSTithI ene nahi nihALI ? dayAsi ! maNake ja nathI tyAM mALA kema saMbhave ? hA ! Aja te mananI ja mALA banAvI ApanA pavitra jApa karI lauM chuM. Apa e mALAviheNa jApanuM madhura smitathI svAgata nahi karo ? nAtha! mAnavajIvananI dardakathAe mArA gItane viSAdagIta banAvI mUkayuM che, te AMsuthI gherAyelA e viSAdagItane A5 maMgaLa-gIta tarIke nahi svIkAro? -bAla, mArA nAya! bele. Apa te kRpALu kahevAe cho, anAthonA nAtha kahevAo che-te A anAthanA nAtha nahi bane? munirAjazrI candraprasAgarajI (citrabhAnu) For Private And Personal Use Only Page #7 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir paryuSaNanA prANu -paMDita sukhalAlajI. dharma be prakAra che. pahele sAmAjika ane bIje vyaktigata. sAmAjika dharmanA mULa ane tenuM mukha bahAra tarapha hoya che, jyAre vyaktigata dharmanAM mULa ane tenuM mukha aMdaranI bAjue hoya che. sAmAjika dharma bahirmaLa ane bahirmukha eTalA mATe che ke te dharma moTe bhAge janma sAthe ja prApta thayela ane eka bALapaNathI ja AcarAto Ave che. vaLI e dharma samAjamAM ekabIjAnI dekhAdekhIthI piSAya che, bhaya, lAlaca temaja navI sUjhano abhAva ane keTalIkavAra navI sUjha hoya chatAM paNa te pramANe pagaluM bharavA jeTalI hiMmatano abhAva vagere kAraNe sAmAjika dharmanA poSaka bane che. te te samAjamAM pracalita evAM kriyAkAMDe, vataniyame, tapa anuSAne ane bIjI dharmaprathAone anusarI sAmAjika vyakti mATe bhAge saMtoSa anubhave che. tene e pramANe na vartavAmAM sAmAjika TIkAno ane mobhAmAM UNapa AvavAno paNa UMDe UMDe bhaya hoya che, mATe bhAge sAmAjika dharmanI vyApti AMkha, kAna ane jIbha sudhI rahe che, kemake sAmAjika dharmamAM utsavanuM prAdhAnya hoya che ane utsa te dhamya gaNAtI evI badhI ja Idriyatarpaka ke manoraMjaka prathAo vinA nathI pitA ke nathI AkarSaka banatA. vyakitagata dharmanuM svarUpa sAva judu che. tene Ugama jIvana vizenA vicAramAM rahela che. A vicAra umarano amuka paripAka mAgI ja le che. mAtra zvAsozvAsa levA ane zarIra nabhAvavuM e ja jIvana che ke kharuM jIvana tethI para che ? vaLI vaiyaktika bhinna dekhAtAM jIvanane bIjA jIvana sAthe tAttvika ane naitika zo saMbaMdha che? evA saMbaMdhane vikasAvavA ane nirmaLa karavAnA upAyo che ke nahIM ? ane hoya to te kyA ? AvA aneka prazno jyAre eka athavA bIjI rIte aMtaramAM udbhave che ane tene saMtoSakAraka khulAso meLavyA vinA temaja te khulAsA pramANe varyA vinA aMdarathI ajaMpa akaLAve che tyAre ja te vyaktinI cetanAnA AkAzamAM dharmanuM prabhAta phUTe che. AvuM prabhAta haMmezA sAmAjika dharme prathAonuM dAsa ke anugAnI ja hoya ema nathI banatuM, kAraNa ke temAM navI sUjha sAthe te pramANe vartavAnI ane tema karavA jatAM ItarajanonI prazaMsA ke niMdAthI taTastha rahevAnI svataH siddha hiMmata paNa pragaTe che. AcArya haribhadrasurijIe A ja aMtaramULa ane aMtarmukha dharmane pratistrotagAmI eTale ke sAmAnya lokapravAhanI sAme jo-sAme pUre cAlata-dharma kahela che. temaNe je dharmane anustrotagAmI kahela che te ja sAmAjika dharma che. vizeSa pracalita jene paribhASAmAM kahevuM hoya te ekane " dravyadharma ane bIjAne "bhAvadharma' kahI zakAya. dravya ane bhAva e be vacce haMmezA virodha ja hovuM joIe ema samajavAnuM nathI. vRkSanA be bhAga cheH eka jamInanI aMdara ane bIje jamIna bahAra. bahArane bhAga hoya che tevaDo moTo aMdarano bhAga nathI hota. vaLI vaDa jevA vRkSane bahAra vistAra jeTalo AkarSaka temaja Azrayaprada hoya che tevo ane teTale AkarSaka ke Azrayaprada aMdarane bhAga nathI leta e kharuM, paNa ApaNe jANIe chIe ke aMdaranAM mULa jIvatAM heya ane pArthiva rasa thI uparanA bhAgane paSatA heya tyAM lagI ja e vRkSanI sarva For Private And Personal Use Only Page #8 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aM; 12 ma.] paryuSanA prANa. 257 zAbhA ane jIvanazakti rahe che. uparano bhAga game teTalA pANIthI siMcAya ke game teTalA havA prakAza Adi to tene lAdhatA rahe, chatAM je aMdaranA mULiyAM kehayAM ke enI rasa zoSavAnI ane uparanA bhAga sudhI rasa pahecADavAnI zakita na rahI te khAtarIthI e uparano bhAga paNa vRkSa maTI jaI mAtra sUMTha banavAno. dravya ane bhAva e dharmo vacce paNa kAMika Avo ja saMbaMdha che. je dravyadharma bhAvadharma mAMthI baLa meLave ke poSAya tene bhAvadharma sAthe virodha che ja nahIM, paNa je drazyadharma bhAvadharmanA mULa vinAne hoya che tene virodha avazyabhAvI che. jIvanamAM aneka kSaNe evI Ave che ke jayAre Atmagata ane sAmAjika dharmo vacce ekanI pasaMdagIne prazna upasthita thAya che. A vakhate nabaLo mANasa sAmAjika dharma prathAne anusarato raheze ane e ja mArge javAnuM pasaMda karaze, tema karavA jatAM te nIti, pramANikatA, satya ane saraLatAnA pAyA upara UbhelA bhAvadharmane ja paNa karaze; jyAre virala evo kaMika ja sabaLe mANasa bhAvadharmane jatA karavAnuM jokhama kadI paNa nahI kheDe-bhale ema karavA jatAM tene game teTaluM sahavuM paDe. pajusaNanuM kalevara sAmAjika dharmathI arthAt kAvya dharmathI ghaDAyeluM hoya che, paNa tene prANu agara tenuM javAnubhUta Atmatatva e te bhAvadharma ja che. have jovAnuM e rahe che ke-tyAre e pajusaNune prANa eTale zuM ? ene khare artha AdhyAtmika jAgRti thAya che. AdhyAtmika jAgRti pragaTe tyAre tene pariNAme nIcenAM lakSaNo avazya uddabhavavAnA jaH (1) mAtra vartamAna ahika adyatana jIvanamAM ja daSTimaryAdAbaha ne rahetA jIvanadaSTi pitAnA bhUta ane bhAvI bhaNI laMbAya che. eTale jIvanadaSTi kALabhede khaMDita na thatAM traNeya kALamAM ekatA anubhave che. (2) evI ja rIte pitAnA caitanyone bIjA citothI bheda hevA chatAM badhAmAM kaI ekatAnI guDha kaDI hovAnuM bhAna pragaTe che. bhUtakALa gayo te te game ja, paNa temAMthI pasAra thaI cAlyA AvatA pitAnA caitanyanAM bhAna ke zraddhAne pariNAme sauthI pahelAM AdhyAtmika jAgRti vakhate pitAmAM rahelA vikAro ke doSanAM bIje zodhavAnI preraNA jAge che. AvI antaH preraNA ja vAsanAone vega pakaDatAM roke che. AnuM ja nAma upazama. jyAM eka vAra vikAronuM baLa zamyuM tyAM sArAsArane viveka karavAnI kaLA paNa pragaTavAnI. bhaviSyamAM paNa mAruM astitva che ja evI cakkasa mAnyatA baMdhAtAM ke tevuM bhAna pragaTatAM ja have pachInA jIvanamAM azuddhi na Ave te mATe cokiyAta prayatna paNa zarU thavAne, je saMvara kahevAya che. upazama, viveka ane saMvaranI tripuTI e pajusaNanA AtmAno eka bhAga thayo. eno bIjo bhAga Itara cha sAthenI pitAnI guDha tAdAmyanI kaDInA bhAnamAM samAya che. mArA pitAnA ane bIjAnA caitanya vacce dekhAya che agara manAya che te bheda ke judAI nathI ja-evuM bhAna na thAya tyAM lagI itara jIvanA duHkhamAM bhAgIdAra thavAnI ane pitAnA sukhamAM bIjAne bhAgIdAra banAvavAnI dhagaza jAgI ja na zake. itara sAthe pitAnA aikayanuM anusaMdhAna e ja eka evuM AdhyAtmika baLa che ke jene lIdhe mANasa aneka bAbatomAM bIjA sAthenA karAtA cakAbheda bhUMsI samAnatAnA anubhavane AnaMda mANe che. maitrI ane kara e evI samAnatAnAM pAsAM che. For Private And Personal Use Only Page #9 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ra58 zrI jaina dharma prakA [ Aso pajusaNa e prAkRta zabda che. tene artha che pari athAt AMtarika upazama. AvA pirAmanA pAyA upara ja pajaju saNa jevA dhamaparvanuM maMDANa che. keI AdhyAtmika jAgRtivALA mahApu jyAre uparAma vagere 6 para varNavelAM lakSaNo pitAmAM anubhavyAM tyAre bIjA AMdhakArIe paNa e dizAmAM pragati kare evAM udAtta hetuthI pajusaNa parvanI yojanA karI. e jinA nuM prakhya paNe to vrata niyame, tapa anuSThAna, AtmabhAnamAM madada kare evAM zAnuM avagamanana, sat-samAgama vagere ugyalakSI kAryakramathI ghaDAelI che. 'paNa ApaNe badhA jANIe chIe ke e kAryakrama ghaNIvAra temaja moTe bhAge mAtra cIlArUpa banI jAya che ane tene mULa hetu sacavAtuM nathI. vaLI ApaNe ghaNIvAra ema paNa mAnI laIe chIe ke ApaNI paraMparAmAM sAme Avate jajIsano kAryakrama e eka ja AdhyAmika dhamane kAryakrama che. paNa AvI daSTi te ekAMgI che. AdhyAtmika jAgRti e kAMI koI eka deza, eka jAti ke eka samAjanI mUDI nathI. e te game te deza, game te jAti ane game te samAjamAM saMbhave che. ItihAsa paNa ema kahe che. bhASAnI, bAhya AcAranI ke tevI rayU judAIthI AdhyAtmika jAgRtinA svarUpamAM aMtara paDatuM nathI. A ja vastu dhyAnamAM rAkhI AcArya haribhadrasUrijIe jena, bauddha, ziva Adi paraspara virodhI gaNAtA saMpradAyamAM paNa bhAvadharmanuM aikaya hevAnuM spaSTa sUcana karela che. pajusaNane sAmAjika kAryakrama sagavaDa ane ruci pramANe game te hoya chatAM e kAryakramane AdhAra upazama, viveka ane saMvara temaja maMtrI ane karuNavRtti popavAne heAya to mAnavuM ke ApaNe pajusaNanA prANane oLakhyo che. pajusaNane kAryakrama te amuka divaso pUrA haiya che, paNa tenA prANanuM ema nathI. prANu e te jamInamAMthI kUTatAM akhUTa jharaNuMnI peThe jIvanane pratikSaNa vyApe che. jenuM bAhya ane AMtarajIvana paraspara visaMvAdI hoya temAM pajaju saNano AtmA nathI ja. pajusaNa saMbaMdhe kAMIka lakhatAM upara je itara dharmonA parvonI tulanA karavAmAM AvI che tene hetu e che ke mANasa mAtrane jema utsava priya che ema tene vahelI moDI ochIvatI AdhyAmika zuddhinI bhUkha paNa lAge che, tethI ja dareka derAnA dareka paMthamAM tenA anuyAyIonAM bauddhika ane naitika vikAsakrama pramANe sAmAjika ane AdhyAtmika pa yojAya che. keTalIkavAra sAmAjika tathA dhArmika parvone AkAra ekabIjAthI ghaNo judA dekhAya che, paNa temAM je AdhyAmikAnuM valaNa hoya che te juduM nathI hotuM, kAraNa ke dareka paMcane aMdhakArI jyAre AdhyAtmika jAgRtimAM hoya tyAre tene AtmA evo UrdhvagAmI bane che ke tenAthI melI vAsanAo ane saMkIrNatAo sahAtI ja nathI. Ane kAraNe badhA deza ane badhA ja kALanA saMte mAtra eka dharmakuTuMba banI rahe che. pajusaNanA divasamAM ApaNe A samajaNano vikAsa karIe te bIjA paMthe pratyenI ApaNI maitropUrNa vika-vRtti vikasyA vinA na ja rahe. ane "mati me savabhUe, vera majajha na keNaI " e pajusaNane AtmA ApaNAmAM AvirbhAva pAme. [ " prabuddha jaina" tA. 1-9-51 parathI uSata ] For Private And Personal Use Only Page #10 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org sanAtana daSTine DhAMkatI bhItika dRSTi lekhaka-zrI cunIlAla vardhamAna zAhu [ sanAtana jaina tattvAnA upadeza bhagavaMta zrI mahAvIrasvAmIne upadeza samaya temaja kSetrane bAdhita naheAtA. paramAtmAnA dharmapadezane saMkucita artha karI amuka dezakALanA kAyaDA ukela karavA yatna karavA te vyAjabI nathI. --jI. e. ] Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bhautika jagata AvI bhautika tihAsanI dRSTithI mahApuruSAnA jIvanane tathA upadezone paNa jue che ane mAne che ke temaneA avatAra pAtAnA yuganA bhautika kAyaDAonA ukela mATe ja jANe thayeA heya. A bhautika gajathI mahAvIranA jIvana tathA upadezane paNa ghaNIvAra mApavamAM AvatA hAya evu ApaNe joie chIe. brAhmaNeAnA hiMsaka yajJA bahu vadhI gayA hatA, samAjanA itara vAM uparane temane atyAcAra paNa vadhI gayA hatA, zrahmaNe uccatama Asane besI itara vargonuM damana tathA zANu karatA hatA, ityAdi vaidikAnAM hiMsA tathA anarthAMnuM nivAraNa karavAne mahAvIre ahiMsA dharmAMte pracAra karyo hato ane vaidAnI vadhu vyavasthA teADI nAMkhanArA saMdha sthApyA hatA, ema sAdhAraNu rIte mAnava.-matAvavAmAM Ave che arthAt mahAvIranuM jIvana ane upadezo bhAratanA dharmanA itihAsamAMnu eka mahattvanuM krAntikAraka prakaraNa heAya evI rIte tenI svAbhAvika rajUAta thAya che. jo ApaNe Ama bhautika tihAsanI dRSTie ja e tIrthaMkara ane temanA upadezane joie te emane ane ApaNI jAtane anyAya karanArA ja banIe. mahAvIranuM jIvana jyAre ApaNe UMDI daSTithI joIe chIe tyAre jaNAya che ke vaidikAe pracArelI hiMsA ane temanI dvArA thatuM samAjarolTu e nivAravAnA ja uddeza e mahAt jIvanane naheAtA. mahAvIre 30 varSI teA potAnA kuTuMbanI vacce gALyAM hatAM. duniyAnA badhA bhotika du:khA temaNe najare joyAM hatAM ane bhautika sukhA bhAgagyA hatA. vaidikA taraphanAM hiMsA ke zaiSNune kAi kuTu anubhava temane aMgata rIte thavA pAmyA na hatA. temane te bhautika sukhA pratye ja abhAva UpajyA hatA; tethI jagatanA du:khanuM mULa kAraNa zodhI tenA nivAraNa mATenuM ciMtana temane mukhya mAgyApAra banyo hateA. 30 varSanI vaye temaNe bhotika sukhA cheADI gRhatyAga karyA. pachI vastronA mahAparigraha cheDI dIdhe ane cittazuddhi mATe tapasvI jIvana zaru karyuM, tera varSa sudhI kAra tapasyAne aMte temane satya lAdhyuM-kevaLajJAna thayuM. tyAra pachI temaNe dAnika tathA naitika upadeza ApavAnu rAru { = ( 259 For Private And Personal Use Only Page #11 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kAkA - - -- - - -- - - - - - 260 bo jena dharma prakAza [ A kavuM, khUba paribhramaNa karyuM ane te daramyAna bauddha, cArvAka, vaidika, sAMkhya, Avaka, zaiva Adi mAnA pracAraka tathA anuyAyIo sAthe vivAda tathA vicAra-vinimaya karyo. e badhA vayApAramAM pite eka jude saMpradAya sthApe che e koI bhAva temaNe darzAve nahoto. hiMsA ane zeSaNa vadhyA hatA, paNa e vastuone ja daSTi samIpe rAkhIne koI viziSTa pravRtti temaNe AdarI hoya evuM jaNAtuM nathI. bhautika dRSTinA itihAsakAre mahAvIrane jevI kAtinA sarjaka mAne che tevI krAnti niSpanna karavAne temane Azaya nahoto. mahAvIranI mULa daSTi te e hatI ke saMsAranA bhoge duHkhanA mULarUpa che tethI ene parityAga karIne ja vAstavika zAntinI prApti karavI joIe. temanA upadezamAM parigrahamaryAdAnuM ane dAnadharmanuM pratipAdana hatuM, paraMtu te samAna arthavyavasthA sthApavAnI Adhunika daSTithI karavAmAM AvatuM nahi. temaNe sarva varNone samAnAdhikAravALA saMdha sthApyo hato paraMtu te varNavihIna samAja racavAnA hetuthI nahi. je tevo bhetika Azaya temane heta te te saMsArano tyAga na karatAM saMsAramAM rahIne ja AjanA pracArakonI peThe AMdolana calAvavA ane judA judA vargo vacce saMgharSa nIpajAvata. vastutaH mahAvIrano sAthe prazna te vizvanA sakaLane AdhyAtmika sukha ane muktine hate. e ja sanAtana daSTi temanA upadeza pAchaLa hatI. prAsaMgika prazno sthaLakALanI maryAdAthI baddha hoya, jayAre prazna te sanAtana ane dezakALathI abAdhita che. tethI mahAvIranA upadezanuM mUlya paNa dezakAryathI paribaddha nahi paNa sanAtana che. sArvatrika ane sarvakAlIna che. jarA UMDI daSTithI joIe te mahAvIrasvAmI kAMi A vyApaka dRSTinA pahelA praNetA nahatA. temanI pUrve pArzvanAtha, temanI pUrve temanAtha ane tenI pUrve bIjA aneka tIrthaMkaro thaI gayA te badhAnA upadezamAM e ja sanAtana tatva hatuM. mahAvIranA kALamAM pArzvanAthanA anuyAyI upadezake te vidyamAna paNa hatA, te pUrvenA tyAgadhamAM tathA tapasvI upadezakone aitihAsika pramANethI siddha karI zakAya che. bhagavAna mahAvIra te pitAnI jIvanacaryA tathA upaderAdvArA janatAne eka daSTi ApavA icchatA hatA ke jethI te jagatanI vAstavikatA ane tenA koyaDAone samajI zake ane saMyama tathA puruSArthadvArA tene niSkarSa kADhI zake. jIvanA vAstavika svarUpanuM tenI zakti tathA saMbhAvanAnuM vizada vivecana karIne temaNe mAnava jIvananuM mahatva samajAvyuM hatuM ane te sAthe mAnavI upara rahelI nitika javAbadArIne khyAla Avyo hate. ahiMsA, satya, asteya, brahmacarya tathA aparigraha e kevaLa mAnava samAjanI vyavasthA mATe ja nathI, paraMtu sakaLa vizvanI jIvasRSTino paraspara saMbaMdha jALavavAnAM sAdhane che. AvI daSTi ke naitika sAdhanA jagatanI saitika vyavasthAnI pAchaLa hoI zakatI nathI. mahAvIre pratipAdelI dRSTine anusAra mukti ja jIvananuM aMtima lakSya che ane te kaThora sAdhanAthI utapanna thatA jJAnadhArA prApta thaI zake che. sarva eka sarakhI rIte karmane vaza evA prANIo che. e karma vidhAravA mATe jIvanasAdhanA Avazyaka che. jIvana-sAdhanAmAM sarva For Private And Personal Use Only Page #12 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 12 ma ] dhArmika ane vyAvahArika jJAna. 261 pratye samabhAva have e pahelI jarUriyAta che. emAMthI eka samabhAvanI vAtane pakaDI laIne mahAvIrane sAmyavAdI daSTivALA kahevA e te narI bhaitika daSTi che, ane mahAvIranI saMpUrNa dRSTinI viDaMbanA che. mahAvIrane krAMtikArI kahevA karatAM pAMcamA ArAnA mAnavIne milika sanAtana daSTinA dAtA tarIke oLakhavA e vadhAre nyAya che; pachI bhale e daSTinA anusaMgI phaLarUpe samAjane bhetika lAbha thatA hoya ane samAjamAMnAM bhaitika dUSaNe nAza paNa pAmatAM heya. prakAzano hetu aMdhakArano nAza karavAno che. tethI ghuvaDa baMdha bane ane kAgaDAne dRSTi lAbhe te te tenA anusaMgI phaLa lekhAya, [ "jaina" payuMSaNaka tA. 28-8-1 parathI uddhata ] - 9 dhArmika ane vyAvahArika jJAna keLavaNInA kSetramAM dhArmika athata AdhyAtmijJAna ane vyAvahArika arthAta bAhya jagatanA svarUpanuM jJAna manuSya jIvanamAM paraspara keTalA upakArI ane pUraka che te maharSi zrI araviMde batAvela che, te vicAravA ane amalamAM mUkavA jevA hovAthI nIce ApavAmAM Ave che - jagatamAM be prakAranuM jJAna che. eka prakAranuM jJAna jagatanI bahAranA dekhAtA svarUpane bAhya rIte, buddhine Azraya laIne samajavAno prayatna kare che. A che aparAvidyA, bAhya jagatanuM jJAna-bIjA prakAranuM jJAna jagatanA satyane tenA mULamAMthI ane tenA vAstavika rUpamAM aMdaranI bAjuethI AdhyAtmika sAkSAtkAra dvArA meLavavA mathe che. sAmAnya rIte te A be prakAranA jJAna vacce eka kaDaka bhedarekhA doravAmAM Ave che ane ema mAnavAmAM Ave che ke ApaNe jyAre Urva jJAnamAM, prabhu viSenA jJAnamAM pahoMcIe chIe tyAre pachI bAkInuM jJAna A jagata vizenuM jJAna kazA kAmanuM rahetuM nathI paraMtu vAstavika rIte te A be prakAranAM jJAna e mAnave AdarelI eka ja zodhanAM be pAsAM che. jagatamAMnuM tamAma jJAna e chevaTe jatAM to prabhunuM jJAna ja hoya che. ane te jJAna prabhu mAraphate, prakRti mAraphate, ane prakRtinAM kAryo mAraphate ApaNane AvI maLe che. A jJAna mAnavajAtie prathama te bAhya jIvanane mArgo zodhavAnuM che kAraNa ke jyAM sudhI mAnavanuM mana pUratuM vikAsa nathI pAmyuM hatuM tyAM sudhI AdhyAtmika jJAna meLavavuM mANasa mATe zakaya ja nathI hatuM, je pramANamAM mANasanA manane vikAsa thAya che te pramANamAM AdhyAtmika jJAnanI zakayatAo vadhatI jAya che. eka vadhu samRddha ane vadhu saMpUrNa jJAna meLavavAnI zakti mAnavamAM jAge che." For Private And Personal Use Only Page #13 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir A dIpotsavI mahAparva che ane viraprabhuno chelle dhAraka DhaDhero lekhaka:-zrI maganalAla motIcaMda zAha, "sAhityapremI" ye'nye'tIndriyabodhavArjitatayA, nAtmAdibhAvAn vidunaivaite'paraduHkhitAbhigamane, dakSatvamaMzAd ddhuH| tvaM bhagavan ! vigatAvRtiprabhRtinA, yuktau guNAnAM zubhadhyAnotthena gaNena sarvamamitaM, vetsIti mAM pAlaya // ArAdhanA 357 baMdha ane mokSa Adi atInidraya padArthanA bodhathI ( jJAnathI ) rahita hovAthI je bIjA dharmaguruo ke upadezake AtmA-Adi padArthane jANatA nathI teo bIjAnA du:khane e thI paNa jANanArA na kahevAya; paraMtu he prabho ! tame te zubha dhyAnathI utpanna AvaraNa rahita evA jJAna Adi guNonA samUhe karI yukta heI aparimita sarva jANe che te mArI rakSaNa karo-mane pAvana kare. ja ArAdhya parvanA prAraMbhamAM ArAdhanAnI smRti yAda karI prArthanAvidhi pUrNa karI mULa viSaya tarapha vaLIe. dIpotsavI parva e zuM che ? dIpivI, dIpamALA, dIpamAlikA ke divALI e nAmathI A mahAparva saMdhAya che. dIpotsavI, dIpamAlA ke dIpamAliko e saMskRta zabdo che. teno artha e thAya che kedIvAno utsava ke dIvAonI mALA ke hAra. divALI zabda e gujarAtI bhASAmAM vaparAyele rAda che. tene artha paNa evo ja che, dIvAvALI raDhIyALI prakAzita rAtri te divALI. dIpotsava eTale dIvAne utsava, dIvAonI hArabaMdha goThavaNI e divALI parvanuM mAlAo thayuM. upalaka dRSTie te Apane ema ja lAge ke dIvA pragaTAvavA ane hArabaMdha mUkavA temAM utsava zo ? ane dIvAono utsava zA mATe? dIvA te eka prakAranA AraMbha-samAraMbhavALI saMsArI vastu che, zuM te upAsya che ? jJAna upAsya che jethI jJAnotsava thAya. jineronA kalyANake upAsya che te tenA utsavo thaI zake. vyavahAramAM paNa lagnotsava, janmotsava vagere thAya che ane sai tene AnaMda le che. zaradotsava, vasaMtisava Adi utsava karI sAkSare AnaMda mANe che. zrAvaNI utsavamAM, janmASTamImAM, rAmajayaMtimAM te te prasaMganA bhAvo rajU karavAmAM Ave che. helikA parvamAM heLInAM gIta gavAtAM hoya, zaranI rAtrie caMdranI cAMdanI ApaNI najare taratI hoya, vasaMtamAM phaLa phUlanI sugaMdhI phUrI rahI hoya, jJAnapaMcamImAM jJAnanuM mAhAbhya gavAtuM hAya, paNa mahAparvamAM ArAya vidhi saMbhaLAtI hAya-A badhuM te te prasaMganuM citra For Private And Personal Use Only Page #14 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 12 me ]. dIpotsavI mahAparva. 263 che, tema dIpotsava prasaMgamAM dIvAnA guNa gavAtA nathI, A utsavanuM kAraNa dIvA nathI, dIvA te kArya che paNa kAraNa te kaIka bIjuM ja che. e jJAnanA prakAzane utsava che, e Atmatine utsava che, dIvAone utsava nahIM paNa dIvA pragaTAvI te vaDe batAvAte utsava te ja dIpotsavI ke jJAnevI, dIpesavI pachI tapuruSa samAsa nathI paNa karmadhAraya samAsa che. eTale ene dIvAnA usamAM nahIM paNa jJAnarUpa dIvAnA arthamAM vAparI zakAya eTale jJAnensavI paNa kahI zakAya. paraMtu bahukALane pracalita zabda dIpesavI vizeSa vaparAya che. lekika vyavahAramAM dIvA pragaTAvIne je AnaMda Ama janatA le che agara AgaLa letI hatI te AnaMda jene nahote. jenoe je AnaMda ke viyoga bhoga te jUdA ja prakArano hato. prabhu mahAvIranuM megamana e AnaMdane viSaya nahoto paraMtu te ja vakhatanuM gautamasvAmInuM kevaya jJAna e AnaMdano viSaya khare, ane tene aMge ja viyoganuM duHkha dabAI gayuM ane dIpamALAne prasaMga Ubho thayo. vaLI prabhu mekSe gayA e paNa bIjI daSTithI AnaMdane viSaya gaNAya. ema saMyukta AnaMdathI rAjA mahArAjAoe ane Ama janatAe harSanI ujavaNImAM dIvA pragaTAvyA. te ja dIpotsavI parva kahevAyuM. A parva jJAnanI apekSAe kALalabdhithI anaMta puruSArthane yoge prApta thayelA aMtima sAdhyanuM darzana che, e sAcA jJAnane prakAza che, e AtmAnA chellA sukha ane AnaMdanA bhagavaTAnuM pratibiMba che, dIpamALA ke dIpanA prakAzane AnaMda e drazya bhAva che paraMtu AjanI tinuM darzana te AtmatinuM darzana che. A baMne prasaMganuM ekIkaraNa te dIpotsavI che. Aje pAvApUrI dhanya bane che. prabhunA chellA cAtumAsanuM A dhAma pUrI sarakhuM zobhI rahyuM che. dharmane mahimA gavAi rahyo che. prabhunA ziSyo ane ziSyAone bahoLo samudAya A mahAna kSetrane pAvana karI rahyo che. zahera ane tenAM parAMo mAnava samudAyathI ubharAI rahyAM che. aneka rAjA mahArAjAo paNa dharmanuM ArAdhana karI rahyA che. tIrthaMkara devanA cAturmAsanuM varNana karavA besIe te tene pAra AvI zake nahIM ane ahIM e varNana bahu vistRta bhAve ApI paNa zakAya nahIM, paraMtu ema kahI zakIe ke karoDa jene te vakhate tIrthakara devanI dhama-dhajA nIce ghaNI ja AbAdI bhegavatA hatA. temanA sukha ane vaibhavana pAra nahote, teo sAcA jaina hatA. temanI kriyA zuSka nahatI. temanAmAM zraddhA ane sadbhAva hatAM ane saMsAra taravAnI tIvra tAlAvelI lAgI rahelI hatI. temanAmAM bhakitabhAva ubharAI jato hato. AjanuM jaDavAdI, svArthI, kapaTI ane pApathI bhareluM nirlajaja hRdaya te vakhate nahotuM, Aje dharmanuM svarUpa bhulAtuM jAya che, parvone mahimA gayo che. sau saunA manasvI AcaraNe sa cAle che, AgaLa tema nahotuM. A samaye UMcA prakAranAM roja baMdhAraNa hatAM, rAjA prajAnuM aikaya anupama hatuM. prajAmAM rAjA prati utkRSTa bhaktibhAva hato, prajA rAjAne AjJAdhIna hatI. grAmya baMdhAraNuM For Private And Personal Use Only Page #15 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zrI jana dharma prakAra [ Aso i, zaherono suMdara vahIvaTa cAlata, jJAtinA baMdhAraNa hatAM, saMdhanuM saMgaThThana hatuM, zubha visaroe so sAthe maLatA. dharmanA jhagaDA ane paMthanI mArAmArI nahotI. dharmanI vizALa ne sudaDha dhajA nIce zakti mujaba ArAdhatA rahyA hatA. kalyANaka ujavavA, parvo ratA, svAmI vAtsalya karatA, saMtasevA thatI. jJAnIonuM bahumAna thatuM. A badhuM dharmanA eka ja nejA nIce banatuM. A rIte pAvApurI paNa koI apUrva AnaMda bhogavI rahI che. jJAnIo potAnA jIvanakALane jANI rahyA che, prabhue potAne vyavahAra kALa-jIvanakALa pUrNa thayAno avasara jANI be divasano saMthAro-anezana AdarI dIdho che, sanAM daya prabhunI chellI vANI sAMbhaLavAne usuka che, ane prabhu paNa pitAnA tIrthaMkaranAmamaMnA ge ravAbhAvika rIte ja kahevA gya adhyayane kahI rahyA che. A zrutavarSa barAbara be divasa sudhI satata cAlI rahI che. A be divasa te Adhina vadi caturdazI ane amAvAsyA che. sUtrakAra mahArAja kapasUtranI 147 mI gAthAmAM jaNAve che ke prabhue A be divasamAM nIcenI mRta varSAvI. " paccUsakAlasamayaM sisaMpali aMkanisaNNe paNapannaM ajjhayaNAI kallANaphalavivAgAI paNapannaM ajjhayaNAI pAvaphalavivAgAI chattIsaM ca aputtttvaagrAuM vArittA " paMcAvana puNya vipAkane jaNAvanArAM adhyayane, paMcAvana pApa vipAkane jaNAvanArAM ayane ane chatrIsa nahIM pUchAyelA prazno e prabhunI DelI dezanA ke DhaDhere. A ugAro jagatanA hitane mATe hatA. jagatane tAravAnA ane svabhAva bhAvathI ja A vacane kahevAyAM che, temAM taddana svAbhAvikatA che. AtmAe meLavelA jJAnane paripAka che ane anubhavagamya jIvane batAvelA kalyANane paMtha che. ApaNe ahIM e vicArIe ke upadeza koNa ApI zake? upadeza ApavAne haka kone che ? tene javAba e ke-jeo saMpUrNapaNAne pAmyA che, jemanAM jJAnacakSu ughaDI gayAM che, aMdhakAra ke avidyAne ahIM leza paNa aMza rahyo nathI. jeNe kaSAyone saMpUrNa paNe jItyA che eTale daSTimAMthI rAga ane dvepa bane bhAva saMpUrNa paNe nAza pAmyA che, jeNe potAnA AtmAne mekSamArga mAM joDAya che, e mArge pAmavAnI saghaLI bhUmikA teo lagabhaga sparzI cUkyA che. ane chelI hade nirmaLa Atma ayavasAyamAM joDAI gayA che te ja sAco bodha karI zake, sAcA bodhane adhikAra sAcA adhyAtmavAdIne ja che, jaina daSTi te ema ja kahe che ke-cAra jJAnavALA paNa bodhatA saMpUNe adhikArI nathI. kaivalya jJAnanI prApti sivAya bodhanA adhikArI thaI zakatuM nathI. ane e ja kAraNe prabhu mahAvIre vayanI prApti pachI ja bodha Apo zarU karyo hato. tArtha kara de chaghastha avasthAmAM upadezakanuM kAma karatA nathI. hajAro varSane A kALa teo anupadezaka tarIke ja gALe che, kemake kaivalyajJAnanI prApti nathI. tyAM sudhI sarAgIpaNuM che, e sarAgI vitarAgatAne upadeza kevI rIte ApI zake ? ane Ape che te bIjAne nAme Ape, paraMtu For Private And Personal Use Only Page #16 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 4 12 mA ] dIpeAtsavI mahApava, 265 e vyavahAra ja nathI. kaivalyajJAnanI prApti sivAya upadeza ApavAno rivAja nathI. paraMtu utaratA kALamAM temaja caDhatA kALamAM A padavIdharanA viyeAgamAM temane nAme temanAM vacanAmRta gaNadharA, AcArya, upAdhyAyA, pUrvadhArIe ke khIjA labdhivata saMta munIzvarA janatA pAse rajU karI dharmanI ArAdhanA batAve che, ane peAte paNa kaivalyajJAnanI prApti sudhI ArAdhanAmAM ja potAnA kAla ni mana kare che. gautamasvAmI Aja sudhI AvA ArAdhaka hatA. have dhane mATe lAyaka kANuM ? e vicArIe je jIvAtmAe gatabhava, A bhava ane AvatA bhavanA vicAra| sadAya karI rahyA che te dhama te mATe lAyaka bane che. je kSaNe kSaNe bhaviSyane vicAra karI rahyA hoya che tee dIdha kAlikI sattAvALA kahevAya che, tee jinezvaranA vacanane AjJArUpa mAne che. je parabhavane vicAra karatA nathI teo dharmane pAmI zakatA nathI. je ema jANe che ke mArA AtmA utpanna thavAvALA che, hu pUrva pazcima vagere dizAe pharIte AvyA chuM ane ahIMthI cokkasa javAne . A vicAraNAvALA jIve ja sau kahI zakAya ane te ja dharmane pAme, je AvatA bhavane mAnatA ja nathI, pugalanA mukhane ja sukha mAne che, jenu Akhu jIvana mAtra zarIranA poSaNa mATe ja che, AvA jIvAne zAstrakAra ajJAnI kahe che, te dharmane sAMbhaLavA bhAgyazALI thatA nathI ane dharmAMte paNa pAmI zakatA nathI. tenI sAthe eTaluM paNa nakkI che ke adhikArI sivAya dharma kahevAto paNa nathI. kahyuM che ke-- paralokapradhAnena, madhyasthena tu dhImatA / svazAkhajJAna, dharmavAda udAhRtaH // paralokapradhAna madhyastha yuddhavALA ane svazAstranA tattvane jANanAra evA puruSathI je kahevAmAM Ave te ja dhama vAda che, ane dharmAMte paNa te ja kharo upayegI che, jIvate mATe A saiA ja durlabha che. have vacananuM svarUpa. TUMkAmAM ja vicArIe. nAnInA mukhamAMthI nIkaLelA zabdAne dezanA, vacana ke nirUpaNa kahevAmAM Ave che. zrI tIya kara deva samavasaraNu vakhate je kAMi khele che tene dezanA kahe che ane te sivAyanA vakhatamAM carcA madha ke bIjI je kAMi mAle che te vacana ke nirUpaNamAM gaNAya che. zrI jinezvara, gaNudharA kaeN AcAryAM AjJArUpe kAMi nirUpaNa karatA nathI paNa zubha pariNativALA zrotAe tene AjhArUpa mAnI tenuM ArAdhana kare che. vANInA atizayathI kahevAtA prabhunA mukhanA zabdo zrotAo rasapUrvaka jhole che ane potAne bhAgyazALI mAne che. temaja te avasarane dhanya gaNe che kema ke jinezvaranA mukhanI vANInuM mAhAtmya apUrva che. jo ke Agamane AdhAre gaNudhare, AcArya, upAkhAyA ane khIA saMtamunIzvare, upadeza Ape che. zrotAe tene traNe lAbha le che ane dhRNA jIvAtmAe! dharmAMte pAme che chatAM sAkSAt jinezvaranA vANInuM mAhAtmya te! apUrva ja gaNAya che. A vANI jagatanA kalyANane mATe ja che, vivekI jIve potAnA kSayApazcama pramANe tene sAra grahaNa kare che, For Private And Personal Use Only Page #17 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zrI jaina dharma prakAza [ A badhA jIvonI bhavasthiti sarakhI hotI nathI. koI koI jIvo prabhunAM vacana sAMbhaLIne samakita pAme che, koI dIkSA grahaNa kare che te koine aMtarAya tUTavAthI kaivalya jJAnanI prApti paNa thAya che, jene jinavacananI pariNati thaI tene saMsAra ghaNo ja ghaTI jAya che. eka pugalaparAvartanathI tene have vadhAre vakhata saMsAramAM rakhaDavAnuM hotuM nathI. prabhunA vacanane A mahimA che, jenI bhavasthiti pAkI nathI evA jIvone A mahimA ocho samajAya che. Aje A badhe yoga svAbhAvika rIte ja AvI maLyo che. prabhunI vANInuM nirUpaNa upara batAvyA pramANe have pUruM thAya che. be divasane anazanane samaya paNa pUrNa thavA Avyo che. koI kAraNe gautamasvAmI bahAra gayA che. sai eka citta prabhu tarapha joI rahyA evAmAM A aMdhArI rAtrinA madhyabhAga pachI prabhunuM bolavuM baMdha thAya che ane acAnaka kai divya prakAza phelAI rahe che. prabhu cAre krane kSaya karI mokSe padhAre che. devadevIonAM vimAne AvI rahyAM che. AkAza prakAzita banI rahyuM che. gautamasvAmI AvIne jue che te prabhu nirvANa pAmyA. A hakIkata jANI ghaNe zoka kare che. guraziSyanA te bhAnuM varNana thaI zake nahIM. guruno apUrva prema saMbhArI saMbhArI gatamasvAmI vadhAre vadhAre asahAya banatA jAya che ane azaraNu bhAvanA bhAvatAM bhAvatAM pitAne paNa kaivalya jJAnanI prApti thAya che. guru pratinA sarage kaivala sAna aTakyuM hatuM te sarAga tUTatAM pAMcamuM jJAna pragaTa thAya che. eTale eka mahotsavamAM A bIjo mahotsava paNa umerAya che. Ama baMne mahAprasaMganuM maLavuM e dIpotsavIne prasaMga gaNAya. prabhunA nirvAga vakhate je licchavI rAjAo hAjara hatA temaNe A be prasaMganI smRti mATe dIpamALA pragaTAvI laI jAhera karyo. A ja divasathI divALInuM parva manAyuM. ane te ja divasathI vIra saMvata zarU thaze. dharmAcAryonA nAmathI saMvata zarU thayAnI pahela prathama jainee karI hatI ema ItihAsa batAve che. tyArapachI te vikrama saMvata, zAlivAhana zAka. i. sa. hIjarI sana vagere ghaNuM sana ane saMvato cAlyA paNa mULa vIra saMvata e sauthI purANa saMvat che. ane te mahAt nAmanI sAthe joDAelo che. A dIpotsavIne TUke itihAsa thayo. Aje A mahimAM ghera ghera gavAya che. ane khAvApIvA, paheravA-oDhavAne divasa gaNAya che ane laikika tahevAranI sAthe joDAeluM hovAthI ApaNe paNa tene lokika tahevAra jevo ja gaNI kADhyo che; paraMtu tenuM sAcuM mAhAtamya tapAsIe to kAMIka dhArmika vidhi karavAnI paNa jarUra rahe che, ghaNuM puNyazALI cha aThThama tathA chaThThanI tapazcaryA kare che temaja keTalAka amAvAsyAne piSadha paNa kare che. A ArAdhanA ghaNI UMcA prakAranI che. A prasaMgane lagatuM ArAdhana zAstrakAro batAve che ke sAcA jainoe 20 navakAravALI evI rIte pheravavI ke prAraMbhamAM amAvAsyAnI sAMjathI madhya rAtri sudhImAM zrImaddAvarasvAmINavaMzAya namaH ane madhya rAtri pachI cAra vAgyA sudhI zramahArvarasvAmIjAjatA, nama: ane zuda 1 ne savAre sUryodaya pahelAM zrItanavAmArvajJAra namaH ema dareka zabdanI 20 navakAravALI pheravavAthI sAcI ArAdhanA ArAdhI kahevAze ane bhAva divALI ujavI kahevAze. sarva jaina baMdhuo A dIpotsavI parva A bhAvathI ujave e ja abhilASA. For Private And Personal Use Only Page #18 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir satya, zAMti ane ahiMsAne maMtra sauthI prathama ApanAra, bhagavAna mahAvIra. (lekhaka-lAlacaMdra bhagavAnadAsa gAMdhI ) jemaNe vizvanA kalyANane uttama mArga darzAvyA, samasta vizvamAM zAMti sthapAya, sarvatra sarva kaI prANI mAtra sukhI thAya te jemaNe satata sadupadeza A ca, ahiMsA paramadharmane marma samajAvyA, vizva-maitrInuM vijJAna ApyuM, ane svayaM AcarI batAvyuM te bhagavAna mahAvIra AjathI aDhI hajAra varSo pahelAM A bhAratabhUmine pAvana karI gayA. 2477 varSo pahelAM emanI pavitra upadezadhArA bhAratavarSamAM cAlu hatI. sUryane udaya pUrva dizAmAM hoya che tema temane janma AjathI 2549 varSo pUrva pUrvadezamAM thayo hato. kSatriyakuMDa nagaramAM mahArAjA siddhArthane tyAM mahArANI trizalA kSatriyANInI kukSIthI caitra zukla trayodazInA pavitra divase temane prAdurbhAva thayo hato. e mahApuruSanA janmanI viziSTa AgAhI tarIke mAtAne maMgalakArI 14 svane AvyAM hatAM. mahArAjAnAM kula, kuTuMba ane rAja-bhavana AdimAM RddhisamRddhi vagerenI vRddhi thaI hovAthI mAta-pitAe temanuM guNaniSpanna " vardhamAna " evuM nAma prakaTa karyuM hatuM. temanI adbhuta vIratAe temane mahAvIra' nAmathI prakhyAta karyA hatA. jagatane mAtR-bhakitane uttama Adarza pATha temaNe pitAnA jIvananA prAraMbhamAM zIkhavADyo hato. garbhAvasthAmAM potAnA halana-calanathI mAtAne kaSTa na thAya e hetuthI teo sthira-nizcala thaIne rahyA hatA, paraMtu ethI mAtAne ciMtA-uga thato joi teo sahaja pharakyA hatA. mAta-pitAne potAnI pratye evo asIma prema joI e rAnI mahAtmAe e avasare eka abhigraha(niyama) lo ane ke mAtA-pitAnI hayAtI sudhI huM zramaNa(sAdhu) thaIza nahI. mAta-pitAnA vacanane mAna ApI mahAvIre yazodA nAmanI rAjakumArI sAthe lagna karyA hatAM ane temane eka putrInI prApti thaI hatI. mahAvIranI 28 varSanI vaya thatAM temanA mAtA-pitA svargavAsI thayAM hatAM. e pachI temaNe pravajyA mATe vaDIlabaMdhu naMdIvardhana pAse anumati mAgI hatI, paraMtu "mAta-pitAnA tAtkAlika viraha-duHkhamAM temano viyoga pitAne vadhAre duHkhakAraka thaze" ema jaNAvI baMdhue pitAne AzvAsana mATe be varSa vadhAre rokAvA Agraha karyo. baMdhunA vacanane mAna ApI mahAvIra be varSa guratha avasthAmAM paNa zIla-saMpanna sAdhu jevuM jIvana gALI rahyA, temAM chellA varSamAM mahAvIre satata dAna-dharma pravartAvyuM hatuM. mahAvIre trIsa varSanI bharajuvAnImAM rAjavaibhava ane sAMsArika mohane tyAga karI pravajyA-dIkSA svIkArI-jIvana paryata mana, vacana ane kAyAthI pApakArI pravRtti na karavAnI pratijJA lIdhI, saMyamanA ucca mArge prayANa karyuM. rAga, dveSa, kAma, krodhAdi dujeya AMtarika zatruo para vijaya meLavavA A mahAna vIre addabhuta vIratA darzAvI hatI. For Private And Personal Use Only Page #19 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zrI jaina dhama prakAza. [ Asa bhagavAna mahAvIre lagabhaga sADA bAra varSo sudhI ugra tapazcaryA karI hatI. chamAsI nirdela upavAsa jevA aneka tapa karyAM hatA. e varSo daramyAna temaNe mAtra 349 ja pAraNAM karyAM hatAM. e vamAM judA judA pradezomAM UbhA rahIne mahAvIra jyAnastha rahetA hatA. keTalAya mAnava-pazue ane deva-dAnavAe emane kaSTa ApavAmAM ane jyAnathI calAyamAna karavAmAM kaI bAkI rAkhyuM na hatuM, paraMtu mahAvIra te aDaga ja rahyA hatA, evA pratikULa bhayaMkara upasargo ke parIDethI lezamAtra calAyamAna thayA na hatA. bhUkhatarasa, ThaMDI, garamI ke vRSTinI paravA karyA vinA potAnI sAdhya siddhi sAdhavAmAM te sadA sAvadhAna satata udyamAna hatA. anukULa praleAbhaneAthI paNa te kadi lalacAyA na hatA. sadA samabhAvamAM lIna rahetA hatA. temanI utkRSTa kSamA, mAva, Ava, nileoNMbhatA AdinuM varNana kai rIte karI zakAya ? enA pariNAme mahAvIrane 42 varSoMnI vaye paripUrNu jJAna prakaTa thayuM, jete dhruvalajJAna kahevAmAM Ave che. e pachI devAe ane mAnavAe ene mahimA karyAM hatA. 268 sarvajJa mahAvIre chellAM trIsa varSo sudhI bhinna bhinna dezAmAM vicarI dhama' dezanA ApI. dukhI nahI, lAkhA AtmAone sanmArge vALyA, temaneA udbAra karyAM. tI nI-catuvi dha ( sAdhu, sAdhvI, zrAvaka ane zrAvikA ) JadhanI sthApanA karI hatI. peAtAne saMtu manAvatA 11 vidvAnone sAcu' tattvajJAna ApI potAnA paTTaziSyA-gaNadharo banAvyA. e sarvAMnuM varNana A TUMkA lekhama thaI zake nahI. bhagavAna mahAvIre je bhASAmAM dhAMpadeza ApyA. te bhASAne ardhamAgadhI athavA prAkRta kahevAmAM Ave che. e lAkabhASA kivA rASTrabhASA gaNAtI hatI. e bhASA rASTranA vizAla sa MkhyAnA leAkeA saralatAthI samajatA hatA. ethI e sarvajJa prabhue e bhASAnI pasa MdagI karI hatI ane temanA upadezAne temanA gaNudharAe paNa sUtra-sidghAMtarUpe e bhASAmAM gUMthI hatI. ApaNI dezI bhASAe rASTrabhAlA-hiMdI vagerenuM ghaNuM sAmya emAM che. kAraNa ke e prAcIna bhASA, uttarAttara lekabhASAe utarI AvI che. paraMtu hajI ApaNA dezana! thoDA vidvAneAnu ja lakSya e tarapha gayu che, ethI gheADI yunivarsITIoe enA abhyAsanI yojanA karI che, paraMtu kartavya ghaNuM bAkI che. paradezI bhASAe nA abhyAsanI viziSTa yeAjanA jeTaluM paNa e bhAratIya bhASAne mahatva nathI apAyuM athavA e tarapha lakSya nathI apAyuM, e sakheda sUcavavuM paDe che. zrI mahAvIra hara vanI vaye pAvApurImAM hastipAla rAjAnI rajukazAlAmAM cAturmAMsamAM Aso vada 0)) nI rAtrIe mekSa padhAryA, samasta kamamAMthI mukta thayA. janmajarAmarAi duHkhAyo mukta thayA. temanA smaraNanAM prativaSa payUSazuApa mAM pratyeka upAzrayamAM kalpasUtramAM varNaveluM. mahAvIra-jIvana caritra vAMcavA sabhaLAvavAmAM Ave che. bhAva-dIpakanA abhAvama lekAe dravyadIpe prakaTAvI dIpAvathI pravartAvI. For Private And Personal Use Only Page #20 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir svakAra ane samAlocanA 1 svAdhyAya ratnAvalI:-(sajajhAyamALA) zrI bharatezvara-bAhubalinI sajajhAyamAM AvatA dareka saMtapunI rocaka bhASAmAM saMkSipta kathAo che ane te ja kathAnaka uparathI navIna banAvela sajajhAyano saMgraha che. racayitA-panyAsa zrI dhuraMdharavijaya mahArAjano A nUtana prayAsa prazaMsanIya che. krAuna soLa peja pR. 200 ane pAchI sIlAI chatAM mUlya rU. 1-4-0 amArI sabhAmAMthI maLI zakaze. 2 zrI bhagavatIsUtranAM vyAkhyAne -(prathama bhAga)vyAkhyAtA-pU. A. zrI, vijayalabdhisUrijI mahArAjaH AcArya mahArAjazrIe pitAnI lAkSaNika zailIe prathama jinatuti para ja je rocaka tera vyAkhyA ApyA hatA tene A graMthamAM saMgraha karavAmAM Avyo che. sAthesAthe prasaMgopAta aDhAra kathAnake ApI A graMthane bedhaka temaja rocaka banAvavAmAM Avyo che. prakAzaka-zA. caMdulAla jamanAdAsa-chANuM. Azare 575 pAnAnA A pustakanI kiMmata mAtra rU. 3-0-0. prazamarati prakaraNa-pUjyazrI umAsvAtIchakRta mULa ane A. zrI haribhadrasUri chakRta TIkA yukta temaja rAjakumAra zAstrInI hiMdI TIkA yukta. A graMtha atiprAcIna che. vairAgya temaja adhyAtmanuM 313 kArikAo dvArA A graMthamAM suMdara varNana karavAmAM AvyuM che. prazamarati-graMtha AgamanA sArarUpa che. A graMtha zrI rAjacaMdra jaina zAstramAlAne ekavIrAme maNake che. pAkuM bAIDIMga, pRSTha 241, mUlya rUpiyA che. prAptisthAna-paramakRta prabhAvakamaMDaLa, jhaverIbajAra, muMbaI naM. 2 4 nyAyAvatAra-A. zrI siddhasena divAkarakRta mULa ane zrI siddhagiNikRta saMskRta TIkAnA vijayati zAstrAcArye karela hiMdI anuvAda yukta, nyAyane lagatA kaThina graMtha hiMdI bhASAmAM anuvAda Apela hoI vAMcavAyegya graMtha banyo che. pAkuM pUMThuM, pR4 144 mUlya rUA. pAMca. prAptasthAna upara pramANe. 5 zramaNa saMskRtinI rUparekhA-A pustakamAM jainadharma saMbaMdhI vizada vicAraNA karavAmAM AvI che. jaina dharmamAM varNavyavasthA, jainadharmamAM strInuM sthAna, lagna vigere sAmAjika rivAjo, zramaNa saMskRtimAM IzvaranuM sthAna, anekAMtavAda, vigere sAmAjika temaja dhArmika viSayo para sAruM vivecana karavAmAM AvyuM che. prakAzaka-phesara sI. pI. jena-patiyALA. lekhaka-phesara purUSottamacaMda jaina zAstrI, patiyALA. mUlya rUA. pAMca. pU4 225. 6 zrI jinabhakita e muktinI dUtI-prayojaka munizrI lalitamuni mahArAja. prakAzaka nagInadAsa tulasIdAsa-jAmanagara. A pustikAmAM stavane, snAtra pUjA ane aSTaprakArI pUjAnI vidhi samAveza karavAmAM Avyo che. pRDha 150 khapI jIvone cAra AnA pisTanA malavAthI, prakAzaka mAraphata bheTa maLI zakaze. che lekhasaMgraha ( bhAga navame)-sva. saguNAnurAgI munizrI karavijayajI mahArAjanA aprakaTa lekhana A navame bhAga hAlamAM ja bahAra pADavAmAM AvyuM che, For Private And Personal Use Only Page #21 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zrI jaina dharma prakA. [ A ra70 sva. munithI karavijayajI mahArAjanA lekhe hamezAM sarala bhASAmAM ane bedhaka temaja vairAgya piSaka hoya che. temanI sarala bhAyA bAlache temaja sAmAnya vAcaka paNa samajI zake tevI hAIne dareka bhAganI mAphaka A bhAgane paNa sAro Adara thayela che. pRDha Azare 225, pAkuM bAIDIMga, mUlya rU. 1-8-0 amArI sabhAmAMthI maLI zakaze. 8 pacAza dharma saMvAda-bhagavAna buddhanA majhimanikoyamAMthI A saMvAdone anuvAda adhyApaka dharmAnaMda kAMbIe rocaka ane sarala bhASAmAM karyo che. gujarAta vidyApITha amadAvAda taraphathI bahAra pADavAmAM Avela A graMthanI kiMmata rUA. traNa, pAkuM bAIDIMga ane pUrI Azare traNa. ( 9 mAnavadharma-lekhaka nyAlacaMda lakSmIcaMda sonI (sAdarAvALA) prakAzaka zrI yazovijayajI jaina graMthamALA-bhAvanagara. govA jaina saMgha sirIjhanA prathama maNakA tarIke bahAra pADavAmAM Avela 150 pAnAnI A pustikAmAM mArgAnusArInA pAMtrIza belenuM suMdara rIte vivecana karavAmAM Avela che. mUlya bAra AnA. 10 jaina samAjanA utkarSa aMge mArgadarzaka vicAraNA-uparokta sirIjhane A bIjo maNake che. prakAzaka tathA lekhaka upara pramANe. eMzI pAnAnA A TrekaTamAM vividha daSTie samAjanI unnati mATe vicAraNA karavAmAM AvI che. 11 zrI zatruMjaya mahAtIrtha stavanamALA-saMpAdaka munirAjazrI mahimAvijayajI mahArAja. batrIza pejI sAIjhanA 175 pAnAnA A pustakamAM zatruMjyanA stavane, khamAsa maNanA duhA, caityavaMdana, stutiye vigere upayogI vastuone sAra saMgraha karavAmAM Age che. prakAzaka jaina sAhitya pracAriNI sabhA. 12 mAnavatAnuM mUla-lekhaka tathA saMpAdaka paM. zrI pravINuvijayajI gaNivara. A ladhu pustikAmAM upayogI aDhAra viSayono saMgraha karavAmAM Avyo che, je jIvana sudhAraNAmAM upayogI che. be Ane sTejanA mokalanArane gAMdhI maMgulAla temacaMda-iDara mAraphata bheTa maLI zakaze. 13 paryuSaNa parvAdhirAja caityavaMdanAdi saMgraha- prakAzaka mANekalAla nAgaradAsa mahetA-amadAvAda, mUlya rUA. 1-0-0, A nAnI bukamAM paryuSaNane lagatA caityavaMdana, stavane, sajajhAye, stutio, mahAvIra svAmInA meTA stavane vigerene suMdara saMgraha karavAmAM AvyuM che 14 devadUSya-(ridharmanI vAta bhAga trIjo)-prakAzaka zrI gurjara graMtharatna kAryA laya, gAMdhI rastA, amadAvAdamAM prasiddha lekhaka zrI jayabhikhunI kasAyelI kalamathI ALekhA yela A trIjo bhAga che. pahelAM baMne bhAga mAphaka A bhAgamAM paNa vividha kathAo rasabharI zailIthI gUMthavAmAM Avela che. khAsa vAMcavAlAyaka che. mUlya rU. aDhI. For Private And Personal Use Only Page #22 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir UEUEUEUEUEUEUEUEUELEUCULUCUEUEUEUEUR LEUELE ELLE tltltKHHKHHKHHlHlHl zrI jaina dharma prakAza [ saM. ra007 : 4 pu. 67 muM ] gicta kArtikathI Asa sudhInI - BEBER vArSika anukramaNikA 1. padya vibhAga naMbara viSaya lekhaka 1 zrI saMbhavajina stavana (munirAjazrI cavijayajI) 2 AzIrvAdAtmaka abhinaMdana (zrI maganalAla motIcaMda zAha sAhityapremI) 2 mAyA (zrI bAlacaMda hIrAcaMda "sAhityacaMdra ") ra9 4 jaina darzana (rAjamala bhaMDArI) 5 zrI abhinaMdana jinastavana (munizrI cakavijayajI) 6 zrada kuMvAlI ja sUra zAMDhi (rAjamala bhaMDArI ) 7 guNIyoM kA guNagAna (zrI lakSmIcaMdrajI) 8 darzana (zrI bAlacaMda hIrAcaMdra "sAhityacaMdra") 9 sAdhu-guNa-svAdhyAya (zrI mohanalAla giradhara ) 10 zrI sumati jinastavana (munirAjazrI cavijayajI) 11 dhanya ane saphaLa jIvana (zrI velajIbhAI) 12 catura (zrI rAjamala bhaMDArI) 13 vizAla dRSTi (zrI bAlacaMda hIrAcaMda "sAhityacaMdra") 83 14 zrI siddhAcalatIrtha stavana (munizrI cavijayajI) 15 zrI mahAvIra prabhu guNa saMkIrtana (vijayacaMda mohanalAla zAha) 15 16 zrI mahAvIra svAmInuM hAlariyuM (zrI bAlacaMda hIrAcaMda "sahiyacaMdra") 106 17 vIraprabhu kI vIravRtti ( rAjamala bhaMDArI) 108 18 sAdhavI (zrI pannAlAla ja, masAlIyA) 19 zrI vimalajina stavana (munizrI bhAskaravijayajI) ( 271 ) 110 153 For Private And Personal Use Only Page #23 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 272 zrI jaina dharma prakAza. [ Asa 227 20 DuMgaraDAne mAra 21 zrI supArzvajina stavana 22 vAtsalya bhAva 23 mahAparva paryuSaNa 24 vaMToLa 25 zrI padmaprabha jina stavana 26 amara Atma-jyoti 27 zrI abhinaMdana jina stavana 28 prabhu sahakAra 29 AcArya stotra 30 vizvavaMdya mahAvIra 31 dhIraja-ma-vadhAmaNI (zrI pannAlAla ja, masAlIyA) 154 (munizrI yakavijayajI ) 177 (zrI bAlacaMda hIrAcaMda "sAhityacaMdra") 201 (maganalAla metIcaMda zAha sAhityapremI") 202 ( zrI pannAlAla ja, masAlIyA) 226 (munizrI yekavijayajI ) (maganalAla motIcaMda zAha sAhityapremI") rara8 (A. zrI vijaya padmasurijI ) 228 (zrI bAlacaMda hIrAcaMda "sAhityacaMdra') 229 (Da. bhagavAnadAsa manasukhabhAI mahetA) 251 ( rAjamala bhaMDArI) (zrI bAlacaMda hIrAcaMda "sAhityacaMdra") ra53 252 * 2. gadya vibhAga, 1 vyatIta varSa ane nUtanavarSa (zrI jIvarAjabhAI odhavajI dezI) 3 2 jJAnapaMcamInuM rahasya ane jJAnanuM mAhAsya (munizrI nyAyavijayajI-tripuTI ) 9 3 AmavikAsa (zrI bAlacaMda hIrAcaMda "sAhityacaMdra') 14 4 sAhityavADInAM kusumaH mATImAMthI mAnava (3-4) (zrI mehanalAla dIpacaMda cokasI) 17, 67 , , kSapaNIne musAphara 1-2-3 ( , ) 87, 171, 233, 5 karma-mImAMsAnuM Ayojana (zrI hIrAlAla rasikadAsa kApaDiyA M. A. ) rara 6 vyavahAra kauzalya 1 [ ra98] (auktika) * 2 [ 299-300 ] ( , ) , 2 [ 301-302 ] ( , ) 7 vaMzaparaMparAgatA ane karmane niyama (zrI jIvarAjabhAI odhavajI dezI) 31 8 akSaradyuta (A. zrI vijaya kastUrasUrijI) 33 9 prabhunI aMgaracanAne aMge gerasamajutI (zrI bAlacaMda hIrAcaMda sAhityacaMdra') 35 10 prabhusevAnI prathama bhUmikA (De. bhagavAnadAsa manaHsukhabhAI mahetA M. B. B. S.) 38, 74, 119, 245 11 paMcasaMgala pagaraNanuM paryAlocana 1-2 (zrI hirAlAla rasikadAsa kApaDiyA M. A.) 41, 71 12 zuM e hAra ToDale gaLI gayo? [satI damayaMtIne jIvanaprasaMga ] (zrI maganalAla motIcaMda zAha "sAhityapremI' ) 45 78 101 For Private And Personal Use Only Page #24 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 12 me ] vArSika anukramaNikA 273 13 praznottara (praznakAra-bI uttamacaMda bhIkhAcaMda-punA kempa) (va. zrI kuMvarajIbhAI) 58 14 vairAgyanI bhUmikA (zrI bAlacaMda hIrAcaMda "sAhityacaMdra") 60 15 sItA vanavAsa-gamana (zrImaganalAla motIcaMda sAhityapremI') 66, 92 16 ghara konuM? (zrI bAlacaMda hIrAcaMda "sAhityacaMdra") 84 17 kumatikuddAla, kumatikaMdamudrAla, ItyAdi (zrI hIrAlAla rasikadAsa kApaDiyA [.A.) 97 18 tArkikajJAna ane Amika jJAna (zrI jIvarAjabhAI odhavajI dezI) 111 19 zrI mahAvIrajIvana ane saMskRti pAlana 1-2 (maganalAla motIcaMda zAha "sAhityapremI') 114, 163 20 saddagata zrI matIcaMdabhAI (zrI jIvarAjabhAI odhavajI dozI) 130 21 smRti-paTa (paMDita sukhalAlajI ) 133 22 prasAraka sabhAnA motIbhAI ( zrI paramANuMda kuMvarajI kApaDiyA) 138 23 jenoe gumAvela amUlyaratna (zrI kamalabhAI bhudaradAsa vakIla) 143 24 zrI motIcaMdabhAI ane vividha kSetre (zrI mohanalAla dIpacaMda cekasI ) 144 25 zrI matIcaMdabhAIne smaraNAMjali (zrI bAlacaMda hIrAcaMda "sAhityacaMdra") 146 26 jaina samAjanuM "maukika" gayuM (zrI rAjapALa maganalAla vorA) 149 27 astinAstimImAMsA (A. zrI vijayakasturasurijI) 155 28 prakAza ane aMdhakAra (zrI bAlacaMda hIrAcaMda "sAhityacaMdra') 159 29 anAsaktiyoga (ku. mRdulA bahena choTAlAla koThArI ) 167 30 baMdha mokSa para eka daSTipAta (munizrI nyAyavijayajI mahArAja ) 170 31 saMskRti ane dharma ( zrI jIvarAjabhAI odhavajI dezI) 178 32 konpharaMsanuM aDhAramuM adhivezana (pramukha-pravacana) 184 33 svAgatAdhyakSa zrI puruSottamadAsa suracaMda zAhanuM pravacana 191 34 aDhAramA adhiverAnanA Adeza 192 35 sattariyA ane tenuM vivaraNAtmaka sAhitya 1-2 ( zrI hIrAlAla rasikadAsa kApaDiyA M. A.) 195, 228 36 zramaNusaMdhanA nirNaya azADa rA. pa. 3 37 vicArakaNukA (munirAja zrI caMdraprabhasAgarajI) 203, 206, 237, 244, 254 38 AtmAnuM jJAna paryuM paNa parvanI ArAdhanA (A. zrI vijayalabdhisUrijI) 207 38 pratyAdhAta (5. zrI dhuradharavijayajI) 210 40 nayasArane bhava ke karma saMgrAma bhUmikA (zrI mehanalAla dIpacaMda cokasI) 213 41 vaiyAvRtya (zrI hIrAlAla rasikalAla kApaDiyA M, A.) 219 42 parvAdhirAja zA mATe kahevAya che ? (zrI bAlacaMda hIrAcaMda "sAhityacaMdra") rarara 43 dharmakriyA rasaprada zI rIte thAya? ( ,, ) 220 44 paryuSaNanA prANa (paMDita sukhalAlajI). 256 For Private And Personal Use Only Page #25 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org 274 45 sanAtana dRSTine DhAMkatI bhautika dRSTi 46 dhArmika ane vyavahArika jJAna 47 dIpotsavI mahAparva 48 bhagavAna mahAvIra zrI jaina dharma prakAra 3 sabhAsamAcAra 4 prakINuM 5 graMthasvIkAra ( zrI cunIlAla va mAna zAhu ) 259 261 ( zrI maganalAla motIcaMda zAha ' sAhityapremI ' ) 262 ( 5. zrI lAlacaMdra bhagavAnadAsa gAMdhI ) 267 prakIrNa. 1 roDa bhogIlAla maganalAla vANijyamaMdira ( krAmasa* hAiskUla )nu khAtamuphta 2 sva. jorja barnArDa ze Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 6 zeTha bhogIlAla maganalAla kAmasa hAiskUla udghATana samAraMbha 7 5cAheramA varSamAM praveza 8 yogadRSTisamuccaya avalokana huM svastha zro meAtIca drabhAne nivApAMjali 10 sadgata zrI meAtIcaMdabhAine nivApAMjalie 11 paMnyAsa pada-pradAna mahesava peTA viSaya gaNatAM kula lekha 111 * Rs * For Private And Personal Use Only [ AsA 270 4. 50, 50, 103, 20, 249, 269 104 phAgaNu TA. pe. 3 123 127 152 106 Page #26 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir che navuM prakAzana tarataja magAve che - prabhAvika puruSa : : bhAga trIjo lekhaka: zrI mohanalAla dIpacaMda cokasI - zrI me hinalAlabhAInI kathA-sAhitya aMgenI kalamathI "zrI jaina . dharma prakAza"nA vAcake ajJAta nathI. temanI kasAyelI kalamathI Aja pUrve prabhAvika puruSo bhAga 1-2 prakAzita thaI gayela che ane tene ! ja suMdara upADa thayo che tevI ja rasika kalamathI, sAdI ne surocaka bhASAmAM che Sii A trIjo bhAga AlekhavAmAM Ave che. che pUrvenA baMne bhAga pachInI hakIkata A pustakamAM vaNI levAmAM AvI he cheeTale pUrvadhara tripuTImAM AcArya saMbhUtivijaya, zrI bhadrabAhu svAmI ane daza pUrvanA jJAtA, corAzI vIzI paryata amara nAmadhAre che I munizrI sthalibhadra samrATa triveNImAM samrATa caMdragupta, saMpati che ane khAravela ane baMdhavabelaDImAM zrI Arya mahAgiri ane zrI che Arya suhastisUrinAM rasa-bharapUra kathAnake che. SS suMdara triraMgI jekeTa, pAkuM bAIDIMga, krAuna soLa peja sAIjhanA pRSTha 3 Azare sADA traNaso chatAM mUlya mAtra rUpiyA sADA traNa tamArI nakala mATe Aje ja lakhI nAkho:zrI jaina dharma prasAraka sabhA-bhAvanagara, I. zrI pArzvanAtha paMcakalyANaka pUja, [ navI AvRtti-artha sAthe. ] sabhA taraphathI uparokta pUjA bahAra paDela, te ghaNA samayathI zIlakamAM na levAthI tenI A sudhArelI navI AvRtti bahAra pADavAmAM AvI che. pUjAno artha sva. zrI kuMvarajIbhAIne lakhela hovAthI samajavAmAM ghaNI ja saralatA rahe che. kiMmata pAMca AnA. pisTeja alaga. lakho. zrI jaina dharma prasAraka sabhA-bhAvanagara. zrI parvatithi stavanAdi samuccaya dareka parva tithionA, vIza sthAnaka, navapada, covIze tIrthakara, paryuSaNa tathA mahattvanA caityavaMdana, stavana tathA sajajhAya vigerene anupama saMgraha. pAkuM kapaDAnuM bAIDIMga ane pAMcaze lagabhaga pUrI hovA chatAM mUlya mAtra rUpiyA traNa, posTeja alaga lakhezrI jainadharma prasAraka sabhA-bhAvanagara For Private And Personal Use Only Page #27 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir svAdhyAya ratnAvali zrI bharaphesaranI sajajhAyamAM AvatAM mahAna puruSonA jIvanane saMkSipta rIte chatAM rocaka bhASAmAM vaNI letI ane sAthe sAthe te dareka mahApuruSanA jIvanane varNavatI sajajhAya yukta A graMtha anokhI ja bhAta pADe che. abhyAsa temaja sAmAyikamAM vAMcana baMne mATe A graMtha upagI che. chatAM mUlya mAtra rUA. 1-4-0 riTeja alaga. lakhozrI jaina dharma prasAraka sabhA-bhAvanagara devavaMdanamALA (vidhi sahita) A pustakamAM dIvALI, jJAnapaMcamI, mana ekAdazI, caitrI punama, mAsI, agiyAra gaNadhara vigerenA judAM judAM kartAnA devavaMdane ApavAmAM AvyA che. stutio, caityavaMdane, stavane vidhi sahita ApavAmAM Avela hovAthI A pustaka atyaMta upayogI thaI paDela che. pAkuM bAIDIMga ane aDhIse lagabhaga pR4 hevA chatAM mUlya rUA. 2-4-0 lakha-zrI jaina dharma prasAraka sabhA-bhAvanagara. nitya svAdhyAya staMtra saMgraha. Azare pAMcaso pAnAnA A graMthamAM navasmaraNa, vicAra, navatA, daMDaka vadhu saMgrahaNI, traNa bhASya, cha karmagraMtha, saMgrahaNI, laghu kSetrasamAsa, kula, tAryAdhigamasUtra, dazavaikAlika sUtra, sAdhu-sAdhya Avazyaka kriyAnAM sU, aticAra vigere aneka upayogI vastuone saMgraha karavAmAM AvyuM che. A graMtha vasAvavA jevuM che. malya rU. traNa, paTeja juduM. la-zrI jaina dharma prasAraka sabhA-bhAvanagara, khedakAraka svargavAsa, zrI muMbaI geDIjha jaina derAsaranA TrasTI, jaina che. kenpharaMsanA agragaNya kAryakara ane jANItA keLavaNI temaja sAhityapremI zrI babalacaMda kezavalAla medI paMcAvana varSanI vaye sAMtAkrujhakhAte temanA nivAsasthAne bhAdaravA vadi bIjanA roja svargavAsI thayA che. svargastha svabhAve milanasAra temaja nirabhimAnI hatA, udyogapati ane sAIkalanA vepAramAM agragaNya hovA chatAM, temane vinayI svabhAva sau koIne AkarSI le ane tethI teo jUnI ane navI vicArasaraNI vacce pUla samAna hatA. amArI sabhAnA teozrI lAMbA samayathI pana hatA ane sabhAnA utkarSa aMge teonI salAha-sucanA maLyA karatI. ame svargasthanA AtmAnI zAMti achI temanA vidhavA dharmapatnI kAntAbahena tathA Asana para AvI paDela duHkha pratye dilasojI darzAvIe chIe.' For Private And Personal Use Only