Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mokSArthinA pratyahaM jJAnavRddhiH kaaryaa| zrI jainadharma prakAza -- ka - kI na - - / OnA nAnA nAnA nAnA nAnA nAnA IIITnanA unA natill nAnA nAnanill taU (g(ji (IE ('s w) Jka - zrI nainadharma sArUka saMjJA as a sage - pustaka 67 muM ] [ aMka 6 che caitra . i. sa. 1951 5 mI eprila vIra saM. 2477 vi. saM. 2007 pragaTakattA- zrI jaina dharma prasAraka sabhA bhAvanagara For Private And Personal Use Only
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zrI jaina dharma prakAza. bahAragAma mATe bAra aMka ne posTeja sAthe vArSika lavAjama rUA. 3-4-0 vIra saM. 2477 aMka 6 , vi. saM. 200 3 anukramaNikA 1 zrI mahAvIra prabhu guNa saMkIrtana ... (vijayacaMda mehanalAla zAha) 105 2 zrI mahAvIra svAmInuM hAlarayuM (mI bAlacaMda hIrAcaMda " sAhityacaMdra") 106 3 vAghamu ii vIravRtti ... ... ... (rAjamala bhaMDArI) 109 4 sAdhavI .. ( zrI pannAlAla ja masAlIyA ) 110 5 tArkikajJAna ane AtmijJAna (zrI jIvarAjamAI odhavajI dezI) 111 6 zrI mahAvIra jIvana ane saMsakRti pAlana (zrI maganalAla metIcaMda zAha) 114 9 prabhusevAnI prathama bhUmikA ( bhagavAnadAsa manaHsukhabhAI mahetA SC.B.B.s.) 119 8 cagadaSTi samuccaya : avalokana ( vI jIvarAjabhAI odhavajI dezI) 123 9 svargastha zrI motIcaMdabhAIne nivApAMjali .. .. * 127 navA sabhAsada zrI manasukhalAla tArAcaMda mahetA muMbaI lAipha membara sabhAnA sabhAsadone khAsa lAbha 8 thI tAttikalekhasaMgraha dara sarAha pacIsa lekhane lekhaka: AcArya mahArAjazrI vijayakasturasurijI mahArAja AcArya mahArAja zrI vijayakasturasUrijI mahArAjanI vairAgyavAhinI ane bodhadAyinI kalamathI Aje samAjamAM keNa ajANa che? "zrI jaina samA ja dhama prakAza mAsikamAM krame krame pragaTa thayelA bedhaka ane sarala A leono A saMgraha se keIne pasaMda paDI gayA che. sabhAsada baMdhuone A graMtha aDadhI kiMmate eTale eka rUpiyAmAM ApavAmAM Avaze. kAuna che soLa pejI ahI se pAnA, pAkuM bAIDIMga chatAM mUlya mAtra be rUpiyA. IR paraTeja alaga. tamArI nakala mATe jaladI jaNAvavA vijJapti che. lakho : zrI jaina dharma prasAraka sabhA-bhAvanagara thI For Private And Personal Use Only
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ( karI e che ke Eii ) - A MAii che pustaka 67 muMte vIra saM. 2477 : caitra : ] vi. saM. 2007 zrI mahAvIra prabhu guNu-saMkIrtana. vardhamAna jinarAja namana ho vardhamAna jinarAja, bhakti sahita muja Aja, namana ha vardhamAna jinarAja. 1 kSatriyakuMDamAM kSatriyakulamAM, siddhAraze nararAja; namana hoya kula avatariyA svarga dazamathI, sAdhavA Atama kAja, namana ha0 2 trIsa varasa gRhavAsa vasIne, varavA vara zivarAja; namana he. yauvana vaya duSkara vrata lIdhuM, tyAgI kuTuMba samAja, namana ho, 3 saMgamAdikanA sahI upasargo, rAga ke dveSa vinA ja; namana he. bahuvidha tapa AdarI kSaya kIdhAM, ghATI kama badhAM ja. namana hA. 4 pAmI kevaLajJAna ne darzana, jANIne bhAva badhA ja; namana hA te jagadIza yathArtha prarUdhyA, te jagajanahita kAja. namana ha0 5 e upakAra amApa Apane, jANIne jaina samAja, namana he. ujave che sAnaMda ApanI, janma-jayaMtI Aja. namana he. 6 karuNukara ! karuNA karI karaze, dAna ratnatrayanAM ja; namana he. ama sarikhA sevakane tethI, sara saghaLAM kAja. namana ho0 7 sAdi anaMta thayA sukha legI, arigaNagaja-vanarAja ! namana ha0 vizvavibhUte ! vijayacaMdranA, Apa ja cho ziratAja. namana ho0 8 --vijayacaMda mohanalAla zAha For Private And Personal Use Only
Page #4
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir % % - ---- - - ja kkara GORGESCHOSILOVOSICESOS zrI mahAvIrasvAmInuM hAlariyuM. je lekhaka-zrI bAlacaMda hIrAcaMda sAhityacaMdra"...mAlegAma che caMdana gaMdha mane hara kA nipAyuM pAraNuM, suMdara racanA vela kalAmaya jhAlara aMga; citrita raMga nayanaphara AkarSaka citrAmaNa, emAM lADakavAyo vardhamAna nRpa bAla. hAle hAle hAlo hAle vira kumArane. 1 gUtha mokitaka jhAlara vAra vividha bahu bhAtanA, jothA ratna vividha managamatA raMga sukAya; hIrA nIlama marakata lAla kuzalatA dAkhave, evA pAraNiyAmAM poDha vara kumAra. - hAlo hAle tAle hAle vIra kumArane. 2 jhAle mAtA trizalA pANiyAnI deraDI, rezama raMgI suMdara ghugharavALI sAra; bole mukhathI kAlariyAnA gIta maneharA, nikaLe saMgita rAga rasALa manohara cAla. hAle hAle kAle hAle vIra kumArane. 3 che. mAtA nirakhe pharI pharI mukha vIra kumAranuM, harakhe nija manamaMdira thApe bAlaka vira; dekhI mukha paMkaja para lakSmI teja vilAsane, trizalA hadaya prakullita thAya anaMta vicAra. hAlo hAlo hAle hAle vIra kumArane. 4 dekhI bhAla vizAla je aSTamI caMdrAkAranuM, Akho caMcala vedhaka sucaka buddhinidhAna; nAsika caMpaka kalisama suMdara sarala sahAmaNuM, enA heTha manahara lAla pravAlane raMga. hAla DhAle hAle hAle vIra kumArane. gamatA lAla gulAbI gAla kuMvaranA zobhatA, je che mRdu AkarSaka ne nayanAnaMda hasatA kuMvara prakRddhita vadana sukomala zebhatuM, khIlyuM jima kamalAkara zejita suMdara aMga. hAlo hAle hAle hAle vIra kumArane. jANe saMtahRdaya nirdoSa prasanna thayuM bhaluM, athavA keDa jamanuM puNya samuccaya thAya; dIThuM nirUpama amRta jharaNuM mana AhAdanuM, evuM rUpa nihALI mAtA harakha na mAya. hAle kAle hAle hAle vIra kumArane. 7 mArI kUkhe Avyo zuM e drapura, dhaNI, athavA puttama ke cakro vA jagadIza; mArA bhAgyataNo puNodaya Aja phaLyo dise, mAtA vismaya pAmI cUbe vAraMvAra. hAle hAle kAle hAlo vIra kumArane. 8 . For Private And Personal Use Only
Page #5
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir = = ) === 2 % % %E5% kaMcane varNa camakato vilasita bAlaka aMgana, aMgopAMga vikasvara svarNakamala avadAta; darzana karatA netra na thAke vIra kumAranA, evo addabhuta rUpa manahara suMdara bAla. hAle hAle vAle hAlo vIra kumArane. 9 ghaDI ghaDI vIra akAraNa hAsya sehAmAvuM, ene zAthI manamAM Anademi thAya ? zuM e cakrI rAjA vAsudeva thAvAtaNo, ene harSa ghaNe che zAsana karavA leka. hAlo hAlo hAlo hAle vIra kumArane, 10 athavA hAse dekhI mehavivaza janatAtaNe, enI paravazatA para hAse mArA bAla; zuM e sAra rahita saMsArataNe joI hase, zuM e sUcaka che vairAgyataNo saMketa hAle hAla hAle hAlo vIra kumArane. 11 8 lIdhe uMcakI haiye cAM vasela bhAvathI, mAro lADakavAyo DAhyo guNiyala bAla: mujane duHkha na deze muja manamAM vizvAsa che, nirakhI pAcho pAraNiyAmAM mUke bAla. hAle hAla hAlo hAle vIra kumArane. 12 paganI joDI ghaDI ghaDI uchALe bahu jorathI, zuM e pRthvI upara rAjaya gajAvA kAja; athavA parivrAjaka thaI upadezAmRta siMcavA, pharaze janatA jAgRti karavA dezavideza. hAlo hAle vAle hAle vIra kumArane. 13 Ave mAtA nayane AMsu sneha ghaNo dhare, bAlaka mukha evAre snehe te bahuvAra; trizalA zaMkA dharatI vIrataNuM vairAgyanI, tethI mamatA jAgI hRdayatANI visarALa. hAle hAle hAle hAle vIra kumArane. 14 mAthe kema keza sunerI vilase zobhatA, vAyuvege kaMpe suMdara kezakalApa; mastaka unnata zobhita bhAgya sakala saMketa che, ghaDI ghaDI jhAle mastaka keza e mArI bAla. hAle hAle hAle hAle vIra kumArane. 15 zuM e ripurA coTI hAthe jhAlI tANaze, kheMcI caraNomAM ripu marataka mUkavA kAja; jagamAM ke vijayataNe vagaDAvavA, thAvA cakravartI gRpa digvijayI saketa. hAle hAle hAla hAle vIra kumArane. 16 athavA jagatAraka thaI AtmaripUne jItavA, karavA luMcana kheMce kezakalApa azeSa; che dIkSA leze zuM e bAlaka mAro lADave, mArA keDa badhA thaI viphala sakala manamayi. hAle hAle hAle hAle vIra kumArane. 17 125 %- - - - - - - - For Private And Personal Use Only
Page #6
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir T1 == %- E%% EcharaDI- 7 9 -%= = meM te dhAryA manamAM vividha manoratha bALanA, ene jJAna bhaNAvI paraNAvIzuM nAra; vahunA mukhaDA jeluM drA sahu saMsArane, vastrAlaMkArathI zaNagArIzuM bAla. hAle kAle hAle hAle vIra kumArane. 18 CSG mujane patrataNuM mukha jovAnA bahu kaMDa che, mArA vIrataNo saMsAra akhaMDita thAya; te zuM niSphaLa thAze sarva manoratha bhAvanA, zuM e munivara thAze tAraka jagane nAtha? hAle hAla hAle hAle vIra kumArane. 19 Ostos &**** 50 % maMgala cauda manahara sva'ne sucita bAla e, enA janmayakI thaI saghaLI lIlA lahera; vadhiyA dhana dhAnya adhikAra vadhyA sahakamAM, e zuM vyartha thavAnuM maMgala kamalAvAna. hAle hAlo hAle hAle vIra kumArane. 20 mUDI vALe mAre bAla dise vAbhAmiya, zuM te yuddhakalAmAM kuzaLa thaze raNadhIra; enA pagamAM lakSmI sahu jaganI AloTaze, e to karaze maMgala jagamAM chatanizAna. hAle vAle hAle hAle vIra kumArane. 21 e zuM munijanano paNa dA thaze jagane dhaNI, thAze IMdrataNe paNa vaMdya devane deva; oM jagano tAraka mAraga muktitaNo ja bodhaze,Atama jayota prakAzI darzaka jagane bhANa. hAla hAlo hAlo hAle vIra kumArane. 22 aMtara zatru sakalane chatI vijaya milAvaze, namaze saMta ane nRvaMda kare sahu seva; e nAthato paNa nAtha thaze muja lADake, mAre guNavaMte ne hAle guNiyala bAla. kAle vAle hAlo hAle vIra kumArane. 23 che nija saMsAra tajIne jaganA sahu saMsArane, karaze maMgala sahunuM tIrtha racI jinadeva; hAje koDa pUrA mujakuvarataNuM sahacittanA, mArI kUkha thaI dhanya dhanya sakala jagamAMhe. hAle hAle hAlo hAlo vIra kumArane. 24 20 % -% 95 gAyuM vIratAnuM hAlarayuM e bahu bhAvathI, gAtAM Atama anubhava AnaMda aMga na mAya; pragaTe sukha romAMca vikaravara pulakita aMgamAM, bAlendu namato vIracaraNa sAkSAta. hAle hAle hAle hAle vIra kumArane. 25 % % E PASTAIGOSOROGOSTOSAS kaDI (108) For Private And Personal Use Only
Page #7
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir variprabhu kI vIravRtti ( tarja - rAdhezyAma rAdhezyAma ... ) aDhAI hajAra varSa kA prasaMga hai, zAnti ko apane sAtha liye / khaDe haiM jogI jaMgala meM, parama jyoti kA dhyAna kiye bharavAr3a koI AtA hai vahAM, sAtha meM apane baila liye| kahatA hai vacana jogI se aise, jAtA hUM ghara kucha kArya liye rakhanA dhyAna inhIM bailoM kA, jo khar3e Apa ke pAsa kIye / jAne na pAve baila kahIM, isakA rakhanA dhyAna dIye itanA kaha vaha calA gayA, carate huve baila bhI kahIM gaye / masta dhyAna meM hai yogI, vizva prapaMca ko dUra kIye vApisa ghara se bharavAr3a calA, jahAM yogI rahe the dhyAna kIye / vahAM nahIM dekhakara bailoM ko, yogI se usane prazna kIye zIghra batAo o yogI !, jo baila khar3e the kahAM gaye ? dete ho uttara nahIM mujhako, kyoM bAta merI suna mauna huve ? mAluma hotA hai mauna kI kAraNa, tumhIMne kucha prapaMca kiye / abhI batAye detA hUM, jo nahIM sunate ho mujha prazna kIye calA kulhAr3I lekara ke, jahAM zarkarA vRkSa the rahe huve / car3hA vRkSa para DAlI kATI, saMga DAlI ko liye huve phira volA Akara yogIle, aba bhI batalAo kahAM gaye ? nahIM sunoge merI bAta to pachatAoge kArya kIye mahAyogI va mahAtapasvI Atma dhyAna meM masta huve / avalokana karate pUrva samaya kA, jaba tripRSTha vAsudeva hube rAjA ho AjJA dI thI nidrA mujhe, AjAye to denA gAyana banda kIye / zayyaHpAla masta huvA gAyana meM, nahIM gAyana usane banda kIye jaba niMda khulI rAjA dekhate haiM, gAyana vaha cAlu ho rahe / baDe krodha meM ho rAjA ne usase aise baina kahe are duTa ! nahIM mAnI AjJA, to isakA phala bhI tu cakhale / garma garma zIzA maMgavAkara turata karNa isake bharade karNa meM zIzA garma usake bharA, bharavADa banA hai vahI AtmA, pUrva samaya kA yahI draSya, banAkara mekhoM ko, phira zayyApAla vaha marake / yogI se kahatA Akara ke yogI to avaloka rahe / yogI ke karNa meM lagA rahe bharavADa 1 kATa kI kIleM / For Private And Personal Use Only // 1 // // 2 // // 3 // // 4 // // 5 // // 6 // 116 11 || 2 || 113 11 // 10 // // 11 // / / 12 / / // 13 // // 14 // // 15 //
Page #8
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org 110 zrI jaina dharma prakAza || ad || yogI haMsate haiM karja cukA, bharavADa karma ko bAMdha rahe / pUrva samaya kA lenA denA, aise varAvara hoya rahe dIrgha tapasvI trikAlajJAnI, samadarzI paramArtha mArga yaha batA rahe / saMskAra pUrva janma kA saba jIvoM ko, yahI jJAna se jatA rahe sukha duHkha karmAdhIna vizva meM, nimitta mAtra hI aura rahe / prema caira jagatA hai lakhakara, yehI anubhava batA rahe azAtA kA udaya huve jaba, nahIM zaukAtura ho kabhI rhe| udaya huve jaba zAtAvedanIya, nahIM harSa meM hI samadarzI rahe prabhu vIra jIvana avalokana kara samapariNAmI sadA rahe / zAsana pAkara vIra prabhu kA, vIra dhIra gaMbhIra rahe vIra ahiMsA kI dhArA se, pAvana sadA hote hI rahe / nirbhaya hokara rAja jIvana meM, vIra-vRtti apanAte rahe vIrAnuyAyI-Anamaha madArI-bAra. // 6 // || s? || sAdhavI ( dezI : meMdI raMga lAgyo. ) cAlyAM ekala sAdhavI ene AMkhe AMsu dhAra re, ene haiye jhAjhe bhAra re; sUnAM che deha kAra re, dIkarA eNe khAyA 2. nAkhe nisAsA sAdhavI cAle vananI vATa re, vAge pagamAM kAMTa re; ulaTyA vAyu Abha re, araNIle keNe joye re ? paga aDavANA sAdhavI cAlyA DuMgaranI dhAra re, khabhe jhoLInA bhAra re; mAthe kirAnI mALa re, dIkarA eNe khAye bhUkhyAM tarasyAM sAdhavI vaLe.TyAM nadIe tAra re, du:khaDAM anarAdhAra re; bhIMje pAMpaN dhAra re, araNIlA kaeNNe joyA re ? pama cekiMganI sAdhavI jo, jo, putra pukAra re, karI na bese. DrAma re; kayAM che alpa virAma re, dIkarA eNe khAye re, Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [caitra || 23 || // 8 // pRnya panAtAM sAdhavI / / 20 / / ima rodhe putra evA re, eNe joyA UMcA mALare; prema sAgaranI pALa re, araNIle eNe khAyA re. jImakI lAgyAM sAdhavI For Private And Personal Use Only eNe ruNya putrane sAda re, sAthe narI jAta re; mAthe mAjhama rAta re, araNIlA eNe joye re. elI UThyAM sAdhavI mAre haiye lAgI kaTAra re, te chAMDayA sayamabhAra re; karatAM sAvihAra re, dIkarA mArA khAyA re sAMbhaLa meArA sAdhavI pALu' mahAvrata sAra re, vaLatAM anazana dhAra re; snehe ma'galakAra raeN, araNIlA ema khelyA re dhana dhana evAM sAdhavI e te pAme putra udAra re, araNIlA ujamALa ; kuLa ujALaNahAra hai, dIkarA kevaLa pAmyA --zrI pannAlAla ja. masAlI
Page #9
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tArkika jJAna ane Amika jJAnane Aryadarzana ane pazcimAtya darzana(Philosophy)mAM sthAna (lekhaka-zrI jIvarAjabhAI odhavajI dozI.) Arya dazana-sAMkhya, nyAya, vedAMta, mimAMsA, baddha ane jaina AdimAM paramatava ultimate realitynI vicAraNA phakta buddhine saMtoSavA, phakta nyAya ane tarkane AdhIna rahIne karavAmAM AvatI nathI. pAzcamAtya tatvajJAnanI vicAraNAmAM mukhyatve buddhine pradhAnatA ApavAmAM Ave che. baMnenI vicAraNAmAM aMtima dhyeya bhinna bhinna che, ane baMnemAM satya zodhavAnA sAdhanamAM bheda che. AryatatvajJAna evA prakAranuM paramatatva zodhavA mathe che ke je tatvanI prApti thatAM saMsAranA saghaLA du:khano nAza thAya che ane avicaLa sanAtana sukhanI prApti thAya che. A dhyeyane A dazane mesa kahe che. mekSa eTale saMsAranA du:khamAMthI jIvanI mukti. mekSa eTale AtmAnA zuddha svarUpanI prApti. AmAM anAdi kALathI pugaLa-karma sAthe joDAyelo che, je joDANathI AtmAnuM jJAna bAdhita thAya che, AmAnI zakti maMda thAya che, te anAdikALathI joDAyelA karmathI AtmAnI mukti te mekSa che. ane mokSa mANasane puruSArtha che. pazcimAtya tatvajJAnIonuM tatvajJAnanI vicAraNAmAM ekSaprApti zreya nathI. teo AtmA ke paraloka ke kamane mAnavA nA pADe che. teone uddeza to satyanI khAtara satya zodhavAno che. pachI te satya kayAM laI jAya che tene vicAra karavAmAM Avato nathI. Aryadarzano to je satya mokSamArga tarapha laI na jAya tene satya jJAna kahetA nathI, jaina paribhASAmAM AvuM jJAna samyagajJAna nathI, paNa mithyAchinuM jJAna che. vyavahAra daSTie pramANu jJAna hoya to paNa AdhyAmidaSTie te miyAjJAna-nakAmu jJAna (useless ) che. baMne vicAraNAmAM aMtima mecamAM jema bhinnatA che, tema ane vicAraNAmAM aMtima tatvanuM jJAna prApta karavAnA sAdhanomAM paNa bhinnatA . pazcimAtya tattvajJAna drio ane vicArazaktine (sense & reason) satya zodhavAmAM pradhAnatA Ape che. je vastu iMdriya ke buddhigrAhya na hoya tenuM astitva mAnavA nA kahe che. teo pratyakSa ane anumAna pramANane ja kabUla rAkhe che. jIvanI svayaM prakAza karavAnI zakti ( intuition ), prAtijJAnane paramatatvanA jJAnanuM sAdhana mAnanA nathI. yuropanA deze upara madhyayugamAM krizciyana dhame je svataMtra AkramaNa karela temAMthI mukta thavA dharmane pazcimAtya vidvAno tilAMjali Ape che ane phakata buddhivAdane poSe che, ane Adhunika vijJAna buddhivAdane puSTi Ape che-A prakAranI vicArasaraNImAMthI zuSka takavAda UbhuM thAya che. bhAratanA For Private And Personal Use Only
Page #10
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 112 zrI jaina dharma prakA. [ citra darzanomAM paNa pAchalA tArkika samayamAM A ja tarkavAda Ubho thayelo jovAmAM Ave che. jemAM dalIlo ane dAkhalAone sthAna apAya che. eka bIjA dazananuM tarkathI khaMDanamaMDana thAya che, sarjana karavAnI ane vikAsa sAdhavAnI Amika zaktino hAsa thAya che. AdazamAM bhArata dezamAM tatvajJAnanA viSaya mAM samagra rIte vicAra karavAmAM Ave che, phakta tarkavAdane mahatva ApI AtmAnI jJAna ApavAnI aMtargata zaktinI upekSA karavAmAM AvatI nathI. paramatatve pratyakSa ke anumAna mAtrathI saMpUrNa rIte grAhya thatuM nathI. paramatatvanI sImA ApaNA idriya ane buddhinA vyavahArika jagat pUratI nathI, iMdriya ane buddhino viSaya na banI zake tevuM pAramArthika jagat che, je buddhigamya nathI, paNa aMtarAtmAnI sahaja Atmika zakti gamya che. AvI Atmika zaktino vikAsa jJAnayAnathI thaI zake che. te prakriyAne zAstramAM yoga kahe che. mumukSe A zakita gadvAra prApta kare che. dhIme dhIme ajJAnanA paDala-jJAnAvaraNIya karmo mada thatA jAya che, ane te karmone saMpUrNa kSaya thatAM AtmAnI anaMta jJAnazakita-kevaLajJAnazakitano AvirbhAva thAya che. kevaLajJAnamAM vastu( Reality) vastunA sAcA svarUpamAM prakAzita thAya che. AvA kevaLajJAna pAmelA mahAtmAo-tIrthakare potAnA anubhavamAM Avela vastunA svarUpane batAve che, temanA ziSyo-gaNadharo zabdomAM te jJAnane gutha che, Agamo racAya che ane bhaviSyanA mumukSe mATe Agamo mArgadarzaka bane che. eka evo AkSepa karavAmAM Ave che ke-AgamomAM batAvela keTalAka viSa jevA ke parAka, karma, AtmA, pUNya pApa vigere pratyakSa thatA nathI. vijJAnanA viSayanI jema prAgadvArA ke bIjA sAdhano dvArA tenuM astitva sAbita thatuM nathI, jUdA jUdA dharmanA zAstromAM AvA viSayo para matamatAMtara che, mATe te viSayonuM jJAna cakkasa nathI, nirNayAtmaka nathI, saMzayAtmaka che, mATe te jJAna pramANajJAna nathI. A AkSepa zAstranI daSTie vicAratAM vyAjabI nathI. ga ane dhyAna dvArA je mumukSuoe AdhyAtmika jJAna prApta karavA sAdhanA karela che, teo eka avAje AvA alaukika jJAnanuM astitva batAve che. AvA jJAnano pitAno anubhava batAve che. eTale AvuM jJAna teone buddhigamya uparAMta anubhavagamya che. jJAnI puruSanA vacana upara zraddhA rAkhI satyajJAna prApta karavAne je mAge teoe batAvyuM che, te mArga upara cAlatAM mumukSuo vastunuM satya jJAna prApta kare che, eTale vastunuM sAcuM jJAna-tattvajJAna phakta zraddhA upara nirbhara che ane jJAnagamya nathI e dalIla vyAjabI nathI. tevuM jJAna prApta karavAno te puruSArtha karavAnI jarUra che, TUMkAmAM Aryadarzane pratyakSa ane anumAna uparAMta Atma-anubhavajJAnane jJAnanA sAdhana tarIke mukhya mAne che. amArA For Private And Personal Use Only
Page #11
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tArkika jJAna ane Atmika jJAna. 113 A mAsikanA saM. 2005 mAM prasiddha thayela jJAnamImAMsAnA lekhamAM kevaLajJAnanuM svarUpa batAvatAM A viSaya carcavAmAM AvyuM che. ApaNuM bhAratanA darzanamAM paNa tane yuga Avyo hato. mANasanI gazakti ochI thaI athavA te zakitane sthAne buddhine-takane pradhAnatA ApavAmAM AvI. khAsa karIne pAchalA kALanA bauddhadarzanamAM zuSka takane AgaLa mUkavAmAM AvyuM. te kALanA tatvajJAnanA pustaka vAMcatAM jaNAya che ke temAM eke vastune nirNaya karavAmAM Avato nathI, vAdo ane prativAde mUkavAmAM Ave che. buddhine saMtoSavA phakta dalIlo karavAmAM Ave che, eka dalIlane bIjI dalIlathI teDI pADavAmAM Ave che. pariNAma phakta vitaMDAvAdamAM Ave che, AnuM kAraNa eka ja che ke Atmazaktine bhege buddhine ja A vAdamAM sthApana karavAmAM AvI che. AvA nyAya ane tarkanA abhyAsasthI buddhi capaLa-nItra bane che paNa A jJAnathI jIvanavyavahAra zuddha banatA nathI ane kahevata che te pramANe piothImAnA rIMgaNA jevI dazA A paMDitanI thAya che. bhAratanuM tatvajJAna phakta buddhine keLavavA mATe nathI, teno abhyAsa ane uddeza to jIvananuM je dhyeya-mekSa che tene mArga batAvavAno che, temAM AdhyAtmika jJAnane mukhya sthAna che, bhautika jJAnanI gANutA che, AdhyAtmika jJAna meLavavA mATe deha ane mananI zuddhinI jarUra che, je zuddhi saMyamathI prApta thaI zake che, saMyamI ja AvA AdhyAtmika jJAnane pAtra bane che eTale Aye tatvajJAnanI vicAraNAmAM jeTaluM buddhine sthAna che, teTaluM ja ke tethI vizeSa sthAna saMyamI jIvanane che, je sthAna pAzcimAtya tatvajJAnamAM ApavAmAM AvatuM nathI. TUMkAmAM Aryadarzano ane pazcimAtya tatvajJAnanI vicAraNAmAM uddezo bheda che, ane jJAna meLavavAnA sAdhanomAM paNa bheda che. Aryadarzana mokSa meLavavAnA sAdhana tarIke tatvajJAnanI vicAraNA kare che, jayAre pazcimAtya tattvajJAna phakta buddhidvArA vastunuM satya svarUpa jANavA prayAsa kare che. AryadarzanamAM jJAnanuM mukhya sAdhana-AtmAnI svayaM zaktino vikAsa che, jyAre pazcimAtya tatvajJAna phakta buddhine piSavA prayAsa kare che * A lekhamAM keTalAka vicAre Aryana pAtha Aryanapath navembara 1950 54 511 para prasiddha thayela lekhamAMthI levAmAM AvyA che. For Private And Personal Use Only
Page #12
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org .. * zrI mahAvIra jIvana ane saMskRti pAlana eka lekhaka:zrIyuta maganalAla motIcaMda zAha sAhityapremI"-vaDhavANa kempa. jaina saskRtinA acaLa ane avicchinna mudrAlekha, ' anekAMta e aDiMsAnuM vyApaka rUpa che. sAceA anekAMtI kApaNu darzanane dveSa karatA nathI, 19 " uparAma vRtti ja mahAvIranI sAcI saMskRti che, .. AtmavikAsanI sarvocca avasthA te ja Izvara che ' uparanA sadbhAvanuM nIcenA zlokamAM saddezIya pratibiMba paDeluM eAmAM Ave che. 9 namo vizuddhadharmAya svarUpaparipUrtaye / namo vikAravistAra - gocarAtIta mUrttaye // Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir "" sa MpUrNa jJAna, darzana, cAritrAdi vizuddha dharmavALA, svarUpanI pU tAne pAmelA ane vikArAnA samUheAne sapU paNe jItelA evA je kAi mahAtmA haiya te sadAya namavA yogya che. umitibhavaprapoMcA kathAkAra mahArAna uparanI vRMdanibaMdhamAM keTalI niLatA batAve che ? are ! AmAM keTaluM UMcu saMskAra pAmelu hRdaya ne nikhAlasa bhAva che ? huM sAcA ane mAruM e ja sAcuM e vibhAvatu ahIM daMna ja thatuM nathI, mAtra sanAtana satyanuM ja AmAM pratistaMbaba paDe che. saMzvara kAne kahevA ? ate namana kene DeAya ? e guNaniSThAnna AtmAe ja jANI zake che. jeNe UMcA sa`skAre prApta karyAM che, je zramaNu saMskRtinA parama ArAdhaka che, jemanA rAgadveyarUpa kaSAya bhAvA prAyaH lupta thaI gayA che, evA mahAtmAonA hRdayamAMthI ja bhedabhAva rahita, samAnya, saskArI ane svarUpabhAvI vANI anAyAse ja nIkaLI jAya che. A kama yAgI ane jJAnayogI saMte je apUrva vANInuM pAna karI AtmAnaMdarUpI saMskRtine meLavI zakayA che te vANInA adhiSThAtA, bhavijIvAtmAnI AtmasaMskRtinA poSaka ane svarUpavidhAtA zramaNu bhagavaMta zrI mahAvIra deva che. zAzvatI saMskRti. For Private And Personal Use Only A saMskRti zAzrvatI ne para parAgata che, kemake AtmAnI AtmA anAdi che eTale tenI sarakRti paNa anAdi hAvI AtmA gugu che tene pragaTAvavAnu -pradIpta karavAnuM kAma A jJAna dananI mAtA kahIe te cAle. khInna zabdomAM tene svabhAva dazA kahIe te pazu kheDu nathI. jyAM jyAM jinezvara detra birAje che tyAM tyAM A zAzvatI sa`skRti khaDIpragaTa thAya che, aneka jIvAtmAe A saMskRtine ArAdhe che, eTale ke svarUpa dazAne meLave che. sAthe ja tene saMbaMdha che. joie. jJAna, darzIna je saMskRtinu che, jethI ene yuganA prAraMbhamAM yugapravatta ke prabhu RSabhadeve jagatane A saMskRtinuM svarUpa samajAyuM, ( 114 ) -
Page #13
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra aMka 6 ThTho ] zrI mahAvIra jIvana ane saMskRti pAlana. 115 ane mumukSu jIvAe te svarUpa dhAraNuM karyuM. A svarUpa kaLikALasana thI hemacaMdrAcAye ' annIti ''mAM AlekhyuM che, je manana karavA yeAgya che. AdinAya tathA vIraprabhunA vakhatanI saMskRti tenA adhikAranI apekSAe gaNIe te nIce pramANe prabhu RSabhadeva gadhara mahArAjA kevaLA bhagava'tA mana:paryavajJAnI sa tA avadhanAnI mahAtmA caudapUrva vaikriyalabdhivALA www.kobatirth.org sAdhu sArI zrAvaka zrAvikA 84 2000 12750 9000 4750 20:00 84000 300000 350000 554000 Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pAmelI pragaTapaNe ArAdhaka saMkhyA jAya che, For Private And Personal Use Only prabhu mahAvIra 11 001 400 6 00 300 100 14000 3 6 0 0 0 2590 0 0 318000 uparanA kASTaka uparathI joi zakAya che ke saMskRtinA ArAdhaka ane pAlaka kALakrame ghaTatA jAya che, ane Aje te sAcA ArAdhakane A AMkaDA kaiTale nIce UtarI gaye haze, te jJAnI ja jANI zake, paraMtu kalpanA thAya che ke-Arya saMskRtine ApaNe bhUlI gayA chIe, kALanA prabhAve karI A saMskRti dinapratidina lepa thatI jAya che, ane mAnava jIvana prAyaH duHkhamAM DUbI rahyu che, dharma'nI zraddhA rahI nathI, dharmI para prema pragaTatA nathI, vArtAka anuSThAne satya rIte samajAyAM nathI. sa'pa, satya ane sadAcAranu sevana je Aya saskRtine pAyA che, te mULamAMthI ja DAlavA lAgyA che. je deze ke samAje jagatanA khIjA dezone ke samAjane saMskRti zikhavI saMskRta banAvyA hatA te ja deza, te ja prajA Aje saMskRtinuM sAcuM pAlana karI zakatI nathI. Ajane! samAja bhautika sukhamAM ja sarvasva mAne che, ane te prApta karavA mATe sArAsArane viveka raheteA nathI. A sthiti jo sadAya cAlu raheze te samAja AdhyAtmika rAjamArgothI gabaDI krAi vikaTa mArgomAM AvI paDaze. A vicAraNA Aje ApaNe ja karIe chIe ema nathI paraMtu prAcIna saMskRtinA abhyAsI ane samAjahitastrI sajjatAe te bAbatamAM OM dhaNuM lakhyuM che, temAMthI eka dRSTAMta laie. sara rAdhAkRSNuna Religion and societymAM lakhe che ke- "Civilization consists in giving up less valuable for more valuable free do us ', sArI saMskRtivALA jIvananI prApti mATe vadhAre ki MmatI sukhanI pRcchAthI nAnAM ane kheDhAM sukhe je hAla ApaNu AdhyAtmika tattva (saMskRti ) bAvI rahyAM che tene tajavA joie, ane prAcIna saMskRtine tAjI karavI joie, ke je
Page #14
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 116 zrI jaina dharma prakAza. [caitra saMskRtinA AdhyAtmika vArasAnA ApaNe vArasadAra chIe. mANase Adhibhautika unnati game teTalI sAdhe paraMtu tethI sAcA sukhanI prApti nathI. sAcuM sukha te saMskAranuM rakSaNa karavAthI ja prApta thAya che, brahmaprApti ke AtmajJAnanI prApti e ja sAcuM sukha che, jemAM badhAM bhautika sukho samAI jAya che. kharI rIte sAMsArika sukhanI unnati ke prAptithI Amika sukhanI unnati ke prApti nathI. mahAtmA buddhane samyak saMdeza. prabhu mahAvIre saMskRti mATe Apelo saMdezo ApaNe AgaLa vAMcazuM paraMtu mahAtmA buddhe Apele saMdeza saMbhArI jaIe kemake zrAmANya saMskRtimAM AryaprajA upara mahAtmA buddhane 5NuM kAMIka anero phALe che. prabhu mahAvIra ane mahAtmA buddha lagabhaga samakAlIna hatA, baMne saMskRtinA prabaLa piSaka ane mAnava jIvananA uddhAraka hatA. baMnemAM bhAga ane tapanI parAkASThA hatI. baMnee niSa gRhasthAzrama sevyo hato. baMne anAsakta yogI hatA. mahAtmA buddha pitAnA chellA samayamAM eka divase potAnA ziSya samudAya sAthe voMTaLAIne beThA che, jANe pitAne vidAya levAne samaya najIka AvI pahoMcyAnuM pitAne bhAna thayuM hoya tema te ziSyane dharmasUnI chevaTanI bheTa karI rahyA hatA. upadezakALa pUro thayA pachI eka nAnA ziSya gurudevanI pAse prazna mUko. gurudeva ! Ape sadabedha Apo, temAM satya, dayA, jJAna ane premanuM sevana karavAnuM kartavya batAvI dIdhuM, paraMtu amane kahe ke ApanA ziSya tarIke amAre mumukSujanone ze saMdeza pAThave ? mahAtmA budde kahyuM, Amajane ! mArI dRSTi Aje bhUtakALamAM bhame che, mArAM cakSu samakSa A bhavya ane dharmazIla AryAvartanI AkRti khaDI thAya che. e AryAvartanA sthaLe sthaLe pharI mAre "dhammapadane saMdeza laI jajo ane eka ja prazna pUchajo ke saMskRtinuM pAlana kare che ke nahi?" " saMskRtinuM pAlana karaje" e mAro saMdezo che. vaLI te yuvAna bhikhuo ! huM tamane theDI paNa ati agatyanI vAta kahevA mAguM chuM je tamArA cArika vahanamAM ati upayogI thaze. manuSya potAnA durghaTa ane bhAre zrame prApta karela cAritrane phakta mohanA thoDA ja kALamAM pheMkI de che, temAMthI tamane bacavA eka sUtrarUpa zikSA karuM chuM. "strIonuM svarUpa, svara, sparza ane sahavAsa tathA ekAMta puruSanA hRdayane kabaje kare che." gurudevanAM A vacano sAMbhaLI ziSya zaramAI gayA ane gaLagaLA thaI premapUrvaka bheTI paDyA. prabhu mahAvIre AvI ja rIte saMskRti pAlana arthe pitAnA jIvananA chellA divasomAM Apela saMdeza zrI uttarAdhyayanasUtramAM mojUda che. Adivya saMdeza prabhunI vANIne chelle prakAza che. mumukSu chavo je zraddhAthI A saMdezAne seve te jarUra pitAnA AtmAnuM zreya karI zake. saMskRtinA pAlana arthe kRtanizcayI banelA saMte, prANane paNa saMskRtine nahIM tajanAra mumukSuchavo(dezavirati tathA sarvavirati)nA aneka udAharaNa jaina siddhAMtamAMthI, maLI Ave che. kaDavA tuMbaDAnA zAkano AhAra karI prANunuM balidAna ApanAra mahAtmA For Private And Personal Use Only
Page #15
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 6 ] zrI mahAvIra jIvana ane saMskRti pAlana. 117 dharmarUci agAra, kheranA aMgArAnI pAghaDI bAMdhI mekSane bheTanAra gajasukumAla muni, ane ghANImAM pIvAnAra khaMdhakapi tathA tenA pAMcase ziSyonI saMskRti Aje amara ja che. baiddha bhikSune paNa eka dAkhalo ahIM mUkavA jevo lAge che. kaI raktapItanA rogIe baddhasAdhune potAnA hAthathI bhAta laherAvyA. vaherAvatI vakhate tenI AMgaLImAMthI nIkaLatuM lehI bhAtanI sAthe sAdhunA pAtrAmAM paDe che. sAdhu te jue che ane jANe che, chatAM te bhAta pite AhAramAM le che ane cAritranuM nirvahana kare che, saMskRti-pAlananI A hada ja che. saMskRtinuM poSaNa karanArA AvA aneka dAkhalA maLI zake che. AvA saMtapuruSoe ja AryAvartane mahimA vadhAryo che ne Aryadharmane zobhAvyo che. te ja Aryaputro Aje mULanI saMskRti gumAvI beThA che. jUdA jUdA ga7, saMdhADA ne vADAmAM AnaMda mAnI rahyA che. eka dharmanA traNa vibhAgo vibhA dazAmAM eTalo vadhAro karyo che ke ghara gharanA dharma manAI rahyA che, ane vItarAga darzananA mULa bhAvo prAyaH lopa thaI jatA hoya tema jaNAya che. je ke utkRSTa dharmabhAvI saMta mahaSio ane sajajane pitAnA pazama pramANe vartamAna samaye paNa dharmane ArAdhI rahyA che ane A ArAdhanA te pAMcamA ArAnA cheDA sudhI rahevAnI che eTale A kathana nisteja ne vibhakta samAjane temaja zramaNudharmamAM pravezelI zithilatAne ja aMge che. saMskRti eTale zuM? uparanA kathanamAM saMskRti upara bahu bhAra mUkavAmAM Avyo che eTale ja svAbhAvika rIte ja e prazna thAya che ke saMskRti e zuM haze? teno javAba eTalo ke-te kaI bahAranI vastu nathI. Atmika saMpattiomAMnI e eka saMpatti che, je sasaMgathI zobhe che ane abhyAsathI vadhAre daDha thAya che, ene sAde artha sadvartana kahIe to cAle. veda bhASyavRttiomAM saMskRtinuM sAruM vivecana thayeluM jovAmAM Ave che. jene mAnyatAthI A saMskRti ghaNI bAbatamAM jUdI paDe che, paraMtu jaina sivAyanI bIjI hiMdu prajA A AryasaMskRtine keTaleka aMze anusare che, temAM brAhmaNa, kSatriya ane vaizyane samAveza karavAmAM Ave che, jene di ja kahevAmAM Ave che. "karakanA nAyate : ghATuM gaH 3 9 mANasa janme che tyAre zudra kahevAya che, ane pAchaLathI saMskAro pAmyA pachI te dvija eTale be vakhata janmelo kahevAya che. A saMskAro brAhmaNagraMthamAM seLa batAvavAmAM AvyA che, tenI vidhi kAMIka jANavA jevI te che ja, paraMtu te lagabhaga bAhyAcAra hovAthI temaja Atmika saMskRtine piSaNarUpa nahI lAgavAthI mAtra tenAM nAma ja atre ApavAmAM AvyA che. - soLa saMskAranAM nAma-garbhAdhAna, puMsavana, sImaMtonnayana, bali, jAtakarma, nAmakaraNa, nimaNa, annaprAsanna, caula, upanayana, cAra vrata, samAvartana, vivAha, AcayaNa, aSTakA, utsarga, upAkarma ane paMca mahAyajJa-ema saMkhyA 25 sudhInI gaNavAmAM Ave che. A phAro traNa vibhAgamAM vaheMcavAmAM AvyA che, jye nityakarma, naimittika karma ane kAma For Private And Personal Use Only
Page #16
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 118 zrI jaina dharma prakAra [ caitra. karma kahevAmAM Ave che. pUrve AvA saMskArothI AryAvatta saMskRti pAmela hatA, ane te saMskRtie duniyAnA bIjA dezo upara UMDI asara karI hatI. Aje A saMskRtinuM yathAvidhadhamarUpe pAlana thatuM hoya ema jovAmAM AvatuM nathI. vaidika saMskAramAMthI nIkaLato grAhAbhAva. vaidika badhA saMskAre nirarthaka che ema kahevAno Azaya nathI, temAM keTalAka bhAga svarUpaSaka che, te vicArIe. 1 upanayana eTale guru pAse jaI yogya ummara sudhI abhyAsa kare, gurunI sevAbhakti karavI ane bhikSAvRttimAM saMtoSa mAnI jiMdagInI pahelI vIzIne saMskAra prApta karavA. 2 cAra vratamAM vizuddha brahmacarya pALavuM, satya bolavuM, Avazyakakarma karavAM ane brahmavidyAnI prApti karavI. e paNa saMskAranI jAgRti mATe ThIka gaNAya. 4 samAvartanamAM snAtakane yogya vizuddha gRhasthAzrama calAvavAnI vidhi che. AmAM gAhathya dharmanuM jeTaluM pAlana teTale saMskRti vikAsa che. 4 vivAha-AmAM ATha prakAranA lagnanI vidhi che. bAhya lagna vagere keTalAka rivAje ThIka lAge che, paraMtu jeTalA sadeSa rivAjo che te to AtmAne baMdhanakartA ja gaNAya. nirmaLa gRhasthAzramathI ja saMskRti vikAsa pAme che. bAkInA upavita saMskAra (janoI ApavI te), zaica (zuddhi rAkhavI te ), cala ( zira muMDana karAvavuM te), sImaMtonayana (mAthAnA vALa oLavA te ), nAmakaraNa, niSkramaNa, annaprAzana vagere sarakAre bAhyAcAra che. phakta garbhAdhAnane viSaya buddhipUrvaka samajAya te te daMpatI sukhI thAya che. - have vicAravA egya paMca mahAyajJane viSaya rahe che. e saMskAra nathI paNa nityakarma che. brahmayajJa, devayajJa, pitRyajJa ane nRyajJa evA tenA nAma che. A yajJane aMge karAtI kriyA nirdoSa hotI nathI. bahAranI kriyAthI brahmanI prApti thavAno saMbhava ocho rahe che, brahmane khuzI karavA mATe agara brahmane meLavavA mATe brahmatva ja prApta karavuM paDe. e brahmatva bahAranI upAdhine Azraya karatuM ja nathI. brahma e kaI AtmAthI pavastu nathI, Atmika guNanI sAthe e saMlagna che, eTale Atmika guNanI parAkASThA e ja brahma, ane ene prApta karavA mATe te guNanI vRddhi Avazyaka che. A guNanI vRddhi te ja jaina daSTie brahmayajJa che. devayajJamAM agni, varuNuM vagere dene khuzI karavA mATe tenI pUjA karavAmAM Ave che ane java, tala vagere vastuone tema karavAmAM Ave che ane evuM mAnavAmAM Ave che ke A deve ApaNuM rakSaNa karI rahyA che. A kriyA paNuM jaina daSTie sAvava che, jethI Atmika lAbha karI zakatI nathI. pitRyajJamAM-mRtyu pAmelA pitAnA pUrvajone zraddhAthI saMbhArI zrAddha Adi kriyA karavAno samAveza thAya che. AmAM " kare te pAme " e niyama sacavAta nathI. ApaNe For Private And Personal Use Only
Page #17
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra R www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir H prabhusevAnI prathama bhUmikA ( lekhaka--DA. bhagavAnadAsa manasukhabhAI mahetA M. B. B. S. ) ( gatAMka pRSTha 77 thI zarU) AtmArAmI sadguru mukhe je adhyAtma graMthanuM apUrva zuzrUSArasathI zravaNuM thayuM, te zrutabAdhatu pachI mumukSu puruSa manana kare che, manathI puna: punaH taciMtana kare che, mImAMsana kare che, talasparzI sadvicAraNA kare che, aheniza UdvApeDhu adhyAtma manana kare che, nitya nididhyAsana kare che. jema kAi khArAka khAya te barAbara rasapUrvaka cAve te| hAjarImAM pAcaka rasanI kharAbara utpatti thAya te tenI pAcana kriyA uttama thAya, ane pachI te rasa leAhImAM ekarasa thai sava agate mAMsanna kare, puSTa-bharAvadAra banAve; tema samyak evarUpa AhAra paNa rasapUrvaka barAbara cAvavAmAM Ave, punaH punaH caNa-manana karavAmAM Ave, teA uttama bhAvarUpa rasanI niSpatti thAya te zuddha AtmaratirUpa uttama pAcana kriyA thAya, ane pachI te pariSkRta rasa AtmAnA aMge aMgamAM-pradeza pradezamAM vyApta thai tene zuddha Atmadharma'nI puSTithI zrAddha karIe ane pUrvajo pAme e banI zake nahi. svayA naraka ke bIjI ceni bhAgavatA ApaNA pUrvajo peAtAnA ja karmone AdhIna che, khIjInAM karmothI tene sukha, duHkha ke hAnivRddhi thatI nathI. bhUtayajJa-mA yajJamAM apAtAM alidAna bhAre pApatu kAraNa che. A yajJane vaidika Azaya game te hoya paraMtu temAM eTalI badhI vikRti thayelI ApaNe joSTae chIe ke dharmone nAme AmAM thatI hihaMsAne pAra rahyo nathI. azvamedha yajJanuM svarUpa sAMbhaLyuM che, pADA, bakarA ne khIjA jIvAnAM apAtAM biladAna paNa karyuM gocara thAya che, A zuM dha che ? A hiMsAmAM Aya saMskRti samAyelI che ema kAi kahI zakaze ke ? A pApapravRtti TALavA mATe ja prabhu mahAvIra janmyA, ema jagata kahe che te kharekhara satya che. prabhu mahAvIre aDhI hajAra varSa pUrve A pravRttine na aTakAvI hAta to Aje kai sthiti hAMta te kahI zakAya tema nathI. prabhu mahAvIre saMskRtinuM pAlana kevI rIte karyuM ? jagatane sahunuM svarUpa kevI rIte samajAyuM ? sAceA yajJa karyA kahevAya ? vagere svarUpa AgaLa batAvavAmAM Avaze. nRyajJa--AmAM atithisa kAranuM vana che, temaja nirAdhArate AdhAra ApAnI bhAvanA che, e ekadare hitakAraka che. A uparathI saMskRtinI vyAkhyA to e ja karI zakAya ke-jyAM jeTale aMze ahiMsA, sadbhAva ane satAnanupAkSana tyAM teTale aMze saMskRtinA udbhava samajavA ke je vyavahAra ane nizcaya batene sudhAre che. jaina saMskRtinI zuddatA siddha karavA mATe A TUMkA lekhamAM pUrva pakSane sakAraNa laMbAvavAmAM AvyA che. ( cAlu ) 119 ) = = For Private And Personal Use Only
Page #18
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 120 cho jena dharma prakAza [ caitra mAMsala kare, puSTa bharAvadAra banAve, mATe zravaNa para jeTale bhAra mUkavAmAM Ave che tenA karatAM anekagaNe bhAra manana-mImAMsana para mUkavA gya che; paraMtu vartamAnamAM tethI UlaTI ja paristhiti dazya thAya che. hAlamAM vAMcana-zravaNa khUba vadhyuM che, paNa mananazakti jANe kuMThita thaI gayelI jaNAya che; tethI karIne ja ghaNuM lokenuM jJAna paNa UMDA avagAhanavALuM talasparzI hevAne badale prAyaH chIcharuM, uparachaluM ne upATiyuM pratibhAse che ane tethI karIne ja gaMbhIra vicArazIla tatva navanIta samA sAhityane badale phullaka chAsabAkaLA jevA satvahIna nirmAlya sAhitya pratye vizeSa abhiruci daSTigocara thAya che. mahAtmA devacaMdrajI mahAmuni pikArI gayA che ke tatva rasika jana ceDalA re, bahule jana saMvAda jANe che jinarAjajI re, e sabalo vikhavAda..caMdrAnana jina ! adhyAtma tattvanuM mana thAya eTale pachI tenuM parizIlana thAya-paribhAvana thAya. pari-sarvathA, zIlana-svabhAvabhUtapaNuM. mRtabedhanuM sarvathA AmasvabhAvabhUtapaNuM, aMtarAtma pariNAmIpaNuM, bhAvitAma paNuM thavuM te parizIlana. AvuM parizIlana adhyAtma jene thAya che tenA hRdayamAM adhyAtma tatva vajalepa daDha aMkita thAya che; parizIlana ne te adhyAtma yogIne aheniza sUtAM besatAM jAgatAM UThatAM niraMtara te paramArtha viSayanuM ja anusmaraNa rahyA kare che. A aMge parama bhAvitAtmA zrImad rAjacaMdrajInuM svAnubhava vacana che ke- rAtrI ane divasa eka paramArtha viSayanuM ja manana rahe che. AhAra paNa e ja che, nidrA paNa e ja che, zayana paNa e ja che, svapna paNa e ja che, bhaya paNa e ja che, bhoga paNa e ja che, parigraha paNa e ja che, calana paNa e ja che, Asana paNa e ja che. adhika zuM kahevuM? hADa, mAMsa ane tenI miMjAne eka ja e ja raMganuM 2gana che. eka roma paNa eno ja jANe vicAra kare che." Ama parizIlanavaDe karIne paramArtha jenA AtmAmAM pariNata thayo che, te gI puruSanuM cita anya kArya karatAM paNa AtmadharmamAM ja lIna heya,-saMsAra saMbaMdhI bIjAM kAma karatAM paNa pativratA strInuM citta potAnA priyatamamAM ja lIna heya tema. A zravaNa, manana ne parizIlana je kahyA te ja bIjA zabdamAM zratajJAna, ciMtAjJAna ne bhAvanAjJAna kahI zakAya. vAkyartha mAtra viSayavALuM mithyAbhiniveza rahita je jJAna te zrutajJAna te kAThImAM nAMkhelA dANunI peThe jemanuM tema rahe che, vRddhigata thatuM nathI. * " vAkyArthamAtraviSayaM koSThakagatabIjasannibhaM jJAnam / zrutamayamiha vijJeya mithyAbhinivezarahitamalam // yattu mahAvAkyArthajamatisUkSmasuyukticintayopetam / udaka iva tailabindurvisapi cintAmayaM tat syAt // aidaMparyagataM yadvidhyAdau ytnvttthaivoccaiH| patattu bhAvanAmayamazuddhasadratnadIptisamam // " -zrI haribhadrasUrikRta piDazaka For Private And Personal Use Only
Page #19
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir prabhusevAnI prathama bhUmikA. 121 mahAvAkayArthajanya jJAna je ati sUma yukti ciMtAthI yukta che te ciMtAzAna; te jalamAM telabidunI jema phelAya che, vistare che. aidaMparyagata-paramArtha. zrutajJAna, bhUta je jJAna vidhi AdimAM atyaMtapaNe yatnavaMtuM che te bhAvanAjJAna; ciMtAjJAna ne ane te azuddha sadUranI dApti-kAMti samuM jhaLahaLe che. A traNa prakAranA bhAvanAjJAna, jJAnamAM bhAvanAttAna ja vAstavikajJAna che ane te ja uttama che. ukta svarUpavALA zrutajJAnanI sarvatra vipulatA hoya che, paNa bhAvane jJAnavALo bhAvitAtmA to kavacita viralA ja daSTigocara thAya che. A aMge maharSi haribhadrasUrijI zrI dharmabindumAM spaSTapaNe prakAro che ke- zratamayI praNAthI jAvuM te jANavuM nathI, bhAvanAthI dIThuM-jANyuM te kharekharuM jANuM che; kAraNa ke zrutajJAnathI jANapaNuM tenuM uparAga mAtrapaNuM che;" arthAt jema raphaTikamAM sannihita puSpAdinI uparAgarUpa jhAMI ja paDe che, paNa aMta:praveza heta nathI, tema thatI prazAmAM bahiraMga uparachale (superficial & skin-deep) bodha mAtra ja hoya che, paNa aMtaHpariNati hatI nathI. ane tenuM kAraNa paNa e che ke hADohADa (Bone-deep ) raMga lAgyo che evo bhAvanAjJAnavALo puruSa jema daSTa anarthomAMthI nivarte che, tema chatamayI prajJAvALo anartharUpa apAmAMthI nivate nathI, Ama bhAvanAnugata jJAnanuM ja tattvathI jJAnapaNuM che. mAvanAnutarA jJAna tattvata jJAnatvArA" eTalA mATe ja bhAvitAmAM zrI haribhadrasUrijI kahe che ke-mumukSue sarvatra bhAvanAmAM ja yatna karavo zreya che. "rUti mumukSoH sarvatra bhAvanAyAmeva yatnaH zreyAn / ' A bhAvanAmaya parizIlana adhyAtma para naya ane hetu saMbaMdhI karavAnuM atra vivakSita che. "parizIlana naya heta. adhyAtmamAM nayanuM parizIlana-paribhAvana kema karavuM te vicAravA yaMgya che. jJAnI puruSoe vastasvarUpa samajavA mATe adhyAtmamAM naya je naya-apekSA vizeSa kahyA che, teno paramArtha adhyAtmamAMAtmAmAM parizIlana bhAvana kare te adhyAtma naya parizIlana che. jJAnIoe je kAMI upadeza karyo che te jIvane paramArtha pamADavA mATe amuka amuka apekSAvizeSanA pradhAnapaNathI karyo che. "3Aparo jo vir " eTale upadeza che te nayaapekSA vizeSathI jIvane sanmArge doravaNIrUpa che, "samajAvavAno zailIrUpa che, "nI" (nam to lead) dhAtu parathI vastusvarUpa aMza pratye dorI jAya te naya e zabdane vyutpatyartha paNa e ja sUcave che. eTale pAtrabhede ke prasaMgabhede je nitya dezanA upakArI lAgI te tyAM jJAnIoe dravyAstika nayanA pradhAnapaNe upadeza karyo, je aniya dezanA upakArI x "nahi zrutamayyA prajJayA, bhAvanAdRSTajJAtaM jJAtaM nAmeti / uparAgamAtratvAditi, dRSTavadapAyebhyo'nivRtteriti // " -zrI dharmabindu, a. 6 For Private And Personal Use Only
Page #20
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 122 zrI jaina dharma prakAza [catra lAgI te tyAM payayAstika nayanI mukhyatAthI upadeza karyo, athavA anya koI apekSA kAryakArI lAgI, to tyAM tene pradhAnapada ApI upadeza karyo. Ama te te nayane-apekSAvizeSane AzrIne teoe sarvatra tevI tevI upadezapaddhati aMgIkAra karI che, kAraNa ke game tema karI jIvanI AtmabrAMti dUra karI, tene nija AtmasvarUpano lakSa karAvI "ThekANe mANavo." paramArtha pamADa e ja eka emane mukhya uddeza ha. nayacakranA samarata ArA anekAna vastusvarUpa dharI sAthe saMkaLAyelA hoI, paramArtharUpa madhyabidunI AsapAsa pradakSiNA phare che ane paramArtha pratye derI jAya che. pitAnI sarva tanayo pratye samadaSTi hoya, tema anekati8 paramArthanI sarva no pratye samadaSTi ja hoya che. cakranI paridhi paranuM koI paNa bindu madhyabinduthI samAMtara (Equi-distant) heya, tema nayacakrane pratyeka naya anekAMta paramArtharUpa madhyabinduthI samAMtara hoya che, ane sarva nayanuM milana-sthAna paNa puSpanI karNikAnI jema paramArtharUpa madhyabindu che. paraMtu chUTA chUTA, vizRMkhala, pasta, paraspara nirapekSa naya te mithyAtvarUpa heI dunaya athavA nayAbhAsa che. eka zaMkhalAbaddha, samasta, eka paramArtha pratye laI janArA, paraspara sApekSa naya samyakUvarUpa deI sunaya che. eTalA mATe ja nirAmaya evI anekAMtadaSTi jeNe sapha Ne jhIlI che, evA paramArthadaSTi puruSa adhyAtmamAM naya parizIlana evuM samyaphapaNe kare che ke teo durnayane suyapaNe calAvI, ekava abhedapaNe dhyAvI, te sarvane paramArthamAM samAvI, tene vatta nabheda dUra kare che, arthAt te sarvane paramArtha pratyayI banAve che. mahAmuni devacaMdrajIe gAyuM che ke"durnaya te sunaya calAyA, eka abhede dhyAyA; te savi paramArtha samAyA, tasu vartana bheda gamAyA..manamehanA jinarAyA." A nayavAda mAtra zAstrIya rasa ke vAdavivAda mATe viSaya nathI, paNa vastusvarUpa samajavA ane paramArtha pAmavA mATenI anupama yuktivALI sarva samanvayakArI suMdara yojanA che; ane e ja enI vyavahAru upayogitA (Practical utility) che. dA. ta. sasa bhaMgI naya, e kaMI bhaMgAlamAtra nathI, paNa tattvane avisaMvAdI yathArtha vinizcaya daDha karAvanArI parama suMdara yukti che. tenuM adhyAtma parizIlana karI AtmA para utArIe te AtmA karata, have nArita, AmAM svarUpathI che, pararUpathI nathI, ityAdi prakAra phalita thAya che. arthAta sva dravya-kSetra-kAla-bhAvathI AtmA che, para dravya-kSetra-kAlabhAvathI AtmA nathI, Ama padravya-kSetra-kAla-bhAvathI AmAM bhinna che evuM tattvavinikSayarUpa bhedajJAne AthI vajalepa daDha thAya che. (cAlu) . 4 yasya sarvatra samatA nayeSu tanayeSviva / tasyAnekAntavAdasya kva nyuunaadhikshemussii|| -zrI yazavajayajIta adhyAtmapaniSadu. For Private And Personal Use Only
Page #21
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aramAna - - - - | zrI yogadaSTisamuccaya ! (samAlocanA ) bhAIzrI . bhagavAnadAsa manasukhabhAI mahetAe vivecana lakhela maharSi zrI haribhadrAcAryapraNIta yogadaSTisamuccaya graMtha samAcanA mATe amane maLyo che. zrI manasukhalAla tArAcaMda mahetAe pitAnI svargatha patnI lIlAvatI hetanA puNya smaraNArthe potAnA kharce A graMtha prakAzita karyo che. lagabhaga AThase pAnAne daLadAra graMtha hovA chatAM kiMmata phakta rUpiyA cha rAkhela che. bhAvanagaranA prasiddha mahadaya presamAM A graMtha suMdara kAgaLa ane uttama rIte chapAyela ane baMdhAyela che. jainadarzananA abhyAsIo ane sAhityarasikee A graMtha pitAnA gharamAM vasAvavA jevo che. mULa graMtha "gadaSTisamuccaya" jainadharma ane tatvajJAnanA samartha' yugapradhAna AcAryazrI haribhadrasUrinI kRti che. temane samaya lagabhaga AThamA saikAne che. Akho mULa graMtha jainadarzananI daSTie yoganuM tAtvika svarUpa navIna zelI e rajU kare che. vivecaka mahAzaya prastAvanAmAM lakhe che tema "aneka yogazAstronA navanItarUpa A yogadaSTisamuccaya zAstranuM sthAna anupama che. aneka navIna ane maulika vicAradhArAo rajU karI apUrva yogadaSTirUpa divya nayananA umIlanarU5 nirmala bedhakAza phelAvanAra A graMtharatnanuM sthAna ananya che." A mULagraMtha vAMcatA amArA mana upara evI chApa paDe che ke-jANe eka mokSArthI-mumukSu mokSamArga tarapha prayANa karate hoya te pramANe prayANa karatAM tenA AtmAno vikAsa-AtmajJAnano AvirbhAva kramaza: te heya, mumukSu pitAnA prayANamAM satata jAgrata rahevA yatna karatA hoya ane AvA mokSamArganA prayANanI Atmika jAtimAM AtmAnA krame krame vikAsa pAmatA zuddha avasAco-Atmika bhAvone potAnI mAnasika bhUmimAM nedha karato ja hoya, AtmAno jJAnabodha kramaza: nirmaLa thata anubhavato hoya, tenI jUdI jUdI sImAonI kalpanA karI abhyAsI bone madadarUpa thAya te mATe tenA vibhAgo pADato jato haya, prathamanI mitrAdaSTithI zarU karI chellA AThamI parA daSTi sudhI-kevaLajJAnanA aMtima bodha sudhInI Atmika dazAonuM varNana te mumukSa karate heya-evI A graMtha nI janatA jaNAya che. mumukSunuM mekSamArga uparanuM prayANa tA. akhaMDita-saLaMga che. temAM kAMi sImAcihno vastusthiti no (Objetively) hotA nathI paNa judA judA mitrA Adi yogadaSTinA sImAcihno te mumukSunI doravaNI mATe pADelA che, jethI mumukSu mArgamAM pote kayAM sudhI pahoMce che tenI cakAsaNI karI zake, A yogadaSTisamuccaya graMthanI kalpanA ane racanA jaina zAstromAM ane khI bhAta pADe che. AgamomAM ane tyAra pachInA AdhyAtmika jaina zAstranA graMthamAM jUde jude ThekANe AtmavikAsanA jUdA jUdA AvirbhA batAvavAmAM AvyA che, paNa saLaMga paddhatisara pAtaMjala yogadarzananI jema eka pegazAstranI jema dRSTie racanA thayela hoya ema jaNAtuM For Private And Personal Use Only
Page #22
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 124 mo na dharma prakAza nathI. jenadarzanamAM AtmA anAdikALathI pugala-karma sAthe baMdhAyela che, saMsArI jIva Atama ane anAma tane eka samUha-saMsthAna ( Complex) che. potAnA karmaphaLane svayaMkartA ane bhaktA che. sAMkhyadarzana ane te upara racAyela gadarzanamAM mAnavAmAM Ave che tevo AbhA-puruSa phakta eka draSTA nathI. jaina tatvajJAnanI AvI tattvanA svarUpanI mAnyatA hovAthI, jenadarzanamAM AtmA sAthe anAdikALathI joDAyela pudgala karmanI vicAraNA mukhya sthAna bhagave che. karma baMdhanA kAraNe, te kAraNone dUra karavAnA sAdhane ane te baMdho-AvaraNo krame krame maMda ane kSaya thatAM AtmAne vikAsanI bhUmikAonuM lakSma rIte varNana jainazAstromAM maLe che, tenuM pAribhAvika nAma cauda guNasthAnakamAroha che. tenuM saviratara varNana karanAra aneka graMtha racAyA che. temAM saMsArI jIvamAM rahela karmatatva upara daSTi ke drita karavAmAM Ave che, AtmatatvanA vikAsa-Atmabodha-Atmadarzana upara daSTi gauNapaNe rAkhavAmAM AvI che. zrI haribhadrAcArya evA samayamAM thaI gayA che ke temane yogazAstranI A tuTI jainadarzananA utakarSamAM eka AvaraNarUpa jaNAI hatI. teo pAstranA akhaMDa abhyAsI hatA, pUvozramamAM paddarzanano temane abhyAsa saMpUrNa hato. jaina AcArya thayA pachI jene Agamo ane zAstrone teozrIe apUrva paricaya meLavyo hato. teonI vicAra-bhAvanA atiudAra hatI, vizvanA dharmomAM baMdhutva bhAvanAne teo piSaka hatA, je hakIkata A maMthane abhyAsa karatAM tarI Ave che. zrI haribhadrAcAryanuM keTaluM samadarzIpaNuM hatuM, keTalI udAra bhAvanA hatI, dhamane nAme thatA kalaha pratye keTalo tiraskAra hato, ane mAnavI mAtra dharmanA viSayamAM kutarkavAda choDI daI zama pradhAna gamArga tarapha vaLe evI sabaLa ukaThA hatI, te hakIkata "dIprAdaSTi' nA vivecanamAM te mahAtmAe darzAvela che. dareka dharmavALA pitAnA Adya praNetAne sarvajJa mAne che, sarvane vivAda dareka dharmamAM jovAmAM Ave che te sarvajJavivAdane kevI rIte teozrIe samanvaya karyo che ane vizvadharmabhAvanAne kevI rIte puSTi Apela che te A sthaLe jovAmAM Ave che. teozrI lakhe che ke na tatvato bhinnamatAH, sarvajJA vahavo yataH / mohastadadhimuktInAM, tadabhedAzrayaNaM tataH // 102 // sarvajJo nAma yaH kazcitpAramArthika eva hi / sa eka eva sarvatra vyaktimede'pi tattvataH // 103 // ghaNA sarvajJa tatvathI bhinna matavALA nathI, tenA bhedano Azraya tenA atibhakatone moha che, sarvajJa nAmathI oLakhAto sAcesAca vyakitabheda chatAM tatvathI sarvatra ekaja che. AvA samayamAM mumukSune mArgadarzaka pAtaMjala yogadarzanane anurUpa jenadRSTi anusAra A graMtha teozrIe raceluM jovAmAM Ave che. dareka abhyAsIe A mULa graMthane abhyAsa For Private And Personal Use Only
Page #23
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir - - yogadRSTi samuccaya :: samAlocanA. 125 khaMtathI karavAnI AvazyakatA che. mULa graMtha svAdhyAyamAM rAkhavA jevo che. jema bhagavadgItAnuM paThana niraMtara anya dharmIo kare che, tema A graMthanA amuka amuka bhAganuM paThana-svAdhyAya jenae karavA jevuM che. jema karavAthI AtmajJAna jAgrata thaze ane mokSamArga paranuM prayANa saheluM thaze. mULa graMthane aMge ATaluM TUMku vivecana karyA pachI have A graMthanuM je vivecana DaoN. bhagavAnadAse karela che, te tarapha dRSTipAta karIe. De. bhagavAnadAsa gadaSTisamuccaya paMthanA vivecaka che. teoe A graMtha temanA rava. pitA manasukhabhAI kiratacaMdane samarpaNa karela che. sva. manasukhabhAI eka adhyAtmarasika vidvAna hoi zrImad rAjacaMdratA paramabhakta hatA. DaoN. bhagavAnadAsane adhyAtma rasane vArase temanA pitAzrI taraphathI maLela che. Do. bhagavAnadAsanA vidvattAbharelA adhyAtmarasavALA lekhothI zrI jainadharma prakAzatA vAMcako paricita ja che. graMthanI zarUAtamAM graMthanA prakAzaka zrI manasukhabhAI tArAcaMda mahetAe TUMkuM nivedana lakhela che. tyAra pachI vivecaka mahAzaye TUMkI prastAvanA lakhI che. ane pachI laMbANathI upaghAta lakhela che. Akho upadhAta saMbhALathI mananapUrvaka vAMcavA-vicAravA jevo che, jemAM veganuM svarUpa batAvela che. " parizuddha e sarva dharmavyApAra te yoga" evI vyApaka vyAkhyA Apela che. pAtaMjala dyogazAstramAM " rottavRttinirodha: " evI je yoganI vyAkhyA Apela che, tenI sAthe jenA darzana pramANe "ga"nI vyAkhyAno samaya kema thaI zake te batAvela che. upodaghAtamAM yogadaSTinuM sAmAnya digadarzana karAvela che. daSTi zabdane tAtvika artha ghaTAvela che, bhaktiyoga, jJAnayoga ane kamoganuM saMkSiptamAM svarUpa batAvela che. zAstra kartA zrI haribhadrAcAryane TUMka paricaya karAvyo che. prakAzaka bhAIzrI manasukhalAle paNa graMthamAM mAMgalika vakatavya zarUAtamAM lakhela che, temAM manuSya jIvanamAM thoganuM sthAna, mekSaprAptinuM kAraNa, ajJAnarUpI aMdhakAramAMthI jJAnarUpI prakAza tarapha laI javAnuM sAdhana vigere zabdamAM che ganuM mahAbhya batAvela che. graMthanI anukramaNikA pazu savistara ghaNI khaMtathI lakhela jevAmAM Ave che. daSTi pheravatA vivakSita viSaya tarata najare paDe che, ane samagra viSayanuM digdarzana thaI jAya che. prastuta graMthanA vivaraNamAM Do. bhagavAnadAse graMthane saMskRta mULa leka, tene kAvyAnuvAda, akSarArtha, leka uparanI haribhadrAcArya svo paNa vRtti, teno artha ane te upara laMbANathI sarala suMdara bhASAmAM vivecana karyuM che; ane jyAM jyAM jarUra jaNAya tyAM tyAM jaina AgamagraMthe, anya adhyAtmagraMtha ane tatvajJAnIonA vacano TAMkI graMthane samRddha karela che. zrI AnaMdaghanajI mahArAja, devacaMdrajI mahArAja, upAdhyAya yazovijayajI mahArAja, zrImad rAjacaMdrajI vigerenA vacanane chUTathI upayoga karyo che. AvA adhyAma viSayamAM De. bhagavAnadAsane AvA adhyAtmarasavALA sAhityanuM keTaluM jJAna upasthita che, ane yogya sthAne tene gya upayoga kevo karyo che te jotAM temane mATe ApaNane mAna upaje che. pitAnA viSayamAM niSpanna eka samartha vidvAna vaktAnuM amuka viSaya upara vyAkhyAna cAlatuM heya, For Private And Personal Use Only
Page #24
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 126 zrI jaina dharma prakAro. [ citra pitAnA viSayanI puSTimAM aneka zAstranA ane vidvAnonA abhiprAyo TAMkavAmAM AvatA heya ane zrotAonA mana te viSaya upara keMdrita karavAmAM AvatA hoya evuM bhAna A graMthanuM lakhela vivecana vAMcatAM ApaNane thAya che. vidvAna lekhake A graMthanA vivecanamAM pRthakaraNa zaili ane samanvaya zaili baMnene upayoga karyo che. viSaya sarala rIte samajI zakAya mATe tenA vibhAgo pADyA che, ane chevaTe upasaMhAramAM AkhA viSayanuM samagra avakana karyuM che. A paNe tyAM daravarSe dhArmika sAhityanA ghaNu graMtha prasiddha thAya che jemAM keTalAka mULathe heya che, keTalAka bhASAMtara ane anuvAde hoya che, jemAM maulikatA (originality ) ochI hoya che. AvA graMtha jemAM lekhaka mahAzaye apUrva racanAzakti, UMDe abhyAsa ane AvA gahanayoga jevA viSayane lekabhogya karavAnI suMdaraze ne upayoga karyo hoya tevA javalle ja bahAra paDe che. A mATe lekhaka mahAzaya dhanyavAdane pAtra che. prakAzaka bhAIzrI manasukhalAla tArAcaMda mahetA paNa abhinaMdanane pAtra che. ApaNA zrImaMta mANaso aneka rIte pitAnA dhanane upayoga kare che, dharmanA anuSThAnomAM paNa bhakitapUrvaka chUTe hAthe dhana vApare che, paNa jJAnanI prabhAvanA-uttama pustaka chapAvavAmAM chUTe hAthe Arthika madada karanAra ghaNuM ochI gRhastho maLe che. pariNAme ghaNe utama pustako chapAyAvinA paDyA rahe che. pustaka prakorAne karavAvALI saMsthAone je sArA maulika graMtho chapAvavA mATe sArI Arthika sahAya maLatI rahe to ghaNuM amUlya sAhitya prakAzita thAya. bhAIzrI manasukhalAla tArAcaMda mahetA te pote prakAzita karavAmAM je sahAya karI te mATe mAna mAgatA nathI, paNa ulaTA pitAnA nivedanamAM lakhe che ke " A amUlya graMtha niSkAmabhAve pragaTa karavAnI rajA ApavA mATe huM De. bhagavAnadAsabhAIne atyaMta AbhArI chuM." AvA zrImaMta mANase ApaNe samAjamAM che te ApaNe mATe gauravanI vAta che. chevaTe eka sUcana karavAnI rahe che. A graMtha eTale badho vistAravALo thayo che ke Avo vistRta graMtha vAMcavA vicAravAnI pharasAdavALA mANase ApaNA vyApArI mAnasavALA samAjamAM ochA nIkaLaze. mULa graMtha ame prathama jaNAvyuM tema eTale badhe upayogI che ke svAdhyAyamAM rAkhavA jevo che, eTale mULa viSaya samajavAmAM kSati na pahoMce, UlaTI madada thAya tevI rIte saMkSipta karI chapAvavAmAM Ave te paNa ghaNuM upogI sAhitya thaze. AvA saMkSipta karelA graMthanI kiMmata ochI rAkhavAmAM Ave te adhyAtmapremI ghaNuM mANasa lAbha laI zakaze. vAja AdhavajI For Private And Personal Use Only
Page #25
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org -- svargastha zrI mAtIcaMdabhAine nivApAMjali. sa. 2007nA phAgaNa vadI pAMcama te ma gaLavAranA rAja savAranA muMbai khAte zrIcuta meAtIcaMdabhAI giradharalAla kApaDiyA svargavAsI thatAM zeka vyakta karavA mATe zrI jainadhama prasAraka sabhAnI janarala kamiTInI miTIMga, phAgaNa vide cha te guruvAranA sAMjanA, ro bhegIlAlabhAI maganalAlanA pramukhasthAne maLekSa, je samaye sabhAnA pramukha jIvarAjabhAi tathA sabhAsade sArI sakhyAmAM upasthita thayA hatA. 7 che mAtra teee dhArmika, sAmAjika ke nahI, parantu rASTriya AMdelanamAM paNa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zarUAtamAM zrI nyAlacaMda lakSmIcaMda vakIle jaNAvyu ke zrI meAtIcaMdabhAinA sanmAna nimitte bhAvanagaramAM ApaNe yeAjelA meLAvaDAAne hajI mAtra savA varSAM vyatIta thayu che tyAM te ApaNune temanA svargavAsanA du:khajanaka samAcAra sAMbhaLavA paDyA che. peAte khADuM za dhArAo havA chatAM temanA priya vyavasAya niyamita sAmAyika hatu ane tene a Mge te vizALa sAhityanuM sarjana karI zakayA. zrI mahAvIra jaina vidyAlaya e temanu jIvata smAraka keLavaNIne lagatI ja pravRtti karI che. eTalu ja mahatvane hirase ApyA che. khAda zrI gulAbacaMda lallubhAie jaNuAnyu' }--ApaNe temanA guNA temaja sAhityathI paricita chIe. ApaNe kema jIvavuM ? e teoe zIkhavADayuM che. dhArAzAstrI tarIkenI anekavidha pravRtti hAvA chatAM dhArmika, sAmAjika, keLavaNI viSayaka ane rASTrIya pharomAM teoe pAchI pAnI karI nathI. temanI salAha paNa mACda ane dIvadRSTibharI hatI. teozrInI kharekharI kheATa te muMbaine ane muMbainA jaina samAjane paDI che. temanu lekhana paNa saceATa ane vicArazIla ja hatuM, vyApAra-kauzalya, vyavahArakorAya ane dharma-kauzalya jevA nAnA nAnA lekhe temanI apAra vidvattAnA dRSTAMta pUrA pADe che. " zAMtasudhArasa" evI ucca koTinuM vivecana che ke je saukAne vAMcatA rasamugdha kare che. AvA temanA khIjA prakAzane che, A uparAMta temanI muMbanI myunisIpAlITI temaja AMgresa samitinI sevA jANItI che. khAda zrI jagajIvanadRAsa pApaTalAla paMDite jaNAvyuM ke--je janmyA te mRtyu te| pAmavAnA ja che, paNa jetu kAya jIvaMta rahe che te ja kharekhara jIvaMta gaNuAya che. mRtyuthI khIvAnuM nathI, jJamA kema thavuM tene mATe ja prayatnazIla thavu. zrI motIcaMdabhAInA patra-vAMcanathA paNa jANI zakAya che -teo mRtyune prasannabhAve vAMchatA hatA. zAMtasudhArasa-vivecana jevA atyuttama graMthanA lekhake te graMthane rasa keLavavA pUrepUrA prayatna karyo hateA. For Private And Personal Use Only
Page #26
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 128 zrI jaina dharma prakAra [ citra bAda zrI kAMtilAla jagajIvana dozIe jaNAvyuM ke-meM teo bhInA hAtha nIce be varSa kArya karyuM che. temanI dinacaryA jevo te ghaDIyALanA kAMTAnI mAphaka niyamita. dareka kArya kALajI ane cIvaTathI karavAnI temanI tapatA temaja vidyArthI paratvene temane vAtsalyabhAva sau koIne mAna upajAve tevo hato. samanvaya karavAnI temanI zakti suMdara hatI bAda zrI bhegIlAlabhAI maganalAla zeThe jaNAvyuM hatuM ke-zrI motIcaMdabhAIe te pitAnuM jIvana saphala karyuM che. teozrI jenene ja upagI hatA eTaluM ja nahiM paNa jainetarAne paNa temanI kheTa paDI che. zrI jaina dharma prasAraka sabhAe temanA smAraka mATe ucita karavuM joIe. bAda sabhAnA onararI sekreTarI zrI amaracaMda kuMvarajI zAhe nIcene TharAva mUke hato, jene sabhAnA onararI sekreTarI zrI dIpacaMda jIvaNalAla zAhe anumodana ApavA bAda sarvae ubhA thaIne pasAra karyo hato. TharAva. kartavyazIla samAjasevaka, bAhoza dhArAzAstrI ane sAhityanA AjIvana upAsaka zrI motIcaMdabhAI giradharalAla kApaDiyAnA phAgaNa vada 5, ne maMgaLavAranA prabhAte 71 varSanI vaye muMbaI khAte thayela vargavAsa badala zrI jaina dharma prasAraka sabhA potAno UMDo kheda vyakta kare che. teozrI jaina dharma prasAraka sabhAnA utkarSa mAM mahatvano phALo ApanAra hatA. teoe sabhAdvArA jaina dharmanuM sAhitya prakAzana karI sAhitya temaja samAja baMnenI ucita sevA karI che. teo A sabhAnA peTana hatA temanA svargavAsathI sabhAne umadA salAhakArakanI paNa khoTa paDI che. teozrIe dhArmika, sAmAjika ane keLavaNInA kSetramAM ja pitAnI suvAsa phelAvI hatI eTaluM ja nahiM paraMtu rASTrIya AMdolanamAM teo mokhare rahetA ane muMbaI myunisipala koraporezananI sTenDIMga kamiTInA pramukhapada jevA mAnavaMtA sthAne birAjI temaNe je anekavidha kSetramAM kArya karyuM te temanI rASTrasevAnI pratItirUpa che. mahAvIra jaina vidyAlaya-muMbaI, e temanuM jIvaMta smAraka che eTaluM ja nahi parantu cotrIza varSa paryanta maMtrI pade rahI temaNe je muzkela mArga kApe che tenI sAkSIrUpa che. amo svargasthanA AtmAnI zAMti IrachI temanA Atajano para AvI paDela A duHkha parave dilajI dazavIe chIe. bAda A TharAva pramukhazrInI sahIthI zrI motIcaMdabhAInA kuTuMbIjanone mokalI Apa vAmAM AvyuM hatuM. For Private And Personal Use Only
Page #27
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nitya svAdhyAya staMtra saMgraha, Azare pAMca pAnAnA A graMthamAM navasmaraNa, vicAra, navatatva, daMDaka laghu saMgrahaNI, traNa bhASya, cha karmacaMya, saMgrahaNI, ladhu kSetrasamAsa, kula ke, tattvArthAdhiramasUtra, dazavaikAlika sUtra, sAdhu-sAnI Avazyaka kriyAnAM sUtro, aticAra vigere aneka upayogI vastuone saMgraha karavAmAM Avyo che. A graMtha vasAvavA jevo che. malya rA. traNa, poraTeja juduM. lakha-zrI jaina dharma prasAraka sabhA-bhAvanagara. devavaMdanamALA (vidhi sahita ) A pustakamAM dIvALI, jJAnapaMcamI, mana ekAdazI, caitrI punama, comAsI, agiyAra gaNadhara vigerenA judAM judAM kartAnA devavaMdane ApavAmAM AvyA che. stutio, caityavaMdane, stavane vidhi sahita ApavAmAM Avela hovAthI A pustaka atyaMta upayogI thaI paDela che. pAkuM bAIDIMga ane aDhIse lagabhaga pRSTha hovA chatAM mUlya rUA. 2-4-08 la-zrI jaina dharma prasAraka sabhA-bhAvanagara, Jii navuM prakAzana tarataja magAva che prabhAvika puruSa : : bhAga trIjo - lekhaka zrI mohanalAla dIpacaMda zekasI zrI mohanalAlabhAInI kathA-sAhitya aMgenI kalamathI "zrI jaina che, dharma prakAza" nA vAcako ajJAta nathI. temanI kasAyelI kalamathI Aja re pUrve prabhAvika puruSo bhAga 1-2 prakAzita thaI gayela che ane tene meM ne suMdara upADa thaye che tevI ja rasika kalamathI, sAdI ne suracaka bhASAmAM je 2) A trIjo bhAga AlekhavAmAM Avyo che. pUrvenA baMne bhAga pachInI hakIkata A pustakamAM vaNI levAmAM AvI che; eTale pUrvadhara tripuTImAM AcArya saMbhUtivijaya, zrI bhadrabAha | che svAmI ane daza pUrvanA jJAtA, corAzI cAvIzI paryata amara nAmadhArI * munizrI sthalibhadra, samrATa triveNImAM samrATa caMdragupta, saMprati re che ane khAravela ane baMdhabelaDImAM zrI AryamahAgiri ane zrI II che Arya suhastisUrinAM rasa-bharapUra thAnako che. { suMdara triraMgI jekeTa, pAkuM bAIDIMga, krAuna saba pejI sAIjhanA pRSTha che Azare sADA traNaso chatAM mUlya mAtra rUpiyA sADA traNa tamArI nakala mATe Aje ja lakhI nAkhoH- che. zrI jaina dharma prasAraka sabhA-bhAvanagara, A For Private And Personal Use Only
Page #28
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir - - | kavi krijha che. I6i roNA zarIranI maharSi zrI haribhadrasUrijIta gaSTasamuccaya kAuna ATha pijI sAIjha, sADA AThaso pacha, suMdara jekeTa ane AkarSaka bAIDIMga, chatAM mUlya mAtra rUpiyA che. vivecanakAra-DekaTara bhagavAnadAsa manasukhabhAI mahetA M. B. B. S. - uparokata lekhakanI sala, suMdara ane suvAsita lekhinIthA "prakAzane vAcaka huM ajANyo nathI. paDatara kiMmata te vizeSa thavA chatAM mAtra pracArArthe ane vizeSa saMkhyAmAM lAbha laI zake te mATe Apa mUlatha rAkhela che. yoga tathA adhyAtmane premIe khAsa vasAvavA jevo graMtha che. laH-zrI jainadharma prasAraka sabhA- bhAvanagara, ji eii meM 'ddhi zrI pArzvanAtha paMcakalyANaka pUjA, [ navI AvRtti-artha sAthe.] sabhA taraphathI uparokta pUjA bahAra paDela te ghaNA samayathI zIlakamAM na hovAthI tenI A sudhArelI navI AvRtti bahAra pADavAmAM AvI che. pUjAne arthe sva. zrI kuMvarajIbhAIne lakhela hovAthI samajavAmAM ghaNuM ja saralatA rahe che. kiMmata pAMca AnA. paTeja alaga. ' lakhe. zrI jaina dharma prasAraka sabhA-bhAvanagara. zrI parva tithi stavanAdi samuccaya dareka parva tithionA, vIza sthAnaka, navapada, vIze tIrtha kare, paryuSaNa tathA mahattvanA caityavaMdana, stavana tathA sajajhAya vigerene anupama saMsaha. pAkuM kapaDAnuM bAIDIMga ane pAMcaze lagabhaga pRi hevA chatAM mUlya mAtra rUpiyA traNa, posTeja alaga. la -zrI jainadharma prasAraka sabhA-bhAvanagara pAI (prAkRta) bhASAo ane sAhitya lekhaka zrI hIrAlAla rasikadAsa kApaDiyA, M A. zrI hIrAlAlabhAInA talaspaza saMzodhana ane vivecanathI Aje keNu ajANa che. temanA "AgamanuM digadarzana" pustaka jevuM ja A paNa saMzodhana pUrNa ane vidvAnone rUcikara thaI paDe tevuM A pustaka che. prAkRta bhASAne lagatI vizada vivecanA be khaMDamAM karavAmAM AvI che. chevaTe pUravaNa ane keTalIka sUcanA paNa Apela che. kAuna soLa peja pRSTha 275, pAkuM bAiMDoMga mUlya rUpiyA che. pisTeja juduM. For Private And Personal Use Only