Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
જૈનધર્મ પ્રકાશ.
ये जीव दयालयः स्पृशति यान् स्वपोपि न श्रीमदः श्रांता ये न परोपकारकरणं हृष्यंति ये याचिताः । स्वस्थाः सत्त्वपि यौवनोदयमहाव्याधिकोपेषु ये ते लोकोत्तरचित्रचारुचरिताः श्रेष्ठाः कति स्युर्नराः
REGISTERED N0. B. 150.
“ જે જીવને વિટ દયાળુ છે, જેને દ્રવ્યને મદ સ્વપ પણ જે પરોપકાર કરવામાં થાકતા નથી, જે યાચના કર્યા સંતા. ખુશી થાય છે. -ઉદયપ મહાવ્યાધિને પ્રકાપ થયે સતે પણ જે સ્વસ્થ્ય રહે છે; એવા યકારી મનહર ચરિત્રવાળા બેટ કેટલાક જ મનુષ્યો હાય છે અર્થાત્ અ
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૧ વાગ્યશતક ( સમધ્યે ) ૨ પ્રતિ વિષે દોહા (સા).
૩ નવપદ નમસ્કાર સ્તુતિ વ્યાખ્યા.
૮ નવપદ
ધન ઉપદેશ.
પુસ્તક ૨૮ મું. આધિન સંવત્ ૧૯૬૮ શાકે ૧૮૩૪ પ્રગટ કો.
ધ તપના પ્રભાવ તથા તપ કરવાની આવશ્યક્તા
- સુશીલ ચા સારા કામ વચને...
છે સમ્યકત્વના લેયપુર વિમની કથા.
શ્રી જૈનધમ પ્રસારક સભા, ભાવનગર. अनुक्रमणिका.
૮ ચક્ષુ પરિસ્થિતિપત્ર પ્રકરણ વેચાય રોડ આણંદજી કલ્યાણુજના ડીટસને રીપોર્ટ
લોકોત્તર આશ્ચપ હોય છે, સુક્તમુક્તાવલિ,
અંક ૭ મ
For Private And Personal Use Only
શ્રી “સરસ્વતી” છાપખાનું –ભાવનગર, મૂલ્ય રૂા. ૨). પ્રસ્ટેજ રૂા. ૦૪-૦ ભેટ સાથે,
કરતા નથી.
૧૯૭
૨૦૦
,૨૦
૨૦૨
૨૦૫
૨૦૬
...
૧૧૯
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
ભાવનગરમાં મહેત્સવ,
મા સમાદ અવેરભાઇ ભાઇચંદ ગયા વર્ષના શ્રાવણ વદી ૮ મે હવે પહેલા હૈાવાથી તેમના સુપુત્ર તેદે તેમની પાછળ તેમણે ઉપા ન કરેલા દ્રા સદુપયેગ કરવા માટે તેમજ પુત્ર તરીકેની પોતાની ક્જ જલા ઉપરાંત પરચમ ભક્તિને પણ પ્રદર્શિત કરવા માટે ગયા શ્રવણ માસ હી. દ૬ શ્રી મેલ્ટા દેરાયજીના મહાસત્રમંડપની દર અઠ્ઠાઇમાસન શરૂ કર્યાં હતા. પાત્રીત થી. ટળીવાળાએને ખાસ બેલાયેલા હાવાથી પુતે ભણાવામાં બહુ આનદ આવ્યે હતો. તે ટાળીવાળાએ પગ દીશ્વર દ્વીપની અને દિવસે નદીશ્વર દ્વીપમાં રહેલા ( ૧૨ ) જિનાલયેતુ મડળ મહુ આકર્ષક પૂર્યું હતું. દર્શન કરવા અ વનારાઓના ચિત્તને તે આનદ આપનારૂ થઇ પડવાથી ચાર પાંચ દિવસ સુધી રાખી મુકવામાં આવ્યુ હતુ. ' દરરોજ ઝુદી જુદી યુક્તએ ભાવવામાં આવતી હતી અને નાનુ મેઢુ સ્વમીચ્છલ પણ દરરોજ કરવામાં આવતુ હતુ. ચે થાત્રતવાળા, સામાયિક કરનારા, વિદ્યાશાળાના વિદ્યાર્થીએ. સભાના સભાસદો ઇત્યાદિને પૃથક્ પ્રક આમ ત્રવામાં
વ્યા હતા. હૅલ્લે દિવસે ( શ્રાવણ વદિ ૧૦ મે ) પર્યુષણને અંગઉના દિવસ ડાવાથી બેવડે લાભ લેવા માટે નવક રશી કરવામાં આવી હતી. તેની અંદર યુરો પણ સારા મળ્યા. એકદર ના વ્યય ઉદાર દિલથી કરવામાં આવેલે ગાવાથી ઝવરભાઇ જેવા સુજ્ઞ અને વિવેકી પુરૂષની પાછળ થવુ જોઈએ તેવુ શુભ કાર્ય થયુ હતુ. જો કે ઝવેરભાઇની ખામી એકાએક પુરાવી મુશ્કેલ છે તો ણ તેમના પુત્ર તેચદ તેમને પગલે ચાલતા હોવાથી આગળ ઉપર તેમા ભાગ આપશે અને લેશે એગ્ન ગુવા લાગ્યું છે.
1
અનુક
પે ત ના
આ શુભ પ્રસંગને લઇને ઝવેરભઇનું નામ કાયમ સ્મરણમાં રહેવા માટે તેમના પુત્ર તું માર વ્રતની પૂજા અર્થ સહિત છપાવીને બહાર પાડી ૐ અને તે વગર મૂલ્યે જે સમુદાયમાં વેચવામાં આવ્યું છે. એ કર્ય હું દવા યોગ્ય કયું છે. કારણકે થો ત્રણ કાર્ય સિદ્ધ થયા છે તાશ્રીનુ નામ જોવાયું છે, પોતાની શક્તિ ખાર આવી છે અને વાંચના ને અપૂર્વ લાભ મળી શક્યા છે. પાતાના વડીલની જે વિષય પર પ્રીતિ હોય ને અનુસરવુ એ સુપુત્રેની ફરજ છે.
જણોદ્વારમાં કરવા ચેાગ્ય મદદ.
સફળ તો મહીકાંઠામાં પ્રથનું દેરાસર મડું જીણું થઇ જવાથી નવે ઘી દેરાસર કરવા માંડયુ છે. સીલક ન રહેવાથી કામ મંધ કરી શા.મગ હાલ નાથજી વિશેક ટીપ કરવા નીક્ળ્યા છે. એ ગામમાં શ્રાવકના ત્રાસવાળ
તેના સુમારે ૫૦ ઘર છે. સારસંભાળ કપડવંજ શહેર ૧૨ ગા૬ હાવાથી ત્યાંની શેડ. જમન દાસ કરમચંદ તે ગાંધી છગનલાલ મેતીચંદ ાખે છે. દેરા
સની દેખરેખ નીચે થાય છે. મદદ કરવા લાયક છે. દ્રવ્યને સદુપયેગ હવામાં એકા એવા કારણું નથી.
તું કમાં જણાવ્યા પ્રમણે. ઇડરગઢ ઉપરના દેરાસર માટે ટોપ કરવા હર્ષા અદેશ સુઇ ગયા છે ને ટોપ શરૂ થઇ છે. ઉદાર હસ્થા સારી મદદ હાથો વડે છે
For Private And Personal Use Only
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
श्री जैन धर्म प्रकाश.
,
,
तत्र च गृहस्थैः सद्भिः परिहर्तव्यो कल्याण मित्रयोगः, सेवितव्यानि कल्या मित्राणि, न अनी यो चित स्थितिः, अपेक्षितव्यो लोकमार्गः, माननीया गुरुसंहतिः, नवितव्यमेतत्तंत्रः प्रवर्तितव्यं दानादौ कर्तव्योदारपूजा जगवतां, निरूपणीयः साधुविशेषः, श्रोतव्यं विधिना धर्मशास्त्रं, जावनीयं महाले, अनुष्ठेयस्तदर्थो विधानेन, अवलम्वनीयं धैर्य, पर्यालोचनयायतिः, अवलोकनीयो मृत्युः जवितव्यं परलोकप्रधानः सेवितव्यो गुरुजनः, कर्तव्यं योगपट्टदर्शनं, स्थापनीयं तद्रूपादि मानसे, निरूपयितव्या धारणा, परिहर्तव्यो विकेपमार्गः, प्रयतितव्यं योगशुद्ध, कारयितव्यं जगदभुवन विम्बादिकं, लेखनीयं भुवनेशवचनं, कर्तव्यो मङ्गलजपः, प्रतिपत्तव्यं चतुःशरणं, गर्हितव्यानि दुष्कृतानि, अनुमोदयितव्यं कुशलं, पूजनीया मंत्रदेवताः, श्रोतव्यानि सचेष्टितानि नावनीयमौदार्य, वर्त्तितव्यमुत्तमज्ञातेन, ततो भविष्यति भवर्ता साधुधर्मानुष्ठानाजता ॥ उपमितिज़वमपञ्च कथा.
પુસ્તક ૨૮ મું,
व्याधिन सं. १९९८. शाडे १८३४.
ܕ
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
अँ. नमस्तच्वज्ञाय. श्री पद्मानंद कवि विरचित
वैराग्य शतक. समश्लोकी.
( से
भाव मल शाह. ) ( अनुसंधान पृष्ठ १६३ थी )
જ્યાંસઁધી રસત્યાગસારૂ ન જિતુ આહારનુ લૈલ્ય શુ', સિદ્ધાંતા મહાષધી તણુ' હદે એ ચૂપ રે! ના જવું; પીધુ' જ્ઞાન લઘુ ન પાણી વિધિથી ત્યાંસઁધી કામાર્તિ તે, શાંતિ તાત્ત્વિક પામશે નહિ હવે સર્ચ ખીજા ઔષધે.
For Private And Personal Use Only
२५६७ भा.
Page #4
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
૧૯૮
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જૈનવર્મ પ્રકાશ,
સુગાર દ્રુમ નીર ને પ્રસરતાં કીડા તરગો અરે, પ્રદ્યુમ્ન પ્રિય અધુરૂપ, મધુરાં વહ્યા તણા સાયરે; સ્ત્રીનાં મત્ર ચકાર ચંદ્ર સરખે નાભાગ્ય લક્ષ્મી ભય, ! તે અન્ય અહિં વિકાર જગે પામ્યા છતે ચાવી
જેણે પણ ત્યાગી-કામિની ! ગજગામિની ! વીર ! એ કામ શુ હેન-પે તેમ કરી શકે ?
લા એ ધ વર્ષે નષ્ટ અંક યુ માંગેજ પાત્રત, ચેલું જ્ઞાન હું હું કામવશથી ત્યારે પ્રિયા દેખુ જ; જયારે આવતી રે! સ્મૃતિ નની, વિપાકના તલને, ત્યારે તત્ત્વો દીસે પ્રિયતમા એ વિષે જેવી હુને,
દારૂણ્ય ગુણથી વધુ વ્યસનિતા, સત્યે કરી કુવચન, સતાપે પવિત્તસૈયૈટુતા, શીલે કરી રાગ તા; તંત્રએ કરીને પરિગ્રહલતા, જે ચૈાવને છડ્યુ તા, તેએથી પૃથિવી પવિત્ર સઘળી માનુ અરે ! સજ્જનો !
જ્યારે પદ્મ વિવિધ ગુજરી ચકી, સંપૂર્ણ ખીલ્યુડા ! ત્યારે વિષે વિલાસિનીતાં અદ્ભુત ઇ સુખે, જેનું તાંબેગારમાં આ રચું, સળં પ્રકારે મહે ત્યારે કામ મળવા ન થયું રે ધન્ય તે સાતે !
સ્વાધ્યાય ગીત દર અને સહાય પુષ્પો સભ્ય જિલા મામલે સંસ્થાન માગ્યા વચ તત્ત્વાર્થ પ્રતિબંધ ડીક છે, ઇતિ ક્રિયા સળી રે, મુક્તિનાં સુરક્ષિક મનનાં બે પ્રારે અરે!
હે લોલ ! કટાક્ષી વિવિધન કેં કાપાઉં, શુ માંગ સતાવનાથી માતા ને બાં
For Private And Personal Use Only
૧૭
૧
૧૯
૨૦
*૨
Page #5
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
વૈરાગ્ય શતક.
શું તુ બ્ય પ્રયત્નને કરી કરી કબ્જેા સહે રે ! પણ, શુદ્ધ ધ્યાનરૂપી રસાયન વિષે છૅ લીન
મ્હારૂ મન,
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
સજ્ઞાન મૂળવાળું—દન શાખાનુ' વૃત્તરૂપી તરૂ; શ્રદ્ધાજળથી સિચે, મુક્તિ ફળ આપશે હને
ક્રોધાદ્રિક ઉપાયરૂપ પગ છે, ને મેહ એ હાથ રે ! રાગદ્વેષજ તીક્ષ્ણ દીર્ઘ દશન, દુર્વાર મારે અરે! એ મિથ્યાત્વજ દુષ્ટ હસ્તી વશ છે, સજ્ઞાન અકુશથી, આ ત્રણે ભુવને ખરે વરા કર્યાં તેણે ખરા સત્ત્વથી.
રે ! દેખાય કળાથકી કુશળ એ મહુએ જને ! કીર્ત્તિને, ક્ષુદ્રાની પણ પ્રાર્થનાથી તૃણુવત્ સર્વસ્વ આપે અરે ! સ્વામીને ઝટ પ્રાગુદાન દઇ દે, એવા ધારે એ ઘણુાં, વિરમાં મન સમું એ ત્રણ એવા જણુા.
જેનું હૃદ
જેનુ ચિત્ત ક્રયાવાળું, સત્યભૃષિત ખેલવુ; કાર્ય પરોપકારાર્થે, શું કરે કલિ તેડુને
તૃ ન ખેલવું જેને, નાચવું ન રાંગણે; નથી, એવું ન, કે' જેથી તેથી રત્નવતી ક્ષિતિ.
શીતે દક્ નિહ ? આવ્યું નહિ.
કાને કામા ન થાય રસિકા ? કેને પ્રિયા ન પ્રિયા ? ફેશને લક્ષ્મી ! વ્હાલી હોય? મનમાં કેાના રમે પુત્ર ના ? કેને તાંબુલ સુખ દે નહિ? ગમે કેને સર્વાશરૂપ વ્રુક્ષ છેદ પરશુ એ મૃત્યુ ! મ્હારી આ પ્રિયવલ્લભા, પ્રિયતમ, આ પુત્ર હુારા અને, આ ભડાર ધ્રુવથી ભરપુર, મ્હારાજ આ બધું રે! આ હારા રણીય વારસ, સઘળી વિંટેલ માયાથી આ ! પાસે આવતું મૃત્યુને નદ્ધિ ન્રુએ ! નિર્ભાગ્ય એ માનવે
For Private And Personal Use Only
૧૯૯
૨૩
૨૪
૨૫
મ
૨૭
૨૯
૨૯
૩૦
Page #6
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
२००
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જૈનધર્મ પ્રકાશ
પ્રીતિ વિષે દાણા ( સાથ )
अविहड प्रीति-भक्ति केवी होय ?
( લેખક-સન્મિત્ર કપૂરવિજયજી )
પ્રીતિ રીતિ કમ્બુ આર હૈ, જાણે જાણુહાર; ગુગે ગુડ ખાયા તેને, સ્વાદ કહે શુ' બા૨ ?
અર્થ-ખરી અતરંગ પ્રીતિ (પ્રેમ--ભક્તિ ) ની ખુષી કઇ વિલક્ષણ જ છે. એ તા જે ાણુતા હોય તેજ જાણે. એટલે એવી અદ્ભુત પ્રીતિ-ભક્તિજેના હૃદયમાં જાગૃત થયેલી છે, જેને તેનુ અપૂર્વ આસ્વાદન મળ્યું છે અને તેથી જેનામાં નવુ ચૈતન્ય રેડાયું છે, એ વિગેરે ચિન્હેવટે તેવી પ્રેમ-ભકિતની ખરી પૃથ્વી જેના જાણવામાં-કળવામાં આવી હાય છે તેજ તેને પછાની શકે છે. કોઇ મૂગે માણસે ગોળ ખાધે હાય-તેનેા રસારવાદ લીધે હેય તે તેનુ સ્વરૂપ ખીજાને પેાતાની શિકત ઉપરાંત હાવાથી શી રીતે સમજાવી શકે ? પ્રોત મેઢુ અરૂ ગાડી, આયત હૈં અતિ માન; પુકારકે જગમે' કહ્રત, આવત મેંડુ મહાન.
અમેધ અને મેશરડીને જેવી પ્રીત લાગેલી છે, તેવી પ્રાંત અકૃત્રિમ હાવી જોઇએ. ત્યારે મેઘ આવે છે-આવવાની તૈયારીમાં હોય છે. ત્યારે તે કેકારવ કરી મૂકીને લેકેને જણાવે છે કે અમારા પ્રાણાધાર, અતિ વ્હાલા અને ઉપગારી મહાન મિત્ર-મેઘરાજ છે. ર મેહુ પિછાનત માર નહી, માર કી ાસ પ્રીત; પૂર્વ જન્મકે કર્મધ્યે, હાન પ્રીત ઇસ રાત.
For Private And Personal Use Only
3.
અર્થ-જો કે મેઘર જ મેરને કઇ આળખના પાળતા નથી તેમ તેને મેરની તમા (દાર) પગ નથી તો પણ જેમ માફ મેઘના મગળકારી ગુણાની પિછાન કરી તેનું આવાગમન હૃદયના ઉમળકાથી વધાવી લે છે અને મુક્તકંડથી તેના નામેડ્કીતનપૂર્વક ગુણ ગાય છે; યાવત્ મેવને દેખાદેખી જેમ તે નાચે માચે છે તેમ પૂર્વપાર્જિત કર્મના સંબંધથી એવા પ્રકારની ગાઢી પ્રીતિ બંધાય છે કે જે અંતરની હોવાથી અનુકૂળ-પ્રતિકૂળ સધાગામાં પણ કાયમ બની રહે છે, અને પરિણામે સ્વપર ઉભયને અનેક હતના ઉત્તમ લાલ રામપે છે, પ્રીત પ્રીત સખ જન કહું, જુદી પ્રીતકી રીતિ; લાડુ ચમક જડ દેઉ હૈ, દેખત ચલત સુનીતિ.
૪.
Page #7
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
નવ પદ નમસ્કાર સ્તુતિ-વ્યાખ્યા.
૨૦૧
અ-પ્રીત પ્રીત સહુ કાઈ મુખથી પાકારે છે, પણ પ્રીતની રીત કંઈ વિલક્ષણૢ જ છે. તૂમ! લેતુ (લેતુ) અને ચમક ઉપલ (લેહચુંબક પાષાણુ) એ બને જડ પદાર્થ છતાં એક બીજા તરફ કેટલું બધું આકર્ષણુ ધરાવે છે? ખરી પ્રીતિ-ભક્તિ એવી આકર્ષણુ અને ઈલવગરની હાવાથી મટે લાભપ્રદ થાય છે.
કિંશમ્.
नव पद पूजा अंतर्गत
નવપદ નમસ્કાર સ્તુતિ-વ્યાખ્યા.
( લેખક—સન્મિત્ર કપૂરવિજયજી. )
૧ જેમનામાં ઉત્પન્ન થયેલા ઉત્તમ-કેવળ જ્ઞાનની ચેતિ ઝળહળી રહી છે, અશેક વૃક્ષાદિક પ્રાતિહા યુક્ત સિંહાસન ઉપર જેએ વિરાજમાન થઇ રહ્યા છે, અને અમૃત સમાન ઉત્તમ દેશનાવડે જેમણે સજ્જનને આનંદિત કર્યાં છે તે જિનેશ્વર દેવાને સદાય અમારે વારંવાર નમસ્કાર હો !
૨ સહુજાન દવાળા સિદ્ધિસ્થાનમાં જેમણે સ્થિતિ કરેલી છે, જે
અ
નંત (જ્ઞાન, દર્શન, ચારિત્ર અને શક્તિરૂપ ) ચતુષ્ટયે કરી સંયુકત થયેલા છે, જેમણે જ્ઞાનાવરણીય પ્રમુખ સમગ્ર કર્મોનો ક્ષય કરૈલે છે અને જન્મ, જરા, મરણુના સમસ્ત દુઃખ નિવાર્યોં છે તે સિધ્ધ ભગવાને અમારો વારવાર નમસ્કાર હા !
૩ જેણે કુરતિ-કદાગ્રહને દૂર કરેલા છે, જેઓ સૂર્યની જેવા પ્રભાશાલી છે, ભવ્યાત્માઓને એકાન્ત હિતકારી દેશના દેવા જેએ સાવધાનપણે પ્રવર્તછે તેમજ જેએ પ`ચેદ્રિયનિગ્રડુ, નવ બ્રહ્મગુપ્તિ, કષાય ચતુષ્કજય, પંચમહાવ્રત પાલન, પંચાચાર સેવન તથા પંચ સમિતિ અને ત્રણ ગુપ્તિરૂપ અખંડ ૩૬ ગુણુના નિધાન એવા ભાવ આચાય ભગવાનેાને અમારા વાર વાર નમસ્કાર હા!
૪ શિષ્ય સંપ્રૠાયને સૂત્રાર્થ શિખવવામાં જેએ સાવધાન રહે છે, સાધુ સમુદૃાયની સ ંભાળ ( નિર્વાડુ ) કરવામાં જેએ સાગર જેવી ગંભીરતા રાખે છે અને ઈર્ષ્યા-અદેખાઇને તા જેમણે સર્વથા તજી દીધી હાય છે એવા શ્રેષ્ઠ વાચક યા ઉપાધ્યાય ભગવાનોને અમારા વારંવાર નમસ્કાર હૈ! !
૫ સયમમાર્ગમાં સમ્યગ રીત્યા પ્રવૃત્ત થયેલા, મુખ્યવૃત્ત્તા મન, વચન અને કાયાને સારી રીતે કાબુમાં રાખી રહેલા, સમતા-સમાધિમાં સ્થિત થયેલા,
For Private And Personal Use Only
Page #8
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જૈનધર્મ પ્રકાશ.
- ઘ રાહજાનંદમાં મસ્ત રહેનારા અને શુદ્ધ-નિર્દોષ દયા, દમનનું સેવન ફરનેરા વિધવતી સા સાધુ સમુદાયને અમારો વારંવાર નમસ્કાર હે !
દ સર્વ-વીતરાગ કથિત જીવાજીવાદિક નવ તત્વમાં અથવા શુદ્ધ દેવાદિક બહુ તત્ત્વમાં રૂચિ-શ્રદ્ધાન, એ જેનું લક્ષણ છે, વળી મિથ્યાત્વ કપાય પ્રમુખને ટાળવાથી જેને આવિભાવ (દેખાવ) થઈ શકે છે અને જે જ્ઞાનરાત્રિરૂપ મહાધર્મનું મૂળ છે તે નિર્મળ સમ્યકત્વને અમારો વારંવાર રકાર હો !
છે જે અજ્ઞાન અને મહા મહુરૂપી અંધકારને દૂર કરી નાંખે છે, વળી મતિ, શત, અવધિ, મન:પર્યવ અને કેવળ એ પાંચ જેના પ્રકાર છે. જે અનેક રીતે જીવોને ઉપકાર કરે છે અને જે ભવ્ય જીવોને સર્વ પદાર્થ સંબંધી બોધ સાપે છે તે જ્ઞાન દિવાકરને અમારો વારંવાર નમસ્કાર છે !
૮ જે અખંડિત શક્તિ (પ્રમાદ રહિત સતત પુરૂષાર્થ) વડે પ્રાપ્ત થઈ શકે છે, સદ્ભાવનાને જેની વૃદ્ધિ થઈ શકે છે અને જે શાશ્વત સુરિક આપવા સમર્થ છે તે સંયમ વીર્યને અમારા વારંવાર નમસ્કાર હો !
૯ જેના પ્રયા ગામ રવા જેના અનેક દત્તમ તધિઓ ઉત્પન્ન થાય છે, તેમજ દુઃસાધ્ય (મહા મુશીબતે મેળવી શકાય એવા) અર્થ પણ જેના વડે સુસાધ્ય (સુને મેળવી શકાય એવા) થઈ શકે છે તથા જે સમર્થ હાથીની રે કર્મરૂપી વૃક્ષને સમૂળગું ઉખેડી નાખે છે તે તીવ્ર તપેભર (આંબલ વસાદિક અનેક પ્રકારના આકરા બાહ્ય અને અત્યંતર તપસમુદાય) ને અમારે વારંવાર નમસ્કાર હે !
ઇતિશમ
नवपद स्वरूप गर्भित अरिहंतादिक आराधन उपदेश.
, લેખક–સન્મિત્ર કરવિજયજી. ) ૧ જેમણે રાગ, તપ અને મહાદિક અંતરંગ શત્રુતર્ગને જીતી લીધે છે, જેથી ઉત્તમ કેવળજ્ઞાન પ્રમુખ આડા-સમૃદ્ધિ જેમને પ્રગટ-પ્રાપ્ત થયેલી છે. તેમજ ઉત્તમ પ્રાતિહાર્યાદિક અતિશવડે જે દેવાધિદેવની પદવી પામે. લા છે, અને જે પોતાની સતિશય વાણી વડે અનેક જીવોના સંદેહરૂપી રજ સમૂહને સમીરની પેરે ઝાટકી કાકે છે તે જિન-અરિહંત ભગવાનને હે ભવ્ય જન ! તમે સદાય દીલમાં ધ્યા!
૨ વિવિધ પ્રકારે જેને વિડંબના કરનારું જ્ઞાનાવરણીય પ્રમુખ દુષ્ટ
For Private And Personal Use Only
Page #9
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
નવ પદ આરાધન ઉપદેશ.
અષ્ટ કર્મનાં આવરણેાથી જેએક મુકત થયેલા છે, તેથી અનંત જ્ઞાન-દર્શન-ચરિત્ર અને અનત શકિત પ્રમુખ આત્મ-લક્ષ્મી જેમને પ્રગટ થયેલી છે, તેમજ જેએ સમગ્ર લેકના અગ્રપદને પામેલા છે એટલે નિરૂપાધિક સિદ્ધિ ગતિ અથવા મેક્ષ નામના પ્રસિદ્ધ સ્થાનને પ્રાપ્ત થયેલા છે તે સિદ્ધ ભગવાનને ટુ ભવ્યતા ! તમે તમારા ઢીલમાં સદાય ધ્યાવે !
૨૦૩
૩ અખંડ છત્રોશ ગુણગણુથી અલંકૃત ભાવ-આચાર્યની ચરણુ સેવા જીવને જે સત્ય સ્વાભાવિક સુખ સમર્પે છે તેવુ સુખ માતપિતાર્દિક સ્વજન સબંધીએ આપી શકતા નથી તેટલા માટે હું ભવ્યજા ! તમે તેવા ભાવાચાઈનાં ચરણ કમળ સદાય સેવા-પૂર્જા કે જેથી મેક્ષ સુખાર્દિક વેગે વરી શકે
૪ સુસ્વાદિષ્ટ જળ, ક્ષીર અને અમૃત સમાન અનુક્રમે હિતકારી શ્રુત, અર્થ અને સ્વાનુભવ જ્ઞાનવડે સ્વશિષ્યવગતે જેએ પ્રસન્ન કરે છે તેવા સુપ્રસન્ન કૃપાળુ વર વાચક ઉપાધ્યાયજી મહુારાજને હું ભવ્યજને ! તમે સદાય દીલમાં ધ્યાવે !
૫ ક્ષાંત ( ક્ષમાશીલ-ક્ષમાળુ ), દાન્ત (દમનશીલ——ઇંદ્રિયજિત્ ) સુષુપ્તિ ગુપ્ત ( મન, વચન અને કાયાને સુનિહિત કરી રાખનાર), ચુ ( નિર્લેપ-નિઃસ્પૃહી ), પ્રશાન્ત ( જેમણે કષાય માત્રને સારી રીતે શાષવા દીધા છે એવા વેરાગ્ય રસમાં ઝીલનાર ), મૂળ-ઉત્તર સાધુ ચેાગ્ય ગુણુને ધારણ કરનાર ( પાંચ મહાવ્રતાદિક સાધુ યેાગ્ય ૨૭ ગુણૅ અલ'કૃત ), વિકથાદિક પ્રમાદ વર્જિત, અને માહ માયાથી મૂકાયેલા (હું અને મારૂ જેમને નથી, અથવા અહુતા અને મમતાને જેમણે મારી કાઢી છે ) એવા મુનિરાજનાં ચરણુ કમળને તમે સદાય ધ્યાવે !
For Private And Personal Use Only
૬ સર્વજ્ઞ કથિત ષટ્ (છ) દ્રવ્ય ( ધર્માસ્તિકાય, અધર્માસ્તિકાય, આકાશાસ્તિકાય, જીવાસ્તિકાય, પુદ્ગલાસ્તિકાય અને કાળ ), જીવાજીવાદિક નવ તત્ત્વ ( જીવ, અજીવ, પુન્ય, પાપ, આશ્રવ, સવર, નિર્જરા, મધ અને મેક્ષ ), સસ નય ( નાગમ, સગ્રહ, વ્યવહાર, રૂસૂત્ર, શબ્દ, સમણિઢ, અને એવભૂત ), સપ્તભંગી ( યાત્ અસ્તિ, સ્યાત્ નાસ્તિ, સ્યાત્ અસ્તિનાસ્તિ, સ્યાત્ અવક્તવ્ય, સ્યાત્ અસ્તિ અવક્તવ્ય, સ્યાત્ નાસ્તિ અવક્તવ્ય, અને સ્થાત્ અસ્તિનાસ્તિ યુગપત્ અવક્તવ્ય), ચાર નિક્ષેપા (નામ, સ્થાપના, દ્રવ્ય અને ભાવ), પાંચ ભાવ ( આયિક, ઉપાિમિક, ક્ષાયેાપશમિક, ક્ષાયિક અને પરિણામિક ) તેમજ એ પ્રમાણુ ( પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ સવિકલ્પ ) વિગેરે આપ્ત વચનમાં સુશ્રધ્ધાન
Page #10
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જેનધર્મ પ્રકાશ.
( દૃઢ પ્રતીતિ) લક્ષણવાળા સમ્યકત્વને સર્વ ગુણોમાં પધાન એટલા માટે પણ વામાં આવેલ છે કે જેમ વિશુદ્ધ રસાયણુ વડે ગમે તેવી કટ સાધ્ય વ્યાધિઓ પણ દૂર થાય છે તેમ આ (સમ્યકત્વ.) ગુણવો અન્ય ગુણ પ્રતિબંધક કદાહ પ્રમુખ અનેક પ્રકારના આંતર વ્યાધિઓ ઉપશમી જાય છે. એમ સમજીને હે ભવ્યાત્માઓ ! ઉકત સમ્યકત્વનું તમે યથાવિધ આરાધન કરે ! જેથી તમારી
ધર્મકરાણી મોક્ષદાયી નીવડે.
છ વિધ વિધ અનેક પ્રકારના) અપેિક્ષાવાળા અભિપ્રાવકે વસ્તુમાં રહેલા અનંતા ધર્મોનું ફેટન કરનારા નય સમ્રગે નિપન્ન થયેલ, કેવળ વસ્તુ સ્વરૂપનું જ પ્રતિપાદન કરનાર, અત્યારે પણ આગમ રૂપે પ્રગટ દેખાતા, સ્વપર પ્રકાશક હેવાથી બીજા ચાર જ્ઞાન કરતાં ચઢીયાતા, રત્નદીપકની પરે અંતતુમ (ઉંડા અજ્ઞાન અંધકાર)ને હરણ કરના, જાલ્યાન જ્ઞાનદીપકને હે ભયજને ! તમારા નદિરમાં સ્થાપિ !
૮ જગતમાત્રને અંધ કરી નાંખે એવા સમર્થ મને નિરોધ કરવા વડે પ્રધાન, સમિતિ-ગુપ્ત પ્રમુખ સુસંવર સ્વરૂપ, સામાયિક, છેદે પસ્થાપનીય, પરિહારવિશુદ્ધિ, સૂમર પરાય, અને યથાવાત એ પાંચ પ્રકારવાળા અને મૂળ તથા ઉત્તર અનેક ગુણવટે પવિત્ર એવા સતું ચારિત્રને તમે સદાય નિરતિચાર પણે પાળે !
૯ છ પ્રકારે બાહા અને છ પ્રકારે અત્યંતર એ જેના બાર ભેદ ગણાય છે, જેના વડે દુર કુકમને ભેટ (વિનાશ) થઈ શકે છે, એવા પાપ વિનાશક પ હ ભાજન તમે જ મરાદિક દુઃખને ક્ષય કરવા માટે આગામીતે નિરાશાવે ( નિષ્કામવૃત્તિથી) સે ! જેથી તમે જલદી ભવપણ નિવારીને અક્ષય-અવ્યાબાધ-શિવ સુખને પામી શકશે.
ઉપસંહાર. સ્વ એ પ્રમુખ ઈઈ ફીને પ્રક કરીને દેવાવાળા ઉપર કહેલાં ઉત્તમ નવ પદોને જે ભવ્યાત્માની આરાધે છે તેઓ શ્રી પ્રાપાળ નરેધરની પરે સુખની પરંપરા અવિચ્છિન્ન રમુખ સંપદાને સહેજે પામે છે. ઈતિશ.
For Private And Personal Use Only
Page #11
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૨૦૫
તપને પ્રભાવ તથા તપ કરવાની આવશ્યક્તા. तपनो प्रभाव तथा तपकरवानी आवश्यक्ता.
(ઉપદેશ તરંગિયામ-પૃ. ૯૦)
( લેખક–સન્મિત્ર કપૂરવિજયજી. ) “સમતા સહિત કરવામાં આવતા તપથી નિકાચિત કર્મને પણ ક્ષય થઈ શકે છે.”
“પ્રદીપ્ત કરેલા તપ-અગ્નિવડે અશુદ્ધ એવું જીવ-સુવર્ણ વિશુદ્ધ થઈ શકે છે.”
“તીર્થકરોએ પિતે પણ તપ સે છે અને તેથી અદ્દભૂત લાભ જાણી ભવ્ય જનોના હિતમાટે તીર્થકરે એજ તપનું સેવન કરવા ફરમાન કરેલું છે. તપથી દ્રવ્ય ભાવ લક્ષ્મીની પ્રાપ્તિ થાય છે, ભવસંતતિનો ક્ષય થાય છે, રોગનું નિમલન થાય છે, કર્મનો અંત થાય છે, વિને વિસરાળ થઈ જાય છે, ઇદ્રિ
નું દમન થાય છે, મંગળભાળા વિસ્તરે છે, ઈષ્ટ અર્થ સિદ્ધ થાય છે, દેવતાનું આકર્ષણ થ ય છે તેમજ તેથી કા વિકાર નષ્ટ થાય છે, માટે તેનું સેવન અવશ્ય કરવું જોઈએ.”
૧ ભદેવ ભગવાન એક વર્ષ પર્યત અને વધમાન હવામી છે. માસ પર્યત અનાદિક આહારરહિત ઉપપિતપણે વિચયી હતા–પ્રમાદ રહિત સંયમ માર્ગને પાળતા ધ્યાનમાં ઝકળ રહ્યા હતા. એમ ઉપદેશમાળા દિક શાસ્ત્રથકી જાણે આનાથી જનોએ એ રીતે તપનું સેવન કરવું.
૨ દુષ્કર તપવડે સઘળાં, ઘનઘાતિ કોને ક્ષય કરી, નિર્મળ કેવળજ્ઞાની પ્રાપ્ત કરી તીર્થકરોએ ભવ્ય જીવોના હિત માટે દ્વાદશ વિધ (બાર પ્રકારના) તપનું પ્રતિપાદન કર્યું. તેમાં ૧ અનશન, ૨ ઉદરી, ૩ વૃત્તિસંક્ષેપ, ૪ રસ ત્યાગ, ૫ કાયકલેશ (દેહદમન) અને ૬ ફૂમવત્ કાય સંલીનતા એ છ પ્રકારને બાસ્થતપ, અને ૧ પ્રાયશ્ચિત્ત, ૨ વિનય, ૩ વૈયાવચ્ચ, ૪ સ્વાધ્યાય, ૫ ધ્યાન અને ૬ કાસગ એ છ પ્રકારનો અત્યંતર તપ કરે પ્રકાશેલ છે. બાહ્યત સેવન કરવાનું અત્યંતર તપની પુષ્ટિ માટે લાગવાને કહેવું છે. તેથી જેમ વિનયાદિક તપે ગુણની વૃદ્ધિ થવા પામે તેમ લાપૂર્વક તે બાહ્યતાનું સેવન કરવું ઘટે છે અને ત્યારે જ તેની સાર્થકતા છે. રાતર તપથી એકાંત હિત સંપજે છે.
- ૩ તપવડે સુવર્ણ પુરુષાદિક સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે, તેમજ તેપવડે ચિલતિપુત્રાદિકની રે ભવસંતતિને પણ ક્ષય થાય છે. જુઓ ! ચિલાતિ. પુત્ર ઉપશમ, વિવેક અને સંવર એ ત્રણજ પદના શ્રવણ, મનન અને
For Private And Personal Use Only
Page #12
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
જૈનધર્મ પ્રકાશ.
નિદિધ્યાસનરૂપ વડે પાપતનું વિદ્યારણ કરી પોતાના આત્માને ઉન્નત કરજે ભવાંતરમાં કર્મમાત્રને ક્ષય કરી મેક્ષ વરમાળા પણ વશે. માટે ટીક હવું છે કે “ જે કંઇ દૂર દુરારાધ્ય અને દેવતાઓને પણ દુર્લભ છે તે સઘળું તપવડે સાધ્ય થઇ શકે છે. તપનેા પ્રભાવ ચિન્હ છે. ” શ્રી સિઘ્ધચાનું આરાધન કરતાં આદ્યમિત્ર તપવર્ડ થ્રોપાળ અને કુષ્ટરોગ (કાઢ ) શાન્ત થયા, અને તેની કાયા કાનવી થઇ. ઇત્યાદિ. ૫ બ્રહ્મ-સ્ત્રી-માળ-ગાત્યાદિક દુષ્કર્મ કરનાર પ્રહારી તપવડે કાણુ કર્મનો ક્ષય કરી સતિ પામ્યા. ઇત્યાદિ.
Y
હું દ્વારિકાનગરીમાં દ્વૈપાયન દેવકૃત ઉપસર્ગો આયબિલ તપના પ્રભાવધી દ્વાદશ વર્ષ પર્યંત અટકી શકયા. જ્યારે લોકો તપ કરવામાં મદ્ય-શિથિલ થયા ત્યારેજ તે ઉપસગાં પ્રગટ થયા. ઇત્યાદિ.
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
66 H
ઇન્દ્રિયારૂપ વિવર્ડ વાંચ્છારૂપ પવનનું ભક્ષણ કરી ચિત્તરૂપી ફરડીયામાં સ્થિતિ કરનારા રાગાદિક દોષરૂપ ભુજંગા અતિ ભયંકર અને છે પરંતુ જે તેમને સથા ભૂખ્યા રાખવામાં આવેછે તે ખરેખર થાડાજ વખતમાં તે નાશ પામે છે અને પછી પૂર્વે નહિ અનુભવેલુ અતિ અદ્દભુત સુખ પ્રગટે છે. ” એવી રીતે તપવડે ઇંદ્રિયદમન અને રાગાદિ દોષોને પણ નિગ્રહુ થાય છે.
૮ બહુ પીડા અને દુનિમિત્તાદિકનો ક્ષય કરનાર અને સુખસ પદ્માને વી આપનાર તપ ખરેબર મગળકારી છે.
个
અમષના પ્રભાવૐ માધ, બદામ, ગંગા, સિંધુ અને પ્રભાસા ધિક દેવેને મનમાનતા જય ચક્રવતીએ કરી શકે છે. ઇત્યાદિ.
૧૦ તપવડે રિકેશીબલ યુનિનીપેરે દેવનું આકર્ષણ થાય છે એટલે તપના પ્રભાવે દેવતા પણ દાસ થઈ તપવીજનાની સેવાભક્તિમાં હાજર રહે છે,
૧૧ “ એક રસને દ્રિયદ્વારા જ્યાંસુધી અન્ન જળ નિયમ વગર મળ્યાં કરે છે ત્યાંસુધી પ્રાણીએનાં ઉદક, દ્વેષ-દુર્ગને તજીને જતા નથી. ” એ રીતે તે ગાર્દિક ઉલટા મમ્રૂત જ મને છે. આ હેતુથીજ અનશન, ઉદરી પ્રમુખ શ્રુતપનું નિર્માણ કરેલ છે, અને સરસ માઇક આહાર તેમજ અતિઘણે! (જરૂર કરતાં વધારે ) નીરસ આહાર પણ બ્રહ્મચારી જતેને અવશ્ય વવા કહ્યા છે. ઇત્યાદિક હેતુઓવડે તપને પ્રભાવ અને તપ કરવાની આવશ્યકતા એ દ્ધિ થાય છે.હિત શર્.
For Private And Personal Use Only
Page #13
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
સુશીલ થવા સાર શિક્ષા વચના.
सुशील थवा सार शिक्षा वचनो.
( ઉપદેશ તર ́ગિણિમાંથી )
( લેખક- સન્મિત્ર કપૂરવિજયજી. )
૩૦૭
“ જેઆ ભર યાવનમાં સુશીલવત છે તેએની ખરેખર સત્પુરૂષોમાં ગણના થાય છે. જેઆ નદીઓના પૂરમાં પોતે પ્રવેશી તરી શકે છે તેએ જ તારૂ હોઇ ખીજાને પણ તારી પાર પમાડી શકે છે. ”
44
For Private And Personal Use Only
,,
પઢન ગુનન કવિ ચાતુરી, હું સબ વાત સહલ; મન દહન મન વસીકરન, ગગન ચલન મુસિકલ. વ્યાખ્યા—ભણવું, ગણવુ', તેમજ પદ્યમ ધ કાવ્યે કરવાં એ સર્વ માખતા સહેલી છે પરંતુ કામવિકાર દૂર કરવા અને પવનવેગી ઘેાડા જેવા મતને લગાગમાં રાખવુ એ આકાશમાં કશા આલેખન વગર ચાલવાની પેરે અતિ કઠણ કામ છે. જો કે સારાં મજબૂત આલેખન-સાધનવગર તે આકાશમાર્ગે ચાલી શકાતું નથી; પરંતુ જે પુષ્ટ આલબનરૂપ બલૂન કે વિમાનાદિકવડે તે આાકાશગમન પણ સુતર થઇ શકે છે, તેમ જગત વત્સલ શ્રી જિનેશ્વરભગવાને પ્રકા શેલાં આગમ વચનાનુસારે નવવિધ બ્રા ગુપ્તિનું યથાવિધ પાલન કરી ઇંદ્રિય કષાયાદિકનું દમન કરવાથી અભ્યાસવશાત્ સહેજે કામવિકાર દૂર થઇ શકે છે અને અતિ ચપળ મન પણુ અનુક્રમે વવતી થઈ રહે છે. કુરડ રડત્તળુ મંગાઇ, વઐત્ત નિરૢ વિસકશગાઇ; જમ્મુતરે ખડિએ સિલભાવા, નાણે કુજા દૃઢ સીલભાવ', ' ર્
વ્યાખ્યા—બાળરંડાપો, ચોરીમાંજરડાપા-વિધવા પણુ, દાર્ભાગ્ય-સર્વત્ર અળખામણાં થવુ, પુત્ર-સતાન રહિત રહેવુ, મૃત ખાળકને પ્રસવવાં અને જેના સ્પર્શ માત્રથી સામાને વિષે ચઢી જાય એવા વિષમ સ્પાવાળા વિષકન્યાના અવતારને પ્રાપ્ત થાવું એ સર્વ અનિષ્ટ મનાવા જન્માંતર (આગલા જન્મ ) માં શીલવ્રતને ખડી વ્યભિચાર સેવવાનાં ફળ છે એમ સમજી શાણા ભાઇ મહનાએ વમાન ભવમાં જેમ બને તેમ શીલવ્રતમાં સુદૃઢ રહેવુ. ગમે તેવા વિષમ સં ગામાં પણ વિષય વિકારને વશ થઈ પવિત્ર શીલવ્રતથી લગારે ચલાયમાન નહિં જ થવુ. પિવત્ર શીલ પાળવામાં એક્કા ( ઉત્તમ દૃષ્ટાંતરૂ૫) થયેલા વિજયશેડ, વિજયા શેડાણી, સુદર્શન, જબુમર અને સ્થૂલભદ્રસ્વામી જેવા સમર્થ સત્તા સત્તીનાં સત્ ચિરવા સદાય લક્ષમાં રાખી સ્વનિયમથી લગારે ડગવું નહિં, ૩ ‘ મંત્રાણાં પરમેષ્ટિ મંત્ર મહિમા ’સઘળા મોમાં નવકાર -નમસ્કાર મંત્રનો મહિમા શિરસમણિરૂપ છે, એકજ નવકારનુ સ્મરણુ કરતાં
Page #14
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૮િ
જૈનધર્મ પ્રકાર.
- આશય શુદશી પ૦૦ સાગરોપમ પ્રમાણ પાપ પલાયન થઈ જાય છે, તેના એકજ પદનું સ્મરણ કરતાં પ૦ સાગરનાં પાપ ક્ષય પામે છે. અને તેના એક અક્ષરને યાદ કરતાં
: જેટલાં પાપ દૂર થઈ શકે છે. આ અગાધ મહિમા નવકાર મહામંત્રને 'જામાં ભાવિક ભાઈ બહેને આત્મકલ્યાણાર્થે તેમાં અત્યંત આદર કરવા ઘટે છે.
૪ “તીર્થ વુિંજય -રાકળ તીથોમાં ગુંજય તીર્થ શિરોમણિ છે. જેના માલંબનથી આ ભવસમુદ્ર સુખ તરી શકાય તે તીર્થ કહેવાય છે. જ્યાં એકાદિ તીર્થકરાદિક સંબંધી કેવળ જ્ઞાન કે નિર્વાણદિ કલ્યાણક થયેલ હોય તેને જ્ઞાની પુરુષે તીર્થ કહે છે, તે જ્યાં સંખ્યારહિત તીર્થકરો, ગણધરે આવી મૂક્ષપદને પામ્યા અને અનંત કે િસાધુજને કેવળજ્ઞાન પામી શિવસુખ પામ્યા એવા શત્રુંજય તીર્થરાજનું તે કહેવું જ શું? એ અતિ પવિત્ર તીર્થરાજની ભૂમિનું વાતાવરણ ભવ્ય જનોને અત્યંત સુખશાંતિ અર્પવાવાળું છે, તેથી આત્માનું કલ્યાણ ઈચ્છનાર સહુ કોઈ રાજનેએ એ અવશ્ય સેવવા, અર્ચવા, પૂજવા ચગ્ય જ છે.
૫ “દાને પ્રાણિદયા’–સઘળા દાનમાં અભયદાન પ્રધાનપણે અત્યંત વખાણ્યું છે. સહુ કોઈને જેવું જીવિત બહાલું હોય છે એવું બીજું કશું વ્હાલું હોતું નથી. તેથી જ બીજાં ગમે તે દાન કસ્તાં અભયાન ચઢીયાતું કહ્યું છે. “સહુ કોઈ પ્રાણ મરણથી કંપે છે” એમ સમજીને જ નિગ્રંથ સાધુ જેને અતિ ઘોર પ્રાણીવધથી સદંતર દૂર રહે છે. મન, વચન અને કાયાથી પ્રાણીવધ પિતે કરતા કરાવતા કે અનુમોદતા નથી એટલું જ નહિ પરંતુ “આત્મવત્ સવ ભૂતેષુ' એટલે સકળ પ્રવર્ગને પોતાના પ્રાણ તુલ્ય લેખે છે. થાવત્ પિતાના પ્રાણના ભોગે પણ બીજાનાં પ્રાણ બચાવવા બનતું કરે છે. એજ
અહિંસા પરમો ધમ: ” એ ઉત્તમ રસૂત્રનું ઊડું રહસ્ય છે એમ સમજી કોઈ જીવને દુઃખ પરિતાપ ન થાય તેવી ઉડી લાગણી- દરકાર રાખવી એ સર્વકઈ સાહદયને ઉચિત જ છે. - ગુણપુ વિનય - ઘડી. ગુપનું મૂળ-વિનય છે. ખરા વિજ્યા વગર કોઈ પણ સદગુણ આપણને પ્રાપ્ત થઈ શકે જ નહિં. તેથી વિનય-- નમ્રતા સેવવા પહેલી જ જરૂર છે. વિનયચંડ આપણા ગુરુ મહારાજ વિગેરે વડીલો ખુશી થઈને આપણને સારી સારી શિખામણ આપે છે, જેથી આપણને વિવેક પ્રગટે છે, અભિનવ જ્ઞાન મળે છે. યુદ્ધ દ્વાન જાગે છે અને આપણા વર્તનમાં પણ સાવન ઉત્તમ ફેરફાર થઈ શકે છે. એ મહિમા વિનયનો છે. તેના વડે આ જન્મમાં આમને ઉત્તમ સુધારો કરી આપ શાંતરમાં સ્વર્ગ અને એક એક્ષન પણ સુખ મળી શકાય તેમ છે.
For Private And Personal Use Only
Page #15
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
સોશલ થવા સારા શિક્ષા વચને.
૭ “ તે બ્રહ્મવતમ્ ?–અનેક ઉત્તમ વ્રત નિયમમાં નિર્મળ મન, વચન, કાયાથી અખંડ બ્રહ્માત્રિત પાળવું એ દુર્ધર છે. બીજા ત્ર નદીઓ સમાન કહ્યાં છે ત્યારે ઉત્તમ બ્રહ્મત સમુદ્ર સમાન કહેલ છે. કાયર માણસે તે દુર્ધરઘાસમુદ્ર દેખી પી ઉઠે છે, ત્યારે સાત્વિક જેને શ્રીજિનેશ્વર મહારાજનાં વાન ઉપર દૃઢ શ્રદ્ધા-વિશ્વાસ રાખી અચળ-અડગ પુરૂષાર્થથી તે વ્રતમુદ્રને તરી પેલે પર જાય છે. દેવ, દાનવ, ગાંધર્વ, યક્ષ, રાક્ષસ અને કિનરાદિક દેવે પણ બ્રહ્મચારી જનેને નમસ્કાર કરે છે, કેમકે તે દુષ્કર ગ્રતને પાળવું તેઓ બહુ કઠણ સમજે છે.
૮ ઇંદ્રિયમાં રસનેન્દ્રિય, કર્મમાં મેહનીય, વ્રતમાં બ્રહ્મવત, ગુતિઓમાં મન ગુપ્તિ-એ ચારે રવિવશ કરવાં સુલભ નથી પણ દુર્લભ છે, દુઃશક્ય છે, પરંતુ અશકય તે નથી જ. રસનેન્દ્રિયાદિકથી પરિણામે થતી મહા હાનિ અને બ્રહ્મવ્રતાદિકથી પરિણામે થતા મહા લાભ જેને સમ્યગ સમજાય છે તેવા વિરલ પુરૂપાથી જને તેમને સ્વવશ કરી શકે છે. રસનેન્દ્રિયના વિષયમાં લુબ્ધ બનેલા જંતુઓ ભક્યાભશ્યને પણ વિવેક ભૂલી જાય છે, રસગૃદ્ધ બનીને તેઓ પ્રમાયાતિરિકત (જરૂર કરતાં ઘણું જ વધારે ) ખાન પાન કરી અજીર્ણાદિક રેગવડે પ્રગટ દુઃખી થાય છે અને રસલુપતાથી રાગાદિક વિકાર વશ બની ભવાંતરમાં પણ અધોગતિને પામે છે. ત્યારે જે જનો જીભને વશ કરી વર્તે છે, તેમને તેવા વિરૂવા-માઠા વિપાક વેઢવા પડતા નથી. અહંતા અને મમતા એ હ રાજાને ગુપ્ત મંત્ર છે, તેથી જ જગત માત્ર અંધ બની જાય છે. જેને સ્વપરનો ભેદ યથાર્થ સમજાય છે તે જ તેનાથી બચી શકે છે અને તેના પ્રતિમંત્રથી તે મેહને જ પતે જ્ય કરી શકે છે. જીવ માત્ર “હું અને મારું એવા મિથ્યાભિમાનથીજ દુઃખી થાય છે. તત્ત્વજ્ઞાનગે વિવેકવડે જ તેનું મિથ્યાભિમાન દ્વર કરી શકાય છે અને ત્યારે જ જીવને રાગ દ્વેષરહિત સમતાજન્ય શ્રેષ્ઠ સુખ હાંસલ થઈ શકે છે. અબ્રહ્મવડે કહે કે કુશીલતાવડે રાવણ જેવા રાજવીઓને પણ પ્રગટ બૂરા હાલ થયા છે અને ભવાંતરમાં વળી નરકાદિક નીચ ગતિ જ પ્રાપ્ત થાય છે ત્યારે બ્રહ્મવત અથવા સુશીલતાથી સુદર્શન શ્રેષ્ઠિની પરે સંકટ માત્ર દૂર થઈ જાય છે, અને દેવતાઓ પણ દાસ થઈને રહે છે; તે પછી બીજાનું કહેવું જ શું ? મર્કટ કરતાં વધારે મસ્તીખોર મન નકામા કુદકા મારી ભારે પૃવારી કરે છે. તેને યુક્તિથી સારી રીતે સાંકળ્યું હોય તે જ તે જ પેિ છે અને જંપવા દે છે. અથવા મન પારાની જેવું ચંચળ હોવાથી વારંવાર વિખરાઈ જય છે, તેને જ ભાવના (રામતા ) ઓષધિથી મારવામાં આવે તો જ તે સ્થિર થઇ શકે છે અને તેજ શાંતિ-રામાધિ પ્રાપ્ત થાય છે. મનગુપ્તિ એજ મેલ સુખને મેળવવાની ખરી કુંચી છે.
- ઈતિશ.
For Private And Personal Use Only
Page #16
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૨ia
જૈનધર્મ પ્રકાશ
सम्यक्त्वना विषयपर विक्रमनी कथा.
સર્વ ગુણા જીવન ઉદારતા છે, અને સર્વ તપસ્યાઓનું કવન આ જ છે, તેમ આર નું પર જીવન સમકિત જ છે. હૃદયને વિષે સર્વજ્ઞ દ, કર મુરુ એ એની જ નિર્મળ અદ, તામતિ કે, ઇ.ચ છે. સરાકિત તરવાડા ની આત્માને પરમ હિતકારક કહ છે. સમકિતના પ્રભાવથી મનુ
બની દેવતાઓ સેવા કરે છે, અને વિક્રમ રાજાની જેમ રાવ પ્રકારની લમીઓ વિસ્તાર પાસે છે. તે વિક્રમ રાજાની કથા નીચે પ્રમાણે,
આ જંબુદ્દીપમાં કુસુમ (પુ) ના જેવું કુસુમપુર નામનું નગર છે. તમાં રહેલા સુવર્ણના મહિલેન કાંતિઓ તેની ડેસરાની શોભાને પામે છે. તે
હતા, તને મનહર ગુણવડે ગારી (પાવતી) ના જેવી ગોરી નામની રાણી હતી. તેમને લાપો માનતાઓથી વંધ્યાપણાના દેષને નાશ કરનાર અને પાંડ તોએ જાણવા લાયક સારા લક્ષણવાળો એક પુત્ર થયે. તે પુત્ર ગર્ભમાં હવે ત્યારે રાજાએ વિકમ (પરાકુમ) વડે શત્રુઓને જીત્યા હતા તેથી તેની માતાએ મહાવપૂર્વક તેનું વિકમ એવું નામ –પાડયું. ચોગ્ય રામાયે તે વિનયવાન કુમારે ઉપાધ્યાયને આધીન રહીને સર્વ શાસ્ત્રોને અભ્યાસ કર્યો, અને ગર્વ કળાઓમાં કુશળ થયે. પછી કામદેવરૂપી હસ્તીને કીડા કરવાના અરણ્ય નમન વનને વિષે જવાને તૈયાર થયેલા તે કુમારને રાજએ બત્રીસ રાજપુ. બીએ પરશુરવી. તેમની સાથે સહુર બનીશ મહેલમાં તે કુમાર કીડા કરવા લાગ્યા. તેટલામાં તો તે એકમાત્ર અનેક વ્યાધિઓથી વ્યાપ્ત થઈ ગયો. કુષ્ઠ, કાર: ). જવર, ધાસ, શેફ (સેજા, , જલેદર, મરતક વ્યથા,
' (ત્યાધિવિશેપ), નેત્રરોગ, વાતિ (વાન) અને વાયુ એટલા વ્યાધિઓથી તે ડિવા લાગ્યું. તેના પ્રતીકારને માટે બકરાં વિગેરેના બલિદાનની માનતાઓ
વામાં આવી તે વા વાવ અને ઓષધની ક્રિયાઓ વિગેરે સર્વ મૂર્ણ મારાસને વિષે હિત વચનની જેરા નિષ્ફળ થયાં. તેની નાસિકા, એક, હાથ અને પ: કુશ થઈ ગયા, અને વ્યાધિઓથી અત્યંત પીડા પામતે તે કુમાર શય્યામાં - પ. રાત્રિ દિવસ મહા કઈથી બરાડા પાડવા લાગ્યા. પછી તેણે રોગાની
હિને માટે નગરની બહાર રહેતા ધનંજય નામના પ્રસિદ્ધ યક્ષને સે પાડાનું કહાન . પવાની માનતા કરી. તેવામાં દુષ્કર્મ રૂપી અંધકારને પગ પમાડ
For Private And Personal Use Only
Page #17
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
www.kobatirth.org
સમ્યકના વિષયસર વિક્રમની કથા,
૨૧૧
વધુમાં દિવસ સમાન વિમળીતિ નામના કેવળી ભગવાન તે નગરની બહારના ક્રીડાવનમાં પધાર્યાં. તે વખતે તે કેવળીને વાંઢવા માટે અત્યંત ભક્તિમાન રાજા આનંદના સમૂહથી ઉછળતા પુરજના સહિત ચાલ્યા. તે વૃત્તાંત જાણીને વિદ્વાન વિક્રકુમાર વિચાર કરવા લાગ્યા કે—“ અહા ! લાભથી લેાભની જેમ આષધોથી આ મારા વ્યાધિ ઉલટા વૃદ્ધિ પામે છે. જેમ હસ્તીઓના ઉગ્ર દાંતા પર્વતાને વિષે ભાંગી જાય, તેમ મુદ્રા, મંડળ, મત્રા, આધેા તથા દેવની માનતાએ એ સર્વ મારા વ્યાધિએમાં ભગ્ન થઈ ગયા છે; માટે આ મારા રેગરૂપી સૌં ગને લીધે જેના બળથી પ્રસરે છે, તે અજ્ઞાનના આજે હું નાશ ક, અને જ્ઞાનના પ્રકાશ કરવામાં સૂર્યસમાન મુનિનેભત્તુ તેમને શરણે જાઉં.’ આ પ્રમાણે વિચાર કરીને ઉદ્યમ કરવામાં સાહસિક તે કુમારે રાજાને વિનંતિ કરી કે-શાતાના રાશિસમાન મુનિને નમસ્કાર કરવામાટે અને સાથે લઈ જા. તે સાંભળીને અશ્રુના બિંદુએ વડે મુખપર રહેલા દાઢીમૂછના વાળને મુક્તાફળની શ્રેણી જેવા દેખાડને રાજા તેને મીયાનામાં બેસાડીને સાથે લઇ ગયેા. સુવર્ણકમળરૂપ આસનના મધ્ય ભાગમાં બેઠેલા અને મધુર ભાષણ કરનારા તે મુનિરાજને રાજાએ કુમારસહિત નમન કર્યું. પછી મનુષ્યેાના પાપરૂપી વિષનું હરણ કરતા મુનિએ અમૃત રસની વૃષ્ટિ કરનારી વાણીવડે ધર્મોપદેશક . દેશના થઈ રહ્યા પછી વિક્રમ કુમારના કહેવાથી રાજાએ મુનિને પૂછ્યું કે‘હે ભગવાન ! આ મારેશ કુમાર કોઈપણ પ્રકારે આરોગ્યતાને પામતા નથી, તેનુ શું કારણ ? ' તે સાંભળીને મુખને વિષે દાંતના કિરણાવડે જાણે. સ્પષ્ટ રીતે સ્ફુરણાયમાન ધર્મ જ દેખાતા હોય તેમ જ્ઞાનવર્ડ સશયાનો કવળ કરનારા કુંવળી ભગવાન ખેલ્યા કે~
>
9
CC
પૂર્વ પશ્ચિમ મહાવિદેહની પૃથ્વીમાં રત્નસમાન રત્નસ્થળ નામના પુરમાં છળકપટના સ્થાન સમાન પદ્મ નામના દુષ્ટ રાજા થયેા હતે. તે મૃગયાના રસમાં અત્યંત આસક્ત હાવાથી એકદા અરણ્યમાં ગયા, ત્યાં તેણે કાાંસગે રહેલા સુયશા નામના એક સાધુને જોયા, ધર્મ અને જ્ઞાનના શત્રુ જેવા તે રાજાએ ધર્મ અને જ્ઞાનના આશ્રયભૂત તે સાધુના હૃદયમાં નિઃશંકપણે ખાણ માર્યું. તરતજ ધર્મના આધારભૂત વૃક્ષસમાન તે સાધુ માણુના પ્રહારવડે વ્યગ્ર થવાથી જાણે પોતે કાઇનું અપ્રિય-અહિત કર્યું હોય તેમ મિથ્યા દુષ્કૃત્યનો ઉચ્ચાર કરતા પૃથ્વી પર પડ્યા. તે જોઇને અનેક માણસોએ રાતને ધિક્કાર્યાં. એટલે પેાતાને ધિક્કારના મનુષ્યેને રાન્ત હુણવા લાગ્યું, તેથી મંત્રીઓએ તેને તત્કાળ
૧ કાળીયારૂપ કરનારા અશ્વેત્ નાશ કરનારા.
For Private And Personal Use Only
Page #18
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જૈનધર્મ પ્રકાશ. પાંજરામાં નાંખીને પાપલમીને કીડા કરવાને પણ બનાવ્યા. અને તેના પુત્ર jરીકને રાજ્ય પર બેસાડ્યો. પછી કેટલાક દિવસે નરકને ચગ્ય અવા તે રાજને "જ માંથી મુક્ત કર્યો. મુનિરાજ સુયા તો પંચ પરમેષ્ઠિનું સ્મરણ કરી છે કાય જીવસમૂહને બચાવી લવસત્તમ દેવ થયા.
સાધુવર્ગ ઉપર અત્યંત વર રાખતા તે પદ્યરાજાએ માણસેથી અત્યંત નિદા પામતા છતાં પણ તે નગરના ઉપવનનો ત્યાગ કર્યો નહિં. અન્યદા પિતાના યથાવ. આકાશને ઉજ્વળ કરતા તથા ધ્યાનમાં મા થયેલા સેમ નામના બીજ મુનિને પારા તેણે પોતાના આત્માને દુર્ગતિમાં પડે તેમ દંડના ઘાવ પૃથ્વીપર પાડી નાંખ્યા. પૃથ્વીના જંતુઓને ખમાવીને તથા શરીરનું સંમાર્જન કરીને પ્રતિમાઓ રહેલા તે સાધુને એ દુષ્ટ રાજાએ તેજ રીતે બીજી વાર પણ પ્રહારવડે પાડી નાંખ્યા. આ પ્રમાણે વારંવાર પાપ કરતા તે રાજાને જોઈને કોઈ પુણ્ય નામના મુનિએ અવધિ પાનવડે તેને આશય જાણી-તેની નિર્ભના કરીને કહ્યું કે- “ એ દુછે ! પિતાના તેને માટે શમતાના સાગર એવા મુનિઓને હણતાં તું પાપશી તો બીત નથી, પણ શું મારા જેવાથી પણ રીતે નથી? હે દુઇ! સુયશા વિગેરે મુનિઓએ તારે અપરાધ સહન કર્યો, પરંતુ હું સહન કરીશ નહિ. માટે તું તારા અભણ દેવતાનું મરણ કર. જે આ હું તને મારું છું.” એમ કહીને તે મુનિએ વિજીવડે વૃક્ષની જેમ તેઓલેશ્યાવકે તે ભરમ સાત કરી નાખ્યો. પછી તે મુનિ મિઘની જેમ શાંત થયા. પારાજા પા પના ભારને લીધે ઉંચો જવાને અસમર્થ હોવાથી અગતિની અવધિરૂપ સાતમી નર્સે ગયે. સુનિ. પણ તે પાપની આલયણ લઇને તેનું પ્રતિકમણ કરી તે પાપ દુર કર્યું, અને તીવ્ર તપ કરી આયુષ્ય પૂર્ણ થયે ગયા.
તે રાજાને જીવ અપ્રતિષ્ઠાને નામના સાનગી નરકના નરકાવાવામાંથી નીકઇને થંભ્રમણ સમુદ્રમાં મય થા. તે પાય ત્યાંથી પાણીને પાછો સાતમી નકે ગયા. ત્યાંથી નીકળીને મત્સ્યને ભવ કરી છી નકે ગયે. ત્યાંથી નીકળી ચંડળની સ્ત્રી થઇ ફરીને છઠ્ઠી નરકે ગયે. ત્યાંથી નીકળી હાથીને ભવ કરી પાંચમી નર કે ગમે ત્યાંથી મલ્યને ભવ કરી ફરીથી પાંચમી નરકે ગયે. ત્યાંથી નીકળી સિંહ થઈને ચોથી નકે ગયે. ત્યાંથી મરીનો ભવ કરીને ફરીથી ચેથી નરકે ગયે.. ત્યારપછી એન પી થઈને ત્રીજી નરકે ગયા. ત્યાંથી ગીધ પક્ષીને દેહ ધારણ કરીને ફરીથી ત્રીજી નરક ગા. ત્યાર પછી પ થઈને બેજી નકે ગયો. ત્યાંથી બીજીવાર સર્પ થઇને ફરીથી બીજી નકે ગયે. ત્યાર પછી મચે થઈને
સર્વાસિદ્ધિ વિમાનના દેવતા લવસમ કહેવાય છે. ર તદુલમથ્ય.
For Private And Personal Use Only
Page #19
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
સંસ્કૃતના વિધયપુર વિક્રમની કથા.
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૨૩
પહેલી નરકે ગયા. ત્યાંથી વિકલેન્દ્રિય પક્ષી થયે, ત્યાંથી હીન ઇંદ્રિયવાળે તિર્યંચ થયેા, પછી નીચ જાતિને મનુષ્ય થયા. પછી દેવ થઈ, મનુષ્ય થઇને પા નારકી થયેા. આ પ્રમાણે લાંબા કાળસુધી તે રાજાના જીવ સેકડો ભવામાં ભટકયા, અને વિવિધ પ્રકારની ચેનિમાં ઉત્પન્ન થયેલા અત્યંત પરાભવના આશ્રયરૂપ થયા. ધન, વ્યથા અને વધ વિગેરેના કરોડો કષ્ટોથી વ્યાકુળ થયેલે તે દરેક ભવે વ્યાપત્તિના સ્થાનરૂપ મૃત્યુને પામ્યા. આ પ્રમાણે સ`સારમાં અતિ ગહન આપત્તિએને સહન કરતાં તેણે ઘણી ઉત્સર્પિણી અને અવસર્પિણી નિર્ગમન કરી. પછી અકાનિરાવરું ક્ષીણુ કવાળા થયેલા તે વસતપુરમાંસિ હુદત્ત નામના ગૃહસ્થનો પુત્ર થયા. ત્યાં યુવાવસ્થામાં તાપસ થઇને ક્રુસ્તપ તપસ્યા કરી અજ્ઞાન કેના ફળરૂપ તમારા પુત્રપણાને પામ્યા. આ કુમારે સાધુના ઘાતથી અને જિનપ્રવચનના દ્વેષથી ઉત્પન્ન થયેલા પાપને તે તે પ્રકારના કરોડા દુ:ખે ભોગવીને ઘણું તે! ક્ષીણુ કર્યું છે છતાં તેમાંથી કાંઇક અશિષ્ટ રહેલા પાપને લીધે આ તમારો પુત્ર વ્યાધિસમૂહનાં પાત્રરૂપ થયા છે. ”
આ પ્રમાણે દુઃખથી સાંભળી શકાય એવી મુનિની વાણી સાંભળીને તિ થયેલે રાજા કંપવા લાગ્યા. તે વખતે વિક્રમ કુમારને જાતિસ્મરણ જ્ઞાન થવાથી તે એલ્સે કે--“ હે પ્રભુ ! પહેલાં માહુરૂપી અંધકારથી હણાયેલે હું વિવેકરૂપી દીપક ન પામવાથી મા ભૂલીને ખ્રુરૂપી મહાસાગરમાં પડ્યા હતા. તે કષ્ટરૂપી મહારોગરના પ્રચંડ લેાલેથી આમ તેમ તાડના પામેલા હું ધ્રુવયેગે તેના કાંડા પાસે આવ્યે છું; પરંતુ વ્યાધિરૂપી કાદવમાં ખુચી ગયા છું, માટે હે જગદગુરૂ ! મને નિરાધારને આપ હુર્તનુ અવલખન આપે, હું સ્વામી ! મને આ પકમાંથી ખેંચી કાઢો, અને હું નિઃસ્પૃહ ! મારા પર દયા કરો. ” તે સાંભળીને કેવળી ભગવાને સમકિતરૂપી એક ગુણમાં પરોવેલા બારબન રૂપી જેમાં ભૂષણો છે એવા શ્રાવક ધર્મરૂપી હસ્તને વિસ્તાર્યો. એટલે તેજ વખતે ડુના રામાંચિતથી વ્યાપ્ત અને હર્ષાશ્રુના બિંદુએથી મિશ્ર દૃષ્ટિવાળા વિક્રમ કુમારે વિધિપ્રમાણે શ્રાવક ધ ગ્રહણ કર્યાં. રાજા પણ ભદ્ર પરિણામી થયે. પછી રાજા તથા કુમાર મુનિને નમસ્કાર કરી નગરમાં ગયા અને એધિરૂપી અમૃતના સાગરભૂત મુનિરાજ પૃથ્વીપર વિચરવા લાગ્યા.
તંવૃક્ષના મૂળરૂપ જે સમિતિ તેના રસના આસ્વાદનમાં આદર કરનાર વિકમ કુમાર જેના પાપરૂપી કંદ છેદાઇ ગયા છે, એવા વ્યાધિએથી અનુક્રમે તન મુક્ત થયા. તેથી જેને નવું લાવણ્ય ઉચ્છ્વાસ પામ્યુ છે, અને જેને સ અંગ૧ પ્રક્રિયાની વિકળતાવાળા-નતે વિકળે દ્રિય નહિ.
For Private And Personal Use Only
Page #20
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જૈનધર્મ પ્રકાશ,
માં પવિત્ર સુંદરતા ઉત્પન્ન થઇ છે, એવા તે કુમાર ધર્મના અલંકાર જેવા યે, અને મુક્તિનો પણ મનોરમ થયે.
એકદા રાત્રિને છેલ્લે પવારે પેલા ધન જય યક્ષે પ્રત્યક્ષ થઇને કુમારને કહ્યું કે સારી શક્તિથી તારૂં શરીર નિરોગી થયું છે માટે મને સે પાડાનું અળિદાન આપ’ ત્યારે વિક્રમે તેને કહ્યુ કે- હું યક્ષ ! તુ પાડા માગતાં શરમાતા નથી ? મારૂં અંગ તે મુનિએ બતાવેલા ધર્મરૂપી આષધવડે નિરોગી થયું છે. હૈ યા ! મહા કષ્ટથી ઉપાર્જન કરેલા અને જેની પ્રતીતિ પ્રત્યક્ષ દીઠેલી, છે એવા ધર્મરૂપ ઔષધને જીવહિંસારૂપી પાપના સમુદ્રમાં કયા વિઘ્નપુરૂષ નાંખીદે! ’ તે સાંભળીને યક્ષ એલ્સે કે- હું કુમાર ! તું મારો યશ મીજાને આપી દે છે,તેથી હું તને એવું કરીશ કે જેથી તું અતિ પશ્ચાત્તાપ પામીશ. ' એમ કહીને તે યક્ષRIP અષ્ટ થયે, અને પ્રવિણ પુરૂષોમાં મુકુટસમાન વિદ્યુમકુમાર મનની કુળતા વિના જ ધર્મકર્મમાં પ્રત્યેાં. એકદા વિક્રમ કુમાર અમરિનકેત નામના ઉદ્યાનની લક્ષ્મીના મુકુટ સમાન જિનચૈત્યને વિષે જિનેશ્વરના કલ્યાણકના ઉત્સવ કરવા માટે ગયે. ત્યાં સ્નાત્ર, વિલેપન, પૂજા, નાટ્ય અને સ્તુતિ વિગેરેના ઉત્સવપૂર્વક જિનચંદ્રની ભક્તિ કરીને તે કુમાર જેવા પાછા વળે છે તેવામાં પેલા ધન’જય ક્ષેજિનેશ્વરના ક્રીડાદ્યાનનેવિષે જ તે કુમારનું સમગ્ર સૈન્ય ભયથી વ્યગ્ર કરી સ્ત`ભિત કરી દીધુ. પછી તે શ્ને માયાર્ડ કરોડો યમરાજ, અગ્નિ, રાક્ષસ અને અધકારવડે તણે બનાવી હોય તેવી અને દેવાની ગતિને પણ રોકનારી મેોટી મૂર્ત્તિ વિષુવીને ક્રોધથી પુષ્ટ થયેલી ભયંકર મેઘની ગર્જના જેવી વાણીવડે તિરસ્કારપૂર્વક આ પ્રમાણે રાજકુમારને કહ્યુ કે હું અધમ મ નુષ્ય ! કેમ તુ' મને પાડા આપતા નથી ? આ તારા આયુષ્યરૂપી કાંડ (થડ)ને અકાળે જ કેમ સમાપ્ત કરે છે ? ” તે સાંભળીને હાયવર્ટ અધરોષ્ઠને ઉજવળ કરતો કુમાર બેલ્સે કે-“હે યક્ષ ! હું મારા આત્માને પ્રાણીઘાતના પાપમાં નાંખીશ નહીં. ઘણી રીતે રક્ષણ કર્યા છતાં પણ કોઈના પ્રાણ સ્થિર રહેતા નથી, તેથી કાર્યાકાને જાણનાર કયા પુરૂષ તેવા અસ્થિર પ્રાણને માટે અકાર્ય કરે ? ” તે સાંભળીને ક્રોધ પામેલા યજ્ઞે વિક્રમકુમારને પગે પડીને ઉંચો કર્યો અને સમુદ્ર જેમ તરંગાને સમીપના પર્વતપર અફળાવે તેમ તેને અફળાવ્યા. તેથી કુમાર સો પામ્યા. પછી તે કુમારને મૂર્છાથી મુક્ત કરીને યો. ક્રાધાન્ય થઇ ફરીથી કહ્યુ - અરે ! કેમ હન્તુ તું અદેયની જેમ મારૂ દેણુ મને આપ નથી ? જો તું જીવેને વિષે દયા રાખતા હા, તે ધર્મને પ્રગટ કરવામાં
1 મને આનંદ પમાડનાર,
For Private And Personal Use Only
Page #21
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૨૧૫
સમ્યત્વના વિષય પર વિક્રમની કથા. કારણભૂત આ તારો જીવ મારાથી હણાય છે તેના પર તું કેમ દયા કરતે નથી ? ” તે સાંભળીને ધર્મના આધારરૂપ સાહસિક કુમાર બે કે“ હે યક્ષ ! ધર્મને જાણનારો કયો પુરૂષ પિતાના એક જીવને માટે સે જીવને નાશ કરે? વળી હે યક્ષ ! તને ધિકાર છે, કે જેથી લાખો જીવના : ઘાતવડે આ ભવમાં દુર્ગધવાળું સ્થાન પામ્યો છે અને પરભવમાં નરકની પીડા પામનારે છું. હિંસાનું ફળ એજ છે. વળી તું તારા પૂર્વભવનું સ્મરણ કર. તું ધર્મથી જ દેવપણું પામ્યો છે. તે જ્ઞાનવાન છતાં પણ તને પાપને વિષે આનંદ કેમ ઉત્પન્ન થાય છે? માટે હે યક્ષ ! તારે પણ પુણ્યના પરિણામરૂપ અને જગતને ઉલ્લાસ કરવામાં હેતુરૂપ નમસ્કારાદિવડે જ આનંદ પામ ગ્ય છે. (પણ
જીવઘાતથી આનંદ પામે એગ્ય નથી.)” આ પ્રમાણે અનેક પ્રકારની યુક્તિવાળી કુમારની વાણીથી તે યક્ષનું મન ભેદયું, એટલે તે બોલ્યો કે-“હે કુમાર ! તે મને પ્રતિબોધ કર્યો તે બહુ સારું કર્યું. આજથી હું પાપને યોગ્ય એવા પ્રાવધવડે આનંદ પામીશ નહીં. અને માણસે માત્ર મને પ્રણામ કરશે, તેનાથી જ હું પ્રસન્ન થઈશ. માટે હે નિર્મળ ચિત્તવાળા કુમાર ! તું પણ મને પ્રણામ કર. તેથી જ હું સઘળું સંપૂર્ણ માનીશ.” કુમારે કહ્યું કે-“હે યક્ષ ! નમસ્કારના પાંચ પ્રકાર છે. પ્રહાસ નમસ્કાર, વિનય નમસ્કાર, પ્રેમ નમસ્કાર, પ્રભુ નમસ્કાર અને ભાવ નમસ્કાર. તેમાં ચિત્તને વિષે મત્સર ધરાવનાર સત્કિયાવાળા પુરૂ જે દેવાદિકની વિકિયાને જાણતાં છતાં પણ તેમને પ્રણામ કરે છે, તે પ્રહારે પ્રણામ કહેવાય છે. ૧. પુત્ર વિગેરે વિનયથી પિતા વિગેરેને જે પ્રણામ કરે છે, તેને નીતિરા પંડિત વિનય પ્રણામ કહે છે. ૨. પ્રેમવાળાઓ જે પરસ્પર પ્રણામ કરે છે, તેને પ્રેમ પ્રણામ કહે છે જ્યારે મિત્રાદિક પ્રેમથી કેપે છે, ત્યારે તેમને પ્રસન્ન કરવા માટે આ પ્રણામ કરવામાં આવે છે. ૩. સ
ન્માન, માન અને લક્ષ્મીનું દાન કરવાથી સુશોભિત એવા સ્વામીને જે અંહિક પ્રણામ કરવામાં આવે છે, તે પ્રભુ પ્રણામ (સ્વામી નમસ્કાર) કહેવાય છે. ૪. તથા સદગુરૂને અને વીતરાગ દેવને જે નમસ્કાર કરવામાં આવે છે, તેને પંડિત પુરૂ ભાવપ્રણામ (નમસ્કાર) કહે છે. પ. માટે હે યશ ! વિચાર કર કે તું આ નમસ્કારામાંથી કયા નમસ્કારને છે ” આ પ્રમાણે કુમારની વાણી રાંકળીને ધનંજય યશ બોલ્યા કે –“ કુમાર ! તું મને ભાવ નમકાર કરો, કારણ કે હું આ જગતની ઉત્પત્તિ, સ્થિતિ અને સંહારને કારણરૂપ દેવ છું. વળી સંસાર સમુદ્રને તારવા માટે જેમની વિભૂતિઓ વહાણુરૂપ કહેવાય છે, એવા સર્વ દશનોના દેવતાઓ મારા જ અંશરૂપ છે. હું વિક્રમ
૧ આ લોકમાં હિસ્કારક,
For Private And Personal Use Only
Page #22
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જનધર્મ પ્રકાર,
કુમાર ! મને માત્ર નમસ્કાર કરવાથી જ ન ઓળંગી શકાય એ આ સંસારરૂપી રાસુર તને એક પગલાથી જ ઓળંગવા લાયક થશે.” તે સાંભળીને હાસ્યકે જેનું મુખ્ય ત્રાપ્ત થયું છે એ રાજપુત્ર છે કે કે-“હે યક્ષ! મેં તેને કિયાપાપમાંથી તો બચાવ્યો છે, પણ હવે તું વાણીના પાપમાં ન પડ, કેરણકે જગતની ઉત્પત્તિ, સ્થિતિ અને સંહાર છે કે નથી? તે જ તું રારી રીતે જાણ નથી, છતાં તેની ઉત્પન્યાદિકમાં પિતાને સમર્થ માને છે. વળી જેઓના અંગની કાંતિથી જ તારી દ્રષ્ટિ તત્કાળ લુપ્ત થઈ જાય એવા ટેકાથી પણ સ્તુતિ કરાયેલા દર્શનના દેવતાઓને તું પિતાના અંશે છે એમ કહે છે તે મિથ્યા છે. તું પતે જ ચપળતાને લીધે આ ભવસાગરમાં એક મર્યો જેવો દેખાય છે; તે તને નમસ્કાર કરવાથી જ મારે તે ભવસાગરથી ઉદ્ધાર થઈ જશે એ તું શી રીતે રહી શકે છે? માટે તું નિષ્ફળ વચનથી મિથ્યા પાપ ન કર. આ ભવમાં મારે ભાવ નમસ્કાર જિનેશ્વર વિના બીજા કેઈને થવાને નથી.” આ પ્રમાણે તે રાજપુત્રે કહ્યું ત્યારે તે યક્ષરાજે વિવેકથી નિર્મળ થયેલી વાણીને આ પ્રમાણે જાગૃત કરી. અર્થાત્ તે બે –“હે રાજપુત્ર ! તારા જે અનુપમ આકૃતિવાળે, ધીર, ધમષ્ટ અને વાચાળ કોઈ પણ પુરૂષ કયાંઈ પણ દેખાતો નથી.
તારા વચનથી પરાજય પામ્યો છું, તેથી હું તારો કિંકર છું, તથા શુદ્ધ
ને ઉપદેશ આપવાથી તું મારો ગુરૂ થયો છે. મને તારા દાગીને રહેવા માટે તારા ચિત્તને એક ખૂણે આપ, કે જેથી તારો શિષ્ય થયેલા હું કદાચ તેમાં રહેલી ગુણધણીને જાણી શકું. હે વિભુ ! હું મારા ચિત્તને તારાથી જુદુ (વિયેગી) નહીં કરું. કારણ કે તેમાં રહેવાથી આ મારું મન તમે કરેલા જિન પૂજાના ઉત્સવને જાણી શકશે. હું હવામી ! કઈ વખત મેટા સંકટ વખતે તમારે મને યાદ કરવો. કારણ કે સેવકને સ્વામી માટે તેજ એ અવસર છે.” આ પ્રમાણે કહીને કુમારની રજા લઈ તેના વિચિત્ર ચરિત્રથી ચમત્કાર પામેલ યથા પિતાને આકામે ગયે.
પ્રાતઃકાળે તે વૃત્તાંતની ખબર પડતાં રાજ તત્કાળ કુમારી પાસે આવ્યા, અને કુમારને હર્ષથી આગિન કરીને ૯ ના રર્યના કિરણે જેવા કુંકુમ મિશ્રિત જળની શાહી મહાય કરેલી પૃથ્વી પર થઇને તેને નગરીમાં લઈ ગયા. દરેક માર્ગે જન જીઓની ને રૂપી કમળના તેરણવાળી પૂરીમાં રાજાએ
રાવપૂર્વક કારને પ્રવેશ કરાગે. પછી કેટલેક કાળે વિપકુમાર ઉપર રાજ્ય| ભાર મૂકી રાજ મરણ પામ્યા. અનિત્ય ભાવનાના દયાનરૂપી અમૃત સાગ
૨ ડંયાથી–ડાયા વ્યાપારથી થતા પાપમાંથી.
For Private And Personal Use Only
Page #23
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
સમ્યકત્વના વિષયપર વિક્રમની કથા.
૨૧૭
રના તરંગોમાં નિમજજન કરનારા વિકમરાજાએ અનુક્રમે પિતાના શેકરૂપી અગ્નિથી ઉત્પન્ન થયેલા તાપનો ત્યાગ કર્યો અને પિતાના શોકરૂપી વિશેષ પ્રકારના અગ્નિથી નિર્મળ થયેલા વિવેકને સુવર્ણની જેમ હદયનો અલંકાર કર્યો. પછી ન્યાયરૂપી પવૃક્ષના ઉદ્યાનની છાયામાં બેસીને તે રાજાએ જિદ્રના રૂપી આભૂષણવડે પૃથ્વીને સવગે વિભૂષિત કરી. આ વિકમરાજાના સમયમાં સમગ્ર ભૂતળ સાત વ્યસનોથી રહિત અને સુકૃતના ઉદ્યમવાળું થયું. કહેવત છે કે જે રાજા તેવી પ્રજા.”
એકદા સંનિપાતની જે પ્રચંડ કલિંગ દેશના રાજા યમ વિકમરાજાને દેશ ભાંગવા માટે અકરમાત્ ચડી આવ્યું. કોઈક દેવતાના પ્રબળ પ્રભાવથી અદ્ભુત બળવાળા પણ હરણ જેવા યમરાજ સિંહ જેવા વિક્રમરાજા ઉપર ચડાઇ લાવવાને વિચાર અમલમાં મૂક્યું. તે વખતે સૈન્યની ધૂળવડે સૂર્યમંડળના તેજને ઢાંકી દેતે મિરાજ તેની સામે યુદ્ધ કરવા નીકળે. જેમના પ્રચંડ પરાક્રમના કાયે જાગૃત છે એવા યમ અને વિકમના વીર સુભટોરૂપી સિંહોને સંહાર કરનારું યુદ્ધ પ્રવત્યું. દેવના પ્રભાવથી જેનામાં બળની સંક્રાંતિ થઈ છે એવા યમ રાજાએ છેડા વખતમાં વિકમ રાજનાં પ્રચંડ સૈન્યને જીતી લીધું, અને તેને મહા સંકટમાં નાંખ્યા. તે વખતે વિકમ રાજાએ ધનંજય યક્ષનું માત્ર સ્મરણ જ કર્યું, તેટલામાં તે યો યારાજાના હાથે બાંધીને તેને વિકમ રાજાના ચરશુમાં ભેટરૂપ કરી વિકમ રાજાને પ્રણામ કર્યો. શત્રુને નિષ્ફળ ઉદ્યમવાળે અને દીન મુખવાળ જોઈને અતિ કૃપાળુ વિક્રમરાજાએ તેને બંધનથી મુક્ત કરાવ્યો, અને તેને દેશમાં પાછા જવાની આજ્ઞા આપી. પછી અક્ષત મૈત્રીવાળા તે યક્ષતું વિકમે સન્માન કર્યું, તેને પ્રણામ કર્યા અને તેની રજા લઈને વિક્રમરાજા પોતાના પૂર તરફ ચાલ્યો. કીર્તિરૂપી આભૂષણવાળા વિક્રમરાજાએ માંગલિક શણગારથી મનહર બનેલી પૂરીમાં પ્રવેશ કર્યો. વિકમરડાના રાજ્યમાં સુરાજ્યની સંપત્તિથી શોભતા પિરજને હંમેશાં મોટા મેટા ઉન્સ કરીને સ્વર્ગમાંથી દેવતાઓને પણ પૃથ્વી પર લાવવા લાગ્યા.
એકદા વિક્રમરાજા અશ્વ કીડા માટે પુરબહાર ઉદ્યાનમાં જતો હતો, તે વખતે માર્ગમાં ઉત્સવવટે મત્ત થયેલા ઘણા લોકવાળું એક ઘર તેણે જોયું. પછી તે રાજા કીડા કરીને પાછો વળે, તે વખતે તેજ ઘર અત્યંત શેકના આકંદવાળું જોયું. તેથી વિરમયવડે વ્યાકુળ થયેલા રાજાએ પોતાના એક અનુચરને બોલાવીને તે ઘર પ્રથમ ઉત્સવમય અને પછીથી શોકમય થવાનું કારણ પૂછ્યું, ધારે તે અનુચરે તેનું કારણ જાણીને કહ્યું કે–“હે સ્વામી ! આ ઘરવાળા મોટા ગૃહસ્થને એક પુત્ર નહોતો, તેને ગઈકાલે અંધ પુરૂષને
For Private And Personal Use Only
Page #24
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જૈનધર્મ પ્રકાશ.
દષ્ટિ પ્રાપ્ત થાય તેમ પુત્રની પ્રાપ્તિ થઈ હતી. આપ અધકડા કરવા માટે અહીંથી જતા હતા, તે વખતે આ ઘરમાં પુત્પત્તિ નિમિત્ત મહોત્સવ થતો હતો, તે
હતે. અત્યારે દેવયોગે તે પુત્ર મરણ પામે, અને તેના વિશેની 'પીડાથી તેને પિતા પણ મરણ પામ્યો. તેથી પુત્રજન્મના ઉત્સવ નિમિત્તે એ વેલા તેના કુટુંબના સર્વ જેને બમણું દુઃખમાં આવી પડ્યા, તેથી તેઓ એકંદ કરે છે. તે સાંભળીને સંસારનાટકના કુટિલપણાને લીધે રોમાંચિત શારીરવાળે રાજા વ્યાકુળતા રહિત સ્થિર ચિત્તે વિચાર કરવા લાગે કે-“ આ રસારની વિચિત્રતાને પંડિતે પણ જાણી શકે તેમ નથી. કારણકે મનુ કાંઈક ચિતવે છે, અને પરિણામે તેથી ઉલટું જ થાય છે. અહા ! ચીમ તુના તાપથી પીડાચેલે મનુષ્ય વિશ્રાંતિને માટે વૃક્ષની છાયામાં આવે છે, પણ તેને દેવ વિપરીત હોય છે તે વૃક્ષના કોટમાં રહેલો મોટો સર્પ તેને હસે છે. અહો ! કોઈ પર કાબુને વિદ્યારણ (નાશ) કરવાનાં કારણરૂપ શાસ્ત્ર ધારણ કરે છે, પરંતુ
વાગે તજ શત્રુવટે પોતાના જ શસ્ત્રથી તે હણાય છે. કદાચ કોઈ પુરૂષ પિતાના મનોરથ પ્રમાણે ફળને પામે છે, તો તે પણ મહા વિટંબણાની દાળછે તેને નાંખવા માટે પ્રથમ વિશ્વાસ ઉપજાવવા સારૂ જ હોય છે. હું એકાંત દુઃખને જ આપનાર છું, એમ જાણી લોકો વરાગ્ય પામીને મુક્તિને માટે ન દાડે.” એમ ધારીને આ સંસાર કવચિત્ સુખના લેશ પણ આપે છે. આ
ગરમાં રે સુખની પ્રાપ્તિ છે, તે મનુષ્યને પરિણામે દુઃખદાયક જ છે, તેથી તે મુખપ્રાપ્તિને મના ગળામાં પહેલા ચં (શી) પર રહેલા માંસના કાળની ઉપમા જ ઘટે છે. લેકે આ મનને ચપળ કેમ કહેતા હશે ? કારકે તે (ન) તે સંસારના પદાર્થને વિષે જણે વજેલેપથી ચાટેલું હોય,
પતિ નિશા = હાય છે. માટે હું તો જે તીર્થકર કાકાશને અલકાકે રામાં હોવાને પણ સમર્થ છે. તેમના આયના સામર્થ્યથી મારા ચિત્તને રનના પદાર્થોમાંથી ખેંચી લઉં.” આ પ્રમાણે વિચાર કરતો વિકમરાજા કીવ્રતાથી પિતાના મહેલમાં ગયે, અને ચંદ્રસેન નામના પોતાના પુત્રને .જ્ય સેપી વ્રત ગ્રહણ કરવા ઉત્સુક છે. તે વખતે માનવડે તેના ભાવને જ ને સ્વભાવથી જ કરણના નિધિમાન તદગુરુ કેવળી ભગવાન તે " વડાં પધાર્યા. તેમના આગમનની વધામણી આપનાર ઉદ્યાનપાળકને ઈનામ ૩) તાવ સંતોષ પાડી હર્ષથી વિકાસ પામેલા વિકમરાજ ઉદ્યાનમાં ગયે. અરડાને અનુરાગ (પ્રીતિ) થી બંધાયેલી શ્રદ્ધારૂપ રને જાણે પણ હેય
છે -જા કર્મ રૂપી ઇંધનના આસિસમાન ગુરૂની ૧ણ પ્રદક્ષિણા કરી. છે. ગુરુને નમીને રાજ ચગ્ય આસન પર છે અને ગુરુની વાવૃષ્ટિને ઝીલ
For Private And Personal Use Only
Page #25
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
ચાલુ પરિસ્થિતિ પર પ્રકીર્ણ વિચારો.
૨૧૯ વામાં ચાતક પક્ષી સમાન ભવા લાગે. પછી ચારિત્રને માટે મુનીને વિનંતિ કરીને તે રાજા તીર્થની પ્રભાવના કરવા માટે પાછો નગરમાં ગયે. પછી ધનંજય યક્ષે કરેલા સાંનિધ્યથી, સુર અસુરને ચમત્કાર ઉપજાવે તેવા ઉદાર મહત્સવ સહિત, યક્ષરાજે કરેલી પ્રભાવનાથી જિનશાસનને સુકૃતવાળા અન્ય ધર્મીઓને પણ સ્તુતિ કરવા લાયક કરતા રાજા સિદ્ધિ રૂપી સ્ત્રીને લેભ ઉપજાવે તેવું રૂપ ધારણ કરીને ગુરુ પાસે ગયે. અને સંસારના મસ્તકમાં ફૂલ ઉત્પન્ન કરનાર, તથા જ્ઞાનરૂપી વૃક્ષના મૂળ સમાન ચારિત્રને ગ્રહણ કર્યું. પછી મનુષ્યમાં ચંદ્રસપાન ચંદ્રસેન રાજ તેમને નમીને નગરમાં ગ, અને વિકમ રાજર્ષિએ ગુરૂની સાથે પૃથ્વી પર વિહાર કર્યો. શ્રદ્ધાપૂર્વક શુદ્ધ તપસ્યા કરીને, શુદ્ધ સિદ્ધાંતને અભ્યાસ કરીને તથા પૃથ્વી પરના અનેક પ્રાણીઓને પ્રતિબોધ કરીને છેવટે કેવળજ્ઞાન પામી તે રાજર્ષિ મોક્ષપદને પામ્યા. આ પ્રમાણે અન્ય જીવોએ પણ વિક્રમરાજાની જેમ તત્ત્વથી સમકિતને ધારણ કરવું, કે જેથી તત્કાળ બન્ને લોકના ભયથી મુક્ત થઈ શકાય.
૫ રૂતિ સભ્ય વિમાનથી !
चालु परिस्थितिपर प्रकीर्ण विचारो.
હવે કેન્ફરન્સના બંધારણમાં કેવા પ્રકારના ફેરફારો કરવાની આવશ્યકતા અનુભવ ઉપરથી જણાઈ છે તે બાબતને વિચાર કરીએ. આપણે દશ વરસથી કેન્ફરની હલચાલ શરૂ કરી છે અને તેમાં તેના સાત અધિવેશનો થયાં છે તે દરમીઆન બંધારણમાં જે જે ખામીઓ જણાઈ હોય તે ઉપરથી તેમાં ઘટતો ફેરફાર કરી તે સંસ્થા વધારેમાં વધારે હિત કરી શકે અને બહુ અસરકારક રીતે કામ બનાવી શકે તેવા સુધારા કરવાના તબકકા પર તે હવે આવી પહોંચી છે. જે સુધારાઓ સૂચવાય તે અનુભવથી જણાયેલ અગવડો દૂર કરનાર હવા જેઇએ જેથી વ્યવહારૂ રીતે જે ખામીઓ જણાઈ હોય તેને પ્રતીકાર થાય. સારા નશીબે કોન્ફરન્સના આંતર શરીરનું બંધારણ એવું રચાયેલું છે કે તેમાં વખતે વખત ઘટતા સુધારા કરી શકાય.
સવંધો પ્રથમ તો કોન્ફરન્સનું બંધારણ જે ભાવનગરના અધિવેશન વખતે રચવામાં આવ્યું છે તેમાં ઘટતો ફેરફાર કરવો ઉચિત છે. તેમાં મુખ્ય નિયમ એ સચવા જોઈએ કે કેન્ફરન્સના જનરલ સેક્રેટરીએ જે અત્યારસુધી દરેક કોન્ફ
For Private And Personal Use Only
Page #26
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જૈનધર્મ પ્રકાશ. રસમાં રિપોર્ટ આપનાર તરીકે કાર્ય બજાવે છે તેને બદલે એવી વ્યવસ્થા થવી
ઇએ કે તેઓ પર દરેક પ્રાંત અને શહેરના આખા વરસના કાર્યના રિપોર્ટ આવે. અત્યારે જનરલ સેક્રેટરીને આખા વિભાગ ઉપર નજર રાખવી પડે છે અને તેથી કામ સરવાળે જરૂરીઆતના પ્રમાણમાં બહુ ઓછું થાય છે. આને દિલે દરેક જીલ્લા માટે પ્રાંતિક સેક્રેટરી નીચી દેવા જોઈએ અને તેના હાથ નીચે દરેક શહેરમાં લકલ સેક્રેટરી નીમવા જોઈએ. આ લોકલ સેક્રેટરીઓએ પોતાના શહેરમાં પૈસા એકડા કરી લાઈબ્રેરીઓ કરવી, કોન્ફરન્સના હેતુ પાર પડે એવા સુધારા કરાવવા અને જરૂરીઆતના પ્રમાણમાં પ્રાંતિક સેક્રેટરીની મારફત વી એરીને સર્વ હીલચાલથી વાકેફ રાખવી; ધનસંબંધી મદદ માગવી અને કરવી. આ સર્વ અમુક શહેરની સ્થિતિ, સંગ અને બીજી હકીકત લયમાં લઈને કરવું અને એ સર્વ કાર્યને રીપોર્ટ વરસની આખર થતાં પહેલાં થોડા વખતે પ્રાંતિક સેક્રેટરીઓને કરવો. જેમાં તે રિપિટૅને સંગ્રહ પોતાના જુદા રિપોર્ટ સાથે જનરલ સેક્રેટરીને મોકલી આપે. આવા પ્રકારની વ્યવસ્થા કરવાથી કામની વહેંચણી બહુ સારી રીતે થશે અને સ્થાનિક સેક્રેટરીએ પિતતાના શહેરમાં
સ્થાનિક બર્ડ બનાવી તેમાં આગળ પડનારા બંધુઓને એકઠા કરી કાર્ય પ્રનાલિક મુકરર કરશે. તેથી દરેક માણસને માથે ચગ્ય જવાબદારી રહેવા ઉપરાંત કેન્ફરન્સના કાર્યમાં રસ પડશે અને તેથી અત્યારે કોન્ફરન્સ ઓફીસને કેન્દ્ર ગવામાં આવે છે તે સ્થિતિને અંત આવશે. આ ચેજનાથી કોન્ફરન્સ હેડ એફિસ જેને હાલ કોઈ પણ નવિન કાર્યનું કેન્દ્રસ્થાન ગણવામાં આવે છે તેને બદલે સર્વ કાર્યક્રમનું અંતિમ ધ્યબિંદુ તેને ગણવામાં આવશે અને એવી નિયતિ પ્રાપ્ત થાય ત્યારે પછી કોન્ફરન્સથી ખરચના પ્રમાણમાં લાભ થતો નથી એવી જે ફરિસાદ વ્યાજબી કે ગેરવ્યાજબી રીતે કરવામાં આવે છે અને જે વાંધા ની ચર્ચા આપણે ગત અંકમાં કરી ગયા છીએ તેનું કારણ પણ રહેશે નહિ કારણકે પછી એક મધ્યબિંદુથી થતા કાર્યને બદલે દરેકે દરેક શહેર કાર્ય કરવા મરી જશે તેથી સારી અસર વધવા સાથે કાર્યને વાળે અને જતિ પર વિધિ થશે એ નિઃસંદેહ હકીકત છે.
બંધારાનના સંબંધમાં આ ઉપરથી મુખ્ય ાિરા એ સચવા જોઈએ કે કોન્ફરન્સના સેક્રેટરીઓને રિપિટ આપનારને બદલે રિપોર્ટ લેનારની થિ તિમાં મૂકવા જોઈએ. અત્યારે તે એમ થાય છે કે કોન્ફરન્સના અધિવેશનના દિવસે માં સમગ્ર જૈન પ્રા જે જાગૃતિ બતાવે છે તેને માટે ભાગ આખા વરસમાં અદ્રશ્ય થઈ જાય છે અને તે સર્વ વ્યક્તિઓ સેક્રેટરી તરફથી શુ થાય છે તેની તરફ નજર રાખે છે અને તેઓમાં ખામી આવે છે તે પર ટીક
For Private And Personal Use Only
Page #27
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
ચાલુ પરિસ્થિતિ પર પ્રકોણે વિચારો.
૨૨૧ કરે છે. જવાબદારીના આ વિચિત્ર ખ્યાલને લઇને આખા વરસ દરમ્યાન એક વ્યક્તિ તરીકે કદાચ સેક્રેટરીએ સારું કામ બતાવી શકે પણ સમષ્ટિ તરીકે જૈન કોમ વધારે કામ કરી શકે, વી ગિતિમાં મૂકાયેલી હોવા છતાં કાર્યવસ્થાની વિચારણાની ખામીને લઈને પછાત રહે છે. તેટલા માટે બંધારણમાં આ વિગત પ્રમાણે સુધારે આવશ્યક માનવામાં આવે છે. ભાવનગરના અધિવેશન વખાં જે બંધારણ રહ્યું છે તેમાં આ સર્વ સુધારાનાં બીજો દર્શાવાઈ ગયાં છે, પણ તે બને હજુ વ્યવહારૂ આકારમાં મૂકવામાં આવ્યા નથી. એને અંગે ખાસ લક્ષ્યમાં રાખવાનું એ છે કે એ સુધારે ખાલી કે કાગળ ઉપર શેબે તે છે એમ જરા પણ નથી, માત્ર બરાબર કામ પર લાગી જનારઆત્મભોગ આપનાર છેડી વ્યક્તિઓ નીકળી આવે તે બહુ સારી રીતે અમલમાં આવી શકે તેવો તે માર્ગદર્શક સુધારે છે અને કોન્ફરન્સની અત્યારે જે દશા થઈ છે તે જો ઉપરોક્ત સુધારાને અને સાથે હવે પછી ચર્ચવાના સેંટ્રલ કમીટીના ડરાવને બરાબર અમલમાં મૂક્યો હોત તો કદિ વાત નહિ એમ કહેવામાં જરા પણ ધૃષ્ટતા લાગતી નથી. આ સુધારાના અથવા બંધારણના નિયમનો અમલ થવાથી દરેક શહેરમાં અને પ્રાંતમાં એક કોન્ફરન્સ તરફ ચુસ્ત લાગણી ધરાવનાર વર્ગ ઉભે થાય છે જે આખા વરસ દરમ્યાન કેનિફરન્સના કાર્યને જવલંત રાખ્યા કરે છે અને કેન્ફરન્સના કાર્યવાહક જરા મંદ પડી જાય તે તેને પગ ન રાખ્યા કરે છે. અત્યારે સર્વ વ્યક્તિઓ હેડ ઓફિસને કેદ્ર બનાવી ત્યાંના અમુક કાર્યવાહકે અથવા ખાસ કરીને જનરલ સેક્રેટરીઓ ઉપર નજર રાખ્યા કરે છે એ થિતિ ઘણી રીતે પસંદ કરવા લાયક નથી. તેટલા માટે બંધાપણ એવા પ્રકારે રચવું જોઈએ કે તે કદિ પણ કેંદ્રાપગામી ન હોય અને તેમાં સર્વ અથવા ઘણી વ્યક્તિએ સીધી અથવા આડકતરી રીતે રસ લઈ શકતી હોય. એ નિયમ પ્રમાણે જે નિર્ણય કરી બંધારણ રચવામાં આવે અને તેમાં નાનામાં નાના ગામડામાં પણ ભાગ લેવા માટે આમંત્રણ કરવામાં આવે અને તે સર્વ હકીકા બરાબર ગતિમાં મૂકવા માટે જે વિશદ માનસિક બળવાળા સંસ્કારી માણસે
ડે વખતનો ભોગ આપી સ્થાન પર જઈયેગ્ય રચના કરી આપે તે દશ વીશ. વરસમાં જૈન સમાજ અદ્વિતીય કાર્ય કરી સમસ્ત આર્ય પ્રજા ઉપર સરસાઈ મેળવવાની સ્થિતિમાં આવે એમ ગણતરી ગણવાને પૂર્ણ સંભવ રહે છે. અહી અત્યારે તે જે સ્થિતિ ચાલે છે તેમાં બહુ ખેદ થયા વિના રહે તેમ નથી. પ્રતિ તે બાજુ પર રહી પણ છેલ્લા ત્રણ વરસથી આપણે બહુ પાછળ હડતા જઇએ છીએ, કેમબળ તદ્દન વિશીર્ણ થતું જાય છે અને આપણે એટલા નીચે ઉતરતા જઈએ છીએ કે જે આવી વિશિષ્ટ પેજના અમલમાં મૂકવામાં ઢીલ કર
For Private And Personal Use Only
Page #28
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જૈનધર્મ પ્રકાશ.
૨
વામાં આવશે હા કદાચ એવી સ્થિતિંગ પહોંચી જા કે ત્યાંથી ઉપર ઉંચા વતા અતિ ભીષ્મ પ્રયત્ન કરવો પડે અને તવે પ્રયત્ન કરનાર પુરૂષો કામસાંચી તે વખતે મળી પણ ન આવે અને તેને પરિણામે કેમ તદ્દન અંધકારના ખાડામાં ઉતરતાં ઉતરતાં છેવટે નાશને પામી જાય અથવા નાશ જેવી સ્થિતિમાં સબડ્યા કરે.
આ યોજના સાથે જ એક કેન્ફરન્સ સેન્ટ્રલ કમીટી ’ નીમવાની અથવા તે સબધમાં ભાવનગર કોન્ફ્રન્સના રાવ અમલમાં મૂકવાની ખાસ જરૂર છે. આ સેન્ટ્રલ કમીટી તે કેન્દ્વન્સની એક સ્ટેન્ડીંગ કમીટી સમજવી. એમાં દરેક પ્રાંતના મુદ્લમ પ્રતિનિધિઓની નિમણૂક થાય અને તેઓની સખ્યા સૌથી નીશની જ ચાય તો જરૂરને પ્રસંગે આખી કોન્ફરન્સના હિતના સવાલેાપર રસકર્યુલરથી અને હુ અગત્યના પ્રસંગ નિધિ રંગપર એકત્ર મળી નિમ કરી શકે. જો વિગતથી પ્રશ્ન કરવામાં આવે અને તેમાં વિશેષ ચર્ચાની જરૂર ન હોય તો જનરલ સેક્રેટરીના સર્ક્યુલર પર તે અભિપ્રાય આપી શકે પરં'તુ કેન્ફરન્સની હિલચાલને અગે અથવા આખી જૈત કામને અગે ખાસ મહત્વના સવાલ હાય તેા તેઓ એકત્ર મળી નિર્ણય આપે. આથી અત્યારે જે અગવા વારવાર જનરલ સેક્રેટરીને પડે છે અને તેઓને મુબઇની એડવાઇઝરી બેડના એક શહેરના વિચારપર કાર્ય અકિત કરવી પડે છે તે સ્થિતિ દૂર થાય અને જવાબદાર માણસાના આખા દેશના પ્રતિનિધિવની ઇચ્છાની રૂઇએ જે કામ થાય તેમાં સની સંમતિ મળી જાય. ખાસ કરીને કોન્ફરન્સના અધિવેશનના પ્રમુખની નીમણુકના સંબંધમાં સ્થાનિક રીસેપ્શન કમીટીમાં મતભેદ પડ્યા હોય અથવા કેન્ફરન્સનું અધિવેશન ઇ જશે! પર કરવું તેના નિર્ણય કરવા હુંય અથવા શહેનશાહને માનપત્ર કેવા આકારમાં આપવું વિગેરે બહુ જરૂની માન એકત્ર કરવી હોય તેવા પ્રસ’બમાં સેન્ટ્રલ કમીટીની જરૂરીઆત બહુ રહે છે અને તેના મેળરામાં મૃલ કરાયેલા દીશિવાળા આગ્ વાના હોય અને તેની સંમતિ અથવા બહુમતીથી કાર્ય થાય એટલે પછી કોઇપણુ પ્રકારની ભીતિ કે શ`કા રાખવાનુ કારણ રહે નહિં. આવા ખાસ મહત્વના પ્રસંગે જ્યારે જનરલ સેક્રેટરીને પોતાની શુભ ઇચ્છા અનુસાર કામ કરવુ પડે છે ત્યારે તેએને આક્ષેપના ભય રહે છે અને હમેશાં નિયમ તરીકે હવની બાબતમાં વિશેષ અભિપ્રાય મેળવી કામ થાય તો બધી રીતે ઠીક જ ગણાય. જ્યારે કામ કરતી વખતે નકામા આટ્ટેપના માથે ભય રહે છે ત્યારે કામ કરવામાં જે પ્રકારની સરળતા અને કાર્યવહન કરવા પશુ રહેવુ જોઇએ તેવું રહેતુ નથી અને મનમાં અન્યવસ્થિત સંકલ્પ વિકલ્પ થયા કરે છે એ સામાન્ય
For Private And Personal Use Only
Page #29
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
ચાલુ પરિસ્થિતિ પર પ્રકીર્ણ વિચારે.
રર૩ નિયમો ધ્યાનમાં લેતાં સેન્ટ્રલ કમીટીની નિમણુકને એક જરૂરીઆતની બાબત તરીકે ધારવામાં આવશે. એના આંતર નિયમ કેવા કરવા, એમાં કેટલી સંખ્યામાં મેંબર કરવા, એઓએ જરૂર પડ્યે કઈ જગે પર મળવું વિગેરે ઝીણી વિગતની બાબતમાં અત્યારે આપણે ઉતરવાની જરૂર નથી. પ્રસંગે તે વિગતે પૂર્ણ સંતોષકાષ્ઠ રીતે રજુ કરી શકાશે.
કેફરરાના બંધારણને અંગે ખાસ મહત્વનો પ્રશ્ન પ્રમુખની નીમાશુકને છે. આ સંબંધમાં અત્યાર સુધીમાં જે નિયમ ચાલ્યો છે તેમાં ફેરફાર કરવાની જરૂર છે. આખી કેમના નાયક થવાને ૫ વિચારો ધરાવનાર, આખી પાંચ . હજાર વ્યક્તિઓની મંડળીના નાયક તરીકે કામ કરી શકવાની યોગ્યતા ધરાવાર, તાના વિચારો પિને વાંચી અથવા કહી શકે તેવા મગજબળવાળાને આ સ્થાન આપવું યોગ્ય ગણાય. તે ધનવાન છે કે નહિ? એ સવાલ નકામે છે; હોય તે સારૂં, ન હોય તે એ વિચારજ નકામે છે. ધનસંપત્તિ એ કે મના નાયકત્વને અંગે એક અગત્યની બાબત ગણાય કે એક જરૂરીઆત લેખાય એ વિચાર નવીન સંસારવાળાને તો તદન હાસ્યાસ્પદ લાગે છે. કોમના હિતના ઘણા પ્રશનોમાં ધનની જરૂરીઆત છે તેથી ધનવાનને પ્રમુખપદન આપવું એવું કહેવું નથી પરંતુ અત્યારે ધનને જે પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે તેને બદલે જ્ઞાનને પ્રાધાન્ય મળવું જોઈએ અને ધનવાનને એની ગ્યતાનાં પ્રમાણમાં માન મળવું જોઈએ. અત્યાર સુધી જે ધરણે કામ લેવામાં આવ્યું છે તેમાં બધા કોન્ફરન્સના કાર્યવાહકોને વિશિષ્ટ હેતુ હશે એમ આપણે ધારીએ તો પણ હાલ કેન્ફરન્સની જે સ્થિતિ થઈ છે તે પણ આ નિયમને તાબે થવાથી કેટલેક દરજે થયેલી છે એમ માનવાનાં રાબળ કારણે છે. એટલા માટે આ બંધારણને પ્રથમ વિચારતાં પ્રમુખની માગુક કરતી વખતે તેમની નાયક તરીકે કેટલી યોગ્યતા છે તે હકીકતપર હવે પછી ખાસ ધ્યાન આપવું અને ખાસ કરીને તે સ્થાન માટે સંકારવાનું કેળવાયલા ગૃહસ્થની વિશેષ ગ્યતા સમજવી. કોન્ફરન્સના પ્રમુખ જે નિમાયેલા હોય તેજ કોન્ફરન્સની સેંટ્રલ કમીટીના એક વરસ સુધી અથવા તે ત્યાર પછી બીજું અધિવેશન થાય ત્યાંસુધી પ્રમુખ ગણાય એવી રચના કરી હોય તે ધારવા પ્રમાણે ઉત્સાહી જનરલ સેક્રેટરીઓ, પ્રાંતિક અને સ્થાનિક સેકેટરીએ અને લોકલ બેડ વાળી કોન્ફરન્સના કાર્યને અથવા કમની ઉન્નતિના કાર્યને ચોખા વરસ દરમ્યાન પ્રગતિમાં મૂકી શકે અને જેવી રીતે હાલ જેમ માત્ર ત્રણ દિવસ અધિવેશનના વખત દરમ્યાન બહુ ઉત્સાહ બતાવવામાં આવે છે અને ત્યાર પછી કાર્યવાહી પણાનું કેદ્ર જનરલ સેક્રેટરી અથવા હેડ ઓફીસ
For Private And Personal Use Only
Page #30
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
ર
જૈનધર્મ પ્રકાશ. થાય છે તે સ્થિતિ બદલાઈને ચે તરફ કામ થવા માંડશે અને તેથી જે કાર્ય આપણે પચીશ વરસે બાવવા શક્તિમાન થઈ તે બે પાંચ વરસમાં ઉપજાવી શકાશે એમ માનવાનો સંભવ રહે છે.
બંધારણને સવાલ વિચારતાં એક બીજી સૂચના કરવાની કુરણા થઈ આવે છે તે વિચારવા યોગ્ય છે. કેન્ફરરાના જનરલ સેક્રેટરી જનક ફંડો રાખવાથી જે કે ફંડની વ્યવસ્થા બહુ સારી થાય છે પણ તેમાંથી એક મોટી ગેરસમજુ ની પેદા થાય છે અને તે એ છે કે જેથી કોન્ફરન્સ આખી સંસ્થા વિનાકારણ ઘણુ માણસની ખફગીમાં આવી પડે છે. આ હકીકત જરા વિશે કુટ કરીએ. ધારોકે નિરાશ્રિત અથવા જિર્ણ મંદિર દ્વારના ખાતા જનરલ સેક્રેટરી હસ્તક ચાલતા હોય અને તેમાં મદદ માટે એ માણસે માગણી કરે. ફંડ રિમિત હોવાથી અને મદદ કરવાની જરૂરીઆતને અંગે બીજા અનેક કારણે ચાનમાં રાખવાના હોવાથી જનરલ સેક્રેટરી ધારો કે માત્ર પાંચ માણસ ઉક્ત ખાતાના ફંડમાંથી સહાય આપી શકે, ત્યારે એનું અનિવાર્ય પરિણામ એ થાય કે બાકીના પંચાણું માણસે નારાજ થાય છે અને તેટલેથી વાત અટકતી નથી પરંતુ તેઓ બોલકુલ હેતુ–કાર્યભાવ રામજ્યા વગર ખુદ કોન્ફરન્સ પણ વિરૂદ્ધ થઈ જાય છે. આવા અનેક દાખલાઓ જોવા માં આવ્યા છે અને સામાન્ય મનુષ્યસ્વભાવ જે કાર્યકર રણુભાવ સમજવા રાખી મગજશક્તિવાળે હેતે નથી તે એમ કરવા લલચાઈ જાય એ રાહજ બનવા જોગ છે. આ પ્રમાણે રિતિ હોવાથી કોઈપણ ખાતાની રસીધી વ્યવસ્થાનું કામ જનરલ સેક્રેટરી અને ટ્રસ્ટી તરીકે સેંપવાને બદલે તેનાં ટ્રસ્ટીઓ જુદા રાખવા. કમીટીના આકારમાં તે કામ અને મેંપી દેવું અને તેના વ્યયની બાબતમાં દેખરેખ રાખવાની સત્તા જનરલ સેક્રેટરીઓને આપવી જેથી અત્યારની કડી સ્થિતિનો છેડો આવે અને દરેક ખાતાના દ્રવ્યો વ્યય કરવાને અંગે ખાસ માણસે નીમાયલા હોય તે છેડા વખત પછી તે એ કાર્ય માટે એટલા પ્ય થાય કે તેઓ કઈ પણ પ્રકારની પાલન કરે એમ બનવું પ્રાયઃ અશક્ય થઈ જાય. દરેક ખાના માટે ની માયલા આવા ટ્રસ્ટીઓ અને જનરલ સેક્રેટરી વચ્ચે એવી સત્તાની વહેંચી કરી આપી કે પિતાનો બરાબર ઉપયોગ થાય, સંકેટરીની સપષ્ટ દેખરેખ રહે અને ખુદ સંકથા કોઈ પણ પ્રકારની ખફગીમાં આવવાને પ્રસંગ ન રહે.
આ સાલી વિચારણા એ છે કે ધનપતિ કરવા સવાલ એ થાય છે. સુત ભંડારના નામથી ઓળખાતી ચાર આનાની વૈજના ગરીબ અને મધ્યમ સ્થિતિને માણસે પણ કોન્ફરન્સના કાર્યમાં ભાગ લેવરાવનારી લેવાથી
For Private And Personal Use Only
Page #31
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
ચાલુ પરિસ્થિતિ પર પ્રકીર્ણ વિચારો.
-
તે બહુ આવકારદાયક થઈ પડી હતી પણ તેને અમુક કારણોથી પુરતી ફતે મળી શકી નથી. આ સંબંધી આગેવાનોને મળી પરા ખુલાસા કરી રે રોજના આગળ વધારવા પ્રયન કર જોઈએ. એ ઉપરાંત કોન્ફરન્સ યુરત એક મોટા પંચાયત ફંડ માટે દીર્ઘ પ્રયાણ કરે જઈએ. પરી જેવી ના કોમ પંચાયત ફંડમાં લાખ રૂપિયા ધરાવે છે. એક શ્રીયુત મદન મેહ માલવીએ હિંદુ યુવટિ માટે લાખે એકડા કયાં, પરંતુ આપણી ના કોમમાં ધનવાન કે વિદ્વાન વર્ગમાંથી એક પણ આત્મભોગ આપનાર હજુ ની ળ નથી. એક એવા મોટા ફંડમાંથી અનેક કાચી ચાલ્યા કરે છે, પરંતુ હાલ પરિસ્થિતિ જોતાં આપણે કેળવણી માટે એક મોટું ફંડ ઊભું કરી તે જનરઃ સેકેટરીને હસ્તક આવી રીતે મૂકવું જોઈએ કે તેના પરિણામે આvમી કમમ પ્રાથમિક કેળવણી ફરજયાત જેવી થઈ જાય, સ્ત્રી કેળવણીને વધારે થાય અને મોટી સંખ્યામાં ઉંચી કેળવણી લઈ બહાર પડનારા નીકળી આવે અને તે દરે પ્રકારની કેળવણી સાથે ધામિક કેળવણીને એવી સારી રીતે જોડી દેવા માં આવે કે એવી રીતે બહાર પડેલા બંધુઓ તરીકે મશહુર થાય.
આવા ફડને અંગે એક સૂચના કરવાનું ધ્યાનમાં આવે છે કે દરેક ગામ કેળવણીને અંગે નાની રકમનું વાર્ષિક ફંડ થાય. તેજ ગામના લોકોના લાલ માટે તે ખરચય અને તે ફંડને છેડે ભાગ દર વરસે મોટા પંચાયત ફંડ તરફ જાય અને તે જનરલ સેક્રેટરીઓની દેખરેખ નીચે રહે તે કેળવણીનું કામ વાહ પ્રગતિ પામે. વાર્ષિક ઉપજ સુકૃતભંડાર કે બીજા હરકોઈ આકારમાં નાના મિટા શહેર કે ગામમાં થાય તેથી ત્યાંના પ્રાથમિક અભ્યાસીઓને જરૂર પૂરતી
મદદ મળે અને વિશેષ અભ્યાસીઓ માટે પંચાયત ફંડ કામ ઉપાડી લે તે કામની વહેંચણી વ્યવસ્થાસર થાય અને જરૂર પડતી જગાએ યોગ્ય મદદ વખતસર પહોંચી શકે. આ બાબતમાં દીર્ઘદ્રષ્ટિથી વિચાર કરી ફંડની વ્યવરા માટે યોગ્ય બંધારણ રચવાની જરૂર છે.
કોન્ફરન્સના બંધારણમાં એક એવી પણ સૂચના કરવાનું મન થાય છે કે જે કે કેમને અંગે ઘણા વિષયે હાથમાં લેવા ગ્ય છે પણ તે સર્વને એક સરખે ન્યાય આપી શકાતા નથી તેથી એક કેળવણીને વિષય જ હાલ તુરત કોન્ફરન્સ મુખ્યત્વે કરીને ઉપાડી લે. કેળવણીને વિપય કેમની ઉન્નતિની કુચી છે. એ એક વિષય વગર ઉપાડી લેવામાં આવે અને તેના સંબંધમાં સર્વ દિશામાં કામ કરવામાં આવે તે ટુંક ભવિષ્યમાં જૈન પ્રજા એવી થઈ શકે કે જે પોતાની જવાબદારી સમજી, જૈન સાહિત્ય પ્રચાર, જિર્ણ સાહિત્યનો ઉદ્ધાર,
For Private And Personal Use Only
Page #32
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જૈનધર્મ પ્રકાશ.
: - તા! તીર્થોનું સંરક્ષણ, જીવ દયા, સહાય કરવા ચોથ બંધુઓને એગ્ય : : : ! વિવેક પુરાવાર હાથ, વિગેરે ઘણા પ્રકનોને ન્યાય આપી કે, આ
: ધારાગને અંગે મોટો સવાલ , પરંતુ હાલની પરિસ્થિતિ જોતાં એ 'મ' માં પૂરતા વિચાર કરી નિર્ણય કરવાની જરૂર છે.
તે સર્વ બંધુઓના પાન પર એક વાત ઠસાવવા ખ ગ જરૂર છે કે કે જેવા એકત્ર સમૂહથી બહ પ્રકારના લાભે છે. હાલ રાજ્ય તરફથી - કાન મળી છે, તેનો લાભ લઇ આપણા સાહિત્ય , વિશાળ દૃષ્ટિથી
હા એ છે અને તેને માટે આ ' ણ રમૂહલા એકત્ર કરી, આપણી : - પરિસ્થિતિ સુધારી, કટિબદ્ધ થઈ, અંદર અંદર ઝગડા ચલતા હેય મા પદ લા પ્રારો દ્વારા કરી, આપણા સર્વદેશીય સાહિત્યને કરાડા પાસે માં
• વા પ્રયત્ન કરવા જોઈએ. જે આપણે આવા સારા વખતમાં અર્થવગરના : પરણાવગરના અંદર અંદરના ઝગડાઓ કરી સમય ગુમાવી નાંખશે - ત્રિ. પ્રજા આપણે મોટા જવાબદાર રહીશું. એક ઉપગી માછે. વેપાર કરવા, કેળવણુના વિષયને રાઈ દિશાએ પ્રચાર કરવા અને વાત જ જ પરમાત્માના રિદ્ધાંત જગજાહેર કરી પ્રેમ અને દયના તર : જગતુમાં
કાર છે રાસ રર્વ જૈન બંધુઓના એક સંમેલને ગમે તે પ્રકારે છે તે છે; : ર માં કરવા ખાસ આવશ્યકતા છે અને ચાલુ પરિસ્થિતિ જે તે પ્રદા દ આવશ્યક છે તેથી આ ગિત બાબતોને બાજુ પર મુકી કાકાના તન મ છે - ૧ : ના કાર્યને સર્વ પ્રકારે મદદ કરવી એ દરેક બધુનું પ્રથમ કર્તવ્ય છે. - કાળ અને ભા". જોતાં લાગે છે.
માનક, .
શ્રી (જૈન ધર્મ પ્રકાશ)ના અધિપતિ સાહેબ. મિ ને રીપીટ આપના પ્રસિદ્ધિ પામેલા માસિકમાં અવશ્ય દાખલ કર્યા દી લશે.
તા. ૩-૯-૧૨
બાલાભાઈ દલસુખભાઈ, : 1 કલ્યાણજીના હિસાબ તપારનાર ડીટરોનો
સં. ૧૮૬ ની સાલને રીપોર્ટ. : --1 ના : અદા! ખાતે બે લા હોઠ. ણ : કલ્યાણ સ્થા: ન નાગ ૨) : સ. ૮ ના વર્ષનો રાબ તપાવીને માટે અમારી . . . . . કાક વ્યવસાયના કારણથી તુરતમાં આવી રહ્યા છે.
: - -- ૨ : , કામ માટે અમદાવાદ આવવું થયું. 'ના સં. ::
For Private And Personal Use Only
Page #33
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
શેઠ આણંદજી કલ્યાણજીના ઓડીટને રીપોર્ટ.
ની સાલના તમામ ચોપડા તપાસ્યા. સં. ૧૯૬૬ની ખાતાવહીમાં નીકળેલી લેણદેણ, ૬ ૧૯૬૦ની સાલમાં ખાતાવહીમાં ખેંચેલી મેળવી, રોજમેળ ખાતાવાહીની મેળવણી કરી; નાવલી સાથે સર્વયાની મેળવણી કરી; પાલીતાણે જઈ પાછા ફરતાં તમામ લોન અને બે ચેપડા સાથે મેળવી જોયાં સોનું રૂપું, દાગીના અને સીલીક તમામ તપાસ્યાં એટલા ૯ રથી અમે ખાત્રી સાથે જાહેર કરીએ છીએ કે વહીવટી તમામ કામ પુરતું સંવિધારક કોઈપણ પ્રકારની ખામી જણાઈ નથી. લેણદેણની અંદર એક રૂપીએ પણ કાઈ મીલ ધીરવામાં આવ્યો નથી. કોઈપણ મીલના શેર એ ખાતે લેવામાં આવ્યા નથી. જેમ કે તર કોઈને ખાતે અંગ ઉધાર અગર બીજી રીતે કાંઈ પણ રકમ ધીરવામાં આવી નથી. આ કનો એક ભાગ ગવર્નમેન્ટ સીકયુરીટીવાળી લાનમાં, બૅન્ડમાં, અને મુંબઈ બેંકમાંલ: માં આવેલ છે. જે લોન લેવામાં આવેલ છે તે સલામતીની ખાતર ચાર પ્રતિષ્ઠિત ચહાના નામ પર છે. ભંડાર ખાતાની, લાટી ખાતાની, શ્રાવક આવિકા ખાતાની, દt ખાતાના વધારાની જુદે જુદી લોન લેવામાં આવી છે. તેનું નામું અને વ્યવસ્થા પણ જુદાં ઘણી આખાઇથી રાખવામાં આવેલાં છે. આ હિસાબ વિગેરે તપાસતાં અમને " પૃષ્ણ સંતોષ ઉપજ થયો છે. આ ખાતાનાં મેનેજર, મુનીમ અને તમામ નેકરે પોત તાનું કામ પુરેપુરી કાળજીથી અને ખંતથી બજાવતા હોય એમ અમને જણાવ્યું છે.
અમદાવાદ હિસાબી કામ પૂરું કરી અમે પાલીતાણનો હિસાબ તપાસવા તા. ૧૬ ૮-૧૨ના રોજ ગયા. ત્યાં તમામ ચોપડા તપાસ્યા. અહીં પણ સં. ૧૯૬૬ની ખાતાવહી લંગુ પડતી રકમ સં. ૧૯૬૭ ખાતાવહીમાં તમામ ખેલી લેવામાં આવી. વૈ રાની સાથે ખર્ચની રકમો મેળવી પહોંચોની સાથે જમા રકમ મેળવી. આખા વર્ષને મેળના સરવાળા તપાસ્યા. ખાતાવહીના સરવાળા તપાસ્યા. સરવૈયું ખાતાવહી સાથે મેળવ્યું તમામ પ્રકારની વસ્તુઓની સીલીક ચોપડા સાથે મેળવી. કેટલીક સીલીક આજ સુધીનું પળની ડુંગર ઉપરના તથા નીચેના તમામ દાગીના નોંધ સાથે મેળવ્યા. અને નાં ખાન રા મેળવી. હિસાબ તપાસવાના તમામ પ્રકારે ઉપગ કરનાં બધો હિસાબ અમને પૂરતો રતિપદાયક લાગ્યો છે. નામું રાખવાની ઢબ, વ્યવસ્થા, તપાસણી વિગેરે નવા જમ નાની રીત પ્રમાણેનું છે. ગર ઉપર મોકલવામાં આવતી તમામ વસ્તુઓ, ઉપર રીતસ જમા થાય છે અને તેની પહોંચ દરરોજ નીચે આવે છે તે પણ મેળવી જોઈ. બીજી ૧ જે બાબતે અમારા લ પર લાવવામાં આવી, તેમજ અમને તપાસવા લાયક જણાઈ તમામ તપાસી. એ સઘળા ઉપરથી અમને પૂર્ણ સંતોષ થયો છે. ત્યાંના મુનીમ અને તેમને ટાફના નાકરે પોતાની ફરજ ઉત્સાહપૂર્વક બજાવે છે. એમ અમારા લક્ષમાં આવ્યું છે.
માં વહીવટની અમદાવાદની અને પાલીતાણા ખાતાની તમામ વ્યવસ્થા અમને સ તોષકારક લાગી છે. કેટલીક સામાન્ય વ્યવસ્થાને અંગે સૂચનાઓ કરવી એગ્ય નાગી તે અર કરી છે. પરંતુ આવી મોટી રકમની આવક નવકવાળા ખાતાના હીસાબની આવી સુંદ વ્યવસ્થા રાખવામાં આવી છે તેને માટે તેના વહીવટ કરનાર પ્રતિનિધિઓને પુરેપુરું માન ઘટે છે
આ ખાતામાં નોકરીની પણ મોટી સંખ્યા છે. છતાં તેના પગારપત્રક, તેની ફરજ
For Private And Personal Use Only
Page #34
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
stધ
મકા.
તે પી લેવામાં આવનું કામ યાદિ તમામ વ્યવસ્થાવાળું છે અને નવા જમાનાની ઢબ
: : : આપવામાં આવે છે. . . ! નિકા કાપા
એ પાડવા માટે ખરીદી લાગે નાં બાર મા આવે છે. પગાર થયારાજાને
અને પગાર ખમદાર ઉપરી
નરનાં તમામ ચોપડા સહી સિક. છા રાખવામાં આવે છે. મેળાની અંદર દરરે જ પ લંડ ખાત મુની, કાલીદ, લખન ર અને પ ના, તથા અમદાવાદ ખાતે "વહીવને કાં તનિધિ, મેનેજ, મની, તથા લાખ ની રાહઆ થાય છે. પણ સભાન મરી પાલીના છે લા લા ખાતે પણ બે ગુમડા ના છા કર પાસે કોએ માં આવતી નથી. ઘી વિગેરેની કીમત માટે હરરા, લાવી સર ભવે સારો માલ લેવાનો હરક તજવી ધાર્યું છે. કીમતી ચીન જેવી – ભાગ, કસ્તુરી, કેસર ઘી હિંગે3. રેમર ખરીદી, ઉપજ, વપરાશ, વેચાણ અને રસીલીકા માસિક પત્રક મુખ્ય પિટી નફ કલામાં આવે છે. પીનાર ખાતેથી દર મીની નકલ અમદાવાદ મુખ્ય પર ત મેકલવામાં આવે છે. કાળા સંબધી આવક જવાના રસ્ટ, અને બા મત ધાર કા ના નિયમર રાખવામાં આવે છે. હાલની નવા જમાના પ્રમાણે કેટલીક વખત એક રૂપી જેવી તુજ રકમ માટે પણ મોટું કપૅન્ડન્સ ચાલે છે, પણ તેનું છેટ આવે ત્યારે જ તે રકમ જમા ખમે કરવામાં આવે છે.
પાલીતાણા ખાતે કાયમને માટે એક હિસાબ તપાસનાર ગઈ સાલથી ખવામાં આવેલ , મામા સંબધી '' નામ વ્યવસ્થા ઉપર દરરોજ જવાને આપે છે. આ ન થવરધા થી કામમાં રાવળના વકી છે. આ હિસાબ તપામનારને ચેમાસાના દીવસોમાં જ્યારે ચાછે. આવે વાનું લગભગ બધ હોય છે. બીજા તીર્થોના હિસાબ તપાસવા દેવામાં છે તો દરેક તીણ ને માટે એ ગઠવણ સગવડ ભરેલી થઈ શકે એમ અમારું માનવું છે.
પાનની આ વખતના ભોગ આપને આવા ધર્માદા ખાતાનો વહીવટ કરનાર ભામશાળી પુરૂને પુરો ધન્ય દ ઘટે છે, જે વિનંતિ. તા ૨૯ માહે ઓગષ્ટ સને ૧૮૧૨. કવન ૯૬ ૮ ના શરણે પડી ૨ વાર ગુરૂ. છે. અમદાવાદ
પોપટભાઈ અમરચંદ ખંભાતના દા. પિતે. બાલાભાઈ દલસુખભાઈ કપડવંજવાળાની રહી દા. પિત,
છે ! તરીકળી મિકમાં મારી સાથે પુરતાપ દાસ પોપટભાઈનું નામ નિમએ ડ પj ૨ ર ક તંદુરસ્તી વગેરે કાળી તે ન આ શકવાને લીધે તેમને બદલે તેમના પિતાજી પોપટ અમરદ આવે છે તેથી હું આ પ્રસંગે તેમનો આભાર મ' છું. તો મજકુર, મુ, અમદાવાદ,
બાલાભાઈ દલસુખભાઈ કપડવંજવાળા.
ડીટર.
For Private And Personal Use Only
Page #35
--------------------------------------------------------------------------
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
છે
| V.
૦ |
૦
*
૦ ૦
1
૮–૦
૭; , . ૦
કરી ર૦-૧ર
૦
c
- a
ખાસ ખરીદો ને લાભ લે અમારી સભા તરફથી પ્રગટ થયેલો ભાપાર વિગેરેના ગુજરાતી ભાષાના છે પૈકી નીચેના ખાસ ખરીદ કરવા લાયક છે. વાંચનારને આનંદ સાથે બોધ આપે તેવા છે.
૧ શ્રી ક્રિષષ્ટિશલાકા પુરૂષ ચરિત્ર (પર્વ ૧થી ૧. ભાગ ૫) કી. રૂ. ૮–૦-૦ - ૨ શ્રો ઉપદેશપ્રાસાદ ભ ષાંતર ભારો ૫.
–૮–૦, ૩ શ્રી ઉપદેશમાળા ભાષાંતર
' ૧-૮-૦ ૪ શ્રી ચરિત વળી. ભાગ ૩
* ૩ -૦-૦ ૫ શ્રી વિજય ર કેવળી ચરિત્ર ભાષાંતર
૦-૬-૦ ૬ શ્રી પ્રબંધચિંતામણુિં ભાષાંતર ૭ શ્રી પ્રતિક્રમણ હેતુ . આ ૮ શ્રી શત્રુજય ડામ્ય ભાષાંતર કરે .' ૯. શ્રી અને કેમ વિવેચન યુક્ત
- ૧૪-૦ ૧૦ શ્રી ઉમિતિ ભવપ્રપંચ પીઠબંધનું ભાષાંતર
૧૨૧૧ શ્રી ગૌતમ કુળક બળ વધી ૧૨ શ્રી જૈનધર્મ પ્રમારફ સજાને જુબીલી એક ૧૩ શ્રી યશોધર ચરિત્ર. . ૧૪ - શ્રી રત્નશેખર રત્નાવતી કથા. ૧૫ શ્રી જ્ઞાનસારે ભ પાંતર ( બીજાનું) સસ્તી કિંમતે
આ ઉપરાંત બીજી બુકે સંબંધી બીજે પ્રરને લખશું.
' છપાઈને બહાર પડેલ છે. આ
- શ્રી ઉપદેશ પ્રાસાદ ભાષાંતર ભાગ ૧ લો. છે.
સ્થંભ ૧ થી ૪ વ્યાખ્યાન ૬ . આ ભાગ પ્રથમ અને જેન બંધુ તરફથી અર્થ વિગેરેમાં ઘણીજ ભૂલવાળે બાર પહેલે, તે પણ હાલ પી લશ્કેલ મળતું નથી. અમે તેનું શુદધ ભાષાંતર કરાવી બરાબર સુધારીને બહાર પાડેલ છે, ને દર બતાવેલા શાસ્ત્રાધાર તમામ અર્થસાથે દાખલ કરવામાં આવ્યા છે. આ પહેલા વિભાગમાં સમક્તિને ૬૭ બેલ ઉપર તેમજ બીજી પણે તેને અનુસરતી પુષ્કળ કથા છે. ચાઠ પ્રભાવકના દ્વાર ઉપરની તેમજ બીજી પણ કેટલીક કથાઓ તે બહેજ રસિક છે. સમકિત શુદિધના ઈચ્છકે આ ભાગ અવશ્ય વાંચવાલાયક છે. સામાન્ય બુધ્ધિવાળાને આ આખો ગ્રંથ પરમ ઉપકારી છે. આ તેની કિંમત રૂ. ૧–૮–૦ રાખવામાં આવે છે, પાકા અને સુંદર બધીંગથી બુક બંધાવવામાં આવી છે. ' આ આખા થનું ભાષાંતર કુલ પાંચ વિભાગ કરીને અમારા તરફથી બહાર પાડવા માં આવેલ છે. તેમાં ૩૬૧ વ્યાખ્યાન અને ૪૦૦. લગભગ કથાઓ છે, આ ગ્રંથ મોક્ષાભિલાષી સરલ છે ખાસ વાંચવાલાયક છે. બહુજ હિત કારક છે. પાંચે ભાગી જુદી જુદી કિંમત રૂ. ૮–૮–૦ થાય છે. પરંતુ પાંચ ભાગ એકઠા લેનાર માટે રૂા. ૭-૮-૦ રાખવામાં આવેલા છે. બહારગામવાળાએ પિસ્ટેજ જુદું સમજવાનું છે.
For Private And Personal Use Only
Page #36
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ફાગના શ્રાવકેન થયેલી મદદ ને બીજી આવશ્યકતા : ન ના આપના પ્રસિદ્ધ ' છાપવા મહેરબાની કરશે. " ઓ ડાસ ફેડ તરફથી સને 1910 ની સાલના એરટ માસમ : : આ ગાલાલા મુકે છે અને કુલ મા રે ર૭૦૨ ને દાણ માટે - - 7 ડર તરીકે કાકા ' ઉમ વ્યા છે આ 66 મોટી રકમ મદદ રોડ ખેતીભાઈ બી જે. એ - કાલી છે. આ મદદથી જ એ ડરી ગઇ અત્યારસુધી ભી રહ્યું છે અને કાગાર બમણી બાકીના 64 ગામના શ્રાવકોને નભાવવામાં આવેલ છે. મજકુરે શેઠ સાહેબ તરફથી મદદ મળતાં તેઓ પોતે જીવતા રહ્યા છે અને પોતાના ખેતીના સાધન છે જે તેને પણ આ ભયંકર દુકાળમાં બચાવી છે, આ , આ કારણે દિલ શેડ હશે મડાન પણ ક પાર્જન કર્યું છે, મા તરફ વરસાદી દે રા થયા છે અને દર ગામના શ્રાવ આ દ ગામા કાંકન કન્નજીવન છે. શેડ હબે બચાવ્યા છે કાણે વાવ આપી પારાવાર પણ ઉભા કરે એવી અમારી તેમનું - પાન છે. કારણકે આ 64 ગામના વિક ખેતીનો કરે છે તેથી ફરી બીલકુલ અજ્ઞ દશા ભ ગ છે, મને બીલકુલ જતા નથી. તેમણે પમાડવા આ ફડ તરફથી ચોજના ચાલતી હતી દરમ્યાન દુષ્કળ પડવા રાહક હતી તે તેમાં વપરાઈ જતાં તે સંબંધી કોઈ સાધન આ કુંડની કમીટીન છે કે નથી, કે હ લ ક વધે તે માટે તે શાળા ચલાવવા મજક શિડ સાહેબે પરવાનગી આપી છે, પર તું લાંબી મુદતરસુધી એટલે એ 64 ગામની 13000 શ્રાવકે ધર્મ ને અને પિતાના આ ને સર ગતિ ભાજનક તેર લી મુદત સુધી પાઠશાળા તથા ઉપદેશક રાખવા પે તારી ઉદારતા બતાવે એવી મારી તે શેઠ સાહેબ પ્રત્યે નમ્ર અરજ છે. - , 1968 નાં શ્રાવણ વદ પ રવીવાર તા. 1-9-12. વકીલ સાંકળચંદ વિ. નારણજી શાહ બી. એ. એલએલ.બી એ. એ. ડબાસંગ - જામનગર (ટની બુકો સંબંધી અગત્યની સુચના. જન ધ ડાકલાની ગ્રાને ભેટ આપવાની બાકી રહેલ ધનપાળ પગ "ii મુકમાં ખાડા. ન શિખર ને ગિરનાર તીર્થના કરે અર્ધ ફિલો ની તેમજ વિવુિં પ્રસ્તાવના લખન વધારો કરવામાં આવ્યો છે છે. મને તૈયાર થઈ ગઈ છે છતાં આ વર્ષની ભેટ તરીકે આપણી એક બીજી દ ને દર રૂપે તને નું જ્ઞાન આપનારી છપાવવા માંડી છે તે રે ક હી દવ શિવ છે. તેથી એ બને બુકો દરેક વ્ર હકને એક ધરસ જેટ તરીકે એકલવામાં આવે, છવા તાકીદ હોય તો પ્રથમ બુક એ પ્રકાશના ચાલુ વર્ષના લવાજમના વેલ્યુએ મંગાવી લેવી. નહીં એક મકા 'છી તો બને છે કે યુ બી દરેક ગ્રાહક પહોચાડવામાં આવશે. બંને છે ર. ઉગી છે. બજારની ભેટ ટી બહુ મોટી આ બુકે નથી પરંતુ તે છે . કરે લ વ વ ષ aa ત છે . કરા છે. વધારે લાં For Private And Personal Use Only