Book Title: Antaratma Darshan
Author(s): Fatehchand Z Shah
Publisher: Z_Mahavir_Jain_Vidyalay_Suvarna_Mahotsav_Granth_Part_1_012002.pdf and Mahavir_Jain_Vidyalay_Suvarna_
Catalog link: https://jainqq.org/explore/230021/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ aMtarAtma darzana phattecaMda jhaverabhAI zAha bhautika sRSTimAM manuSyane traNa avasthAo hoya che : bAlyAvasthA, yuvAvasthA ane vRddhAvasthA. tevI rIte * AdhyAtmika sRSTimAM paNa traNa avasthAo hoya cheH bahirAtmA, aMtarAtmA ane paramAtmA. A traNe avasthAo jaina darzananA pAribhASika zabdomaryo che. tyAM sudhI AtmA ane zarIrane bhinna jANyA nathI-AtmA che, karma che, karmano kartA che, karmano bhoktA che, mokSa che ane mokSano upAya che, A samajaNa-zraddhA AmAmAM janmI nathI-tyAM sudhI te bahirAmA kahevAya che. A zraddhA ane samajaNanA abhAve akhila jIvanamAM AtmAnuM kArya bhogavilAsane sarvasva mAnI temAM ja ramaNatAvALuM hoya che paraMtu uparyukta cha vibhAgonI vicAraNA vivekapUrvaka kare te bahirAtmapaNuM dUra thavA mAMDe che ane aMtarAmapaNAmAM praveza thAya che. zrImad AnaMdadhanajI kahe che ke, "bahirAtamAM tejI aMtara Atama, rUpa thaI sthira bhAva, paramAtamanuM Atama bhAvavuM, Atama arpaNa dAva"--matalaba ke samarpita jIvananI gatizIla AcArasaMhitA te aMtarAtmApaNuM che. aMtarAmapaNuM e keTalAMka pAyAnAM mUlyomAMthI preraNA meLavato jIvanamArga che; cetanA ane sarjakatAno preraNAstrota che. aMtarAtmapaNAnuM mUlya naitika ane AdhyAtmika vyavasthA, vicAra, vANI ane vartananI ekavAkyatA, samarpaNa bhAvanA, paramAtamAM AgaLa "ahaM nuM vigalitapaNuM ane prabhune jIvana samarpaNa karI devAnI tamannA. vyakitagata ane sAmUhika jIvanamAM prastuta mUlyono viniyoga karavA mATe vAsanA, pralobhana, dveSa vagerenuM udAtta mahattvAkAMkSAmAM (prazarata bhAvomAM) rUpAMtara karavAnuM hoya che. ArasanA acetajaDa ane kaThina paththarane zi9pakAra pratimA banAvI sAkSAta tIrthakara svarUpa prakaTAve che, tema, bahirAma svarUpamAMthI aMtarAma svarUpano AvirbhAva karavAno che. manuSyano carama udeza e che ke AtmAno vikAsa karI Akhare teno parama AtmAmAM laya karI zaddhAmAM prakaTAvavo ane jene ApaNe "huM" kahIe chIe tene eka parama samarasa citanyaghanamAM abhedapaNe pariNAvavuM. jema potAnA saMbaMdhamAM deha ane AtmAne viveka thayo ane alaga dekhavAnuM zarU thayuM te ja Page #2 -------------------------------------------------------------------------- ________________ aMtarAtmadarzana : 5 pramANe je je zarIro ApaNI najara AgaLa Ave tene deha rUpe nahi jotAM--deha tarapha daSTi na ApatAM tenI aMdara rahelA a95prakAzane ja jovAnI Teva pADavI te aMtarAtmadarzana che. ATaluM kAma jo A janmamAM karavAmAM Ave to bhavAMtaramAM mokSa tenAthI cheTuM nathI. AtmA paramAtmA banI raheze. AvI AtmadaSTi jAgrata thavA mATe niraMtara abhyAsanI jarUra che. A ja samyagu darzana-samyaga jJAna che. jaMganI bAhya ane AMtara ghaTanAo vicitrapaNe lAgavA chatAM je AtmAo e ghaTanAne svAbhAvika mAne che, te AtmAe kharekharI rIte sthitaprajJapaNe dAkhavyuM che. AkhuM vizva tenA sAthe saMbaMdhavALuM anubhavAya che. pote vizvano che, vizva tenuM che evuM ugra bhAna tene rahyA karatuM hoya che. zrImada yazovijayajI upAdhyAya kahe che ke, nizcaya dRSTi hRdaya dharIjI, pALe je vyavahAra"--e aMtarAtmapaNAnuM lakSaNa che. sAdhyadRSTi te manuSya cUkato nathI-temAM satata jAgrat rahyA kare che. svAmI rAmatIrtha kahe che ke, "I was never born, yet my births of breath are as many as waves on the sleepless sea."- arthAt huM amara chuM, joke A zvAsocchavAsanI sRSTimAM huM akhaMDa mahAsAgaranA taraMgonI saMkhyAmAM jamyo chuM, chatAM vAstavamAM huM ajanmA chuM-AvA prakAranA amaratvano bhAnathI te manuSyamAM bhaya, tiraskAra, kheda, glAni, dhikkAra, Adino abhAva thato jAya che. te mAnavo atyaMta mAyALu hoya che, prasannavadanavALA hoya che, prANIo tarapha aMdhatva-e siddhAMta temanAM romeromamAM pariNamelo hoya che, vizva ane prANIpadArtha taraphathI tenI daSTa pheravAI gayela hoya che. amaka sAruM ane amuka khoTuM e bhAvanA tarapha vivekathI jAgrata thato manuSya aMtarAtmakoTimAM praveza karavAne lAyaka hoya che. ahIM prazasta rAganI mAnyatA hoya che. krodha ane dhikkAranI je lAgaNIo paraniMdA khAtara prabala thatI hatI te have upayogI ane anyane hitakArI pariNAmavALI paristhitimAM prakaTe che. sva-paranuM hita A koTinA manuSyo yuktithI judI judI lAgaNIo pradarzita karI sAdhatA hoya che. emanI yuktio svArtha sAdhavA khAtara hotI nathI, paraMtu sva-paranA hita khAtara ja yojAya che. pratyeka kriyAo samajaNapUrvaka ane hetupUrvaka karatA hoya che. manuSya jIvana koI ucca hetu mATe che evuM jAgrat bhAna temane A paristhitimAM niraMtara hoya che. IdriyanA vikAro upara bane teTaluM saMyamana rAkhavA prayatnazIla jaNAya che. temano vyavahAra evo suMdara hoya che ke bIjAo tenuM anukaraNa karavA lalacAya che. zarIrabaLa ane manobaLano vikAsa A koTinA manuSyone jarUravALo lAge che. jyAre jyAre niHsvArthI kArya temanA hAthe bane che tyAre svAbhAvika zAMti prakaTI nIkaLe che. pUrvAvasthAnA bALa khyAlo tarapha hasavuM Ave che tema ja atyAra sudhInA pApagya vartana mATe pazcAttApa prakaTe che. jinezvara prabhunI prazAMta mUrtimAM sAkSAt jinezvarane virATa svarUpamAM jovA e paNa aMtarAtma darzanavALA AmAnI kaLA hoya che. prAthamika dRSTie temanI sAthe hAloDahaM banI pachI soDamAM praveza karavAno che. ane "jinavara pUjA re te nijapUjanA re' e zrImadda devacaMdrajInA kathana mujaba prakaTa karavuM e samya darzananuM ucca svarUpa che. bIjo mArga buddhimAna prakRtinA manuSyone anukULa thAya tevo che. sabhyazraddhA prakaTa thayA pachI A vizva, AtmA ane karmane mahAprazna buddhinA vyApArothI, tarkothI, zodhakhoLathI, ciMtanathI, vijJAnathI ane mAnasa-jJAnanA prayatnothI ukelavAno mArga che. guktimatvane carcA tasya vArtha ghara e zrImad haribhadrasUrinA vAkyanuM avalaMbana laI philosopharo, tavo, manovijJAnazAstranA abhyAsako ane tejasvI buddhinAM strI-pu sarvajJasiddhAMtanuM vAstavika rIte pRthakkaraNa kare che. emaNe keLavelI buddhiprakRtine e mArga bahu baMdhabesato che. zAstramAM tene abhinavajJAna athavA jJAnayoga kahelo che. su0 gra05 Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 66: zrI mahAvIra jaina vidyAlaya suvarNa mahotsava ratha AtmAnI zakti vikasAvavI ane krame krame tene UrdhvatAmAM laI javA mATe A mAnavajanmanuM mUlya che. saMka9pabala vaDe mAnasika zaktio upara Adhipatya sthApavuM, ApaNI prakRtinA nimna aMzone ucIkaraNa-kAryamAM levA, manane vAsanAnA mArga upara jatuM aTakAvI iSTamArgamAM vaLagADI devAnuM sAmarthya phurAvavuM, ane mananI sahAya vaDe AtmavikAsane parama uddeza siddha karavuM ene zAstrakAroe "rAjayoga" kahelo che. | samandarzanazAnacAritrALa mokSamA e tattvArthanuM sUtra che. mokSamArganA badhA bhAge ekabIjA sAthe evA saMkaLAyelA che ke potAnI prakRtine anukULa paDe tevo game te zubha mArga grahaNa kare chatAM te svIkArelA mArga sivAya anya mArgo tarapha te leza paNa upekSA rAkhe e vAstavikatAthI viruddha che. A mArgo te "nayo che. koIpaNa nayane" mukhya karI bIjA nayone gauNa karI tattvajJAna sRSTimAM ane bhautika sRSTimAM pravartavAnuM che. jaina paribhASAmAM AnuM nAma "syAdvAda" che. dareka "nayanuM rahasya ane sArabhUta tatva manuSya samajavuM joIe, paraMtu te sarve mArgamAM eka mArga nayanuM prAdhAnya--tenA aMtaHkaraNa upara hovAM joIe. AtmAnI unnati mATe yoga asaMkhya che jina kahyAM'----e zrImada upAdhyAyajInA vacana pramANe AtmAnI prasannatA mATe te te yogonuM avalaMbana laI bhaktimArga tarapha prayAsa karavAno che. jaina siddhAMtanA guNasthAnakanI paribhASAmAM aMtarAtmapaNuM caturtha guNasthAnakamAM "sthirA dRSTithI" zarU thAya che ane te bAramAM guNasthAnaka sudhI gaNAya che. temAM guNasthAne paramAtmapaNuM--aramAnI pUrNAvasthA--prakaTe che. caturtha guNasthAnakathI mAMDIne bAramA guNasthAnaka sudhImAM AtmAne asaMkhya prakAranI avasthAomAM pasAra thavAnuM hoya che. samya daSTi darzananI prApti caturthaguNasthAnakamAM pragaTe che. A aMtarAtma-prApta manuSyanuM viziSTa lakSaNa e hoya che ke AkhA vizvamAM te eka prakAranuM mahAna jIvana anubhave che ane pote mahAivanano (paramAtmapaNAno) vibhAga che ema jue che. e mahAivana- paramAtmapaNe-te saMgrahatyanI dRSTie "huM ja chuM" te ane "huM chuM" e ja mahAivane che. tethI ja zAMtinAthajInA stavanamAM zrImad AnaMdaghanajIe kahyuM che ke "aho ho huM mujhane kahuM, namo mujha namo mujha re, amitala dAna dAtAranI jehanI bheTa thaI tujha re." prastRta aMtarAtmA potAnI AsapAsanA manuSyo mATe maitrI, pramoda, kAra ane mAdhyarazya bhAvanAvALuM vizALa hRdaya rAkhatA hoya che ane jyAM jyAM aniSTa guNo ke vartanano te bhAva jue che. tyAM tyAM te prakAre hovA yogya che ema dhArI samabhAvamAM rahe che. krodha mAne mAyA lobhamAM rakata thayelA mAnavo tarapha karaNa dRSTithI jue che. puruSanI dRSTi mATe upamiti bhavaprapaMco kathAkAre pAghuta: katAM dRSTo e vAya vApareluM che. tene anusarIne aMtarAtma avasthAvALo mAnava machavANathI salAha Ape che ke, "bhAI, A pazunI bhUmikAne yogya lakSaNone tamAre saMyamamAM rAkhavA ghaTe che, tenI pAsethI tamAre svAmI tarIke kAma levAnuM che, te vRttionA sevaka banI tenI gulAmImAM rahevuM yogya nathI. ane ema thaze tyAre ucca jIvana jIvavAno anubhava thaze. chatAM te pramANe te na kare to te baMdhu upara tiraskAra Avato nathI. dhikkAranI avasthAne te oLaMgI gayelo hoya che. AtmAnA "uraca ane adho' e ubhaya aMzo tene anubhavagamya hoya che. AtmAnI sarvAvasthAmAM kevI kevI tenI rithatio hovA yogya che te samajI zake che. te jANe che ke mAro ajJAta baMdhu anubhavanA aMte ghaDAyA pachI eka vakhata sudharaze ane vAstavika rIte aMtarAtmapaNuM prApta karaze. paramAtmA sAthe potAnI ekyatA che tevI samajaNamAMthI je nizcitapaNe udabhave che tethI A aMtarAtma avasthAvALo manuSya bhayarahita rahe che. zrImad AnaMdadhanajIe kahyuM che ke, "bhaya caMcaLatA ho je Page #4 -------------------------------------------------------------------------- ________________ aMtarAtmadarzana : 67 pariNAmanI re'--jethI te vyakti vartamAna ane bhAvI e ubhayanI sAthe nirbhayapaNe sAme moDhe laDe che ane AnaMdapUrvaka paramAtmapada meLavavAnI abhilASAnA mahAsAhasamAM pragati kare che. aMtarAtma avasthAnuM A saMkSipta darzana che. upasaMhAramAM aMtarAtmapaNAnA nicoDarUpe jaNAvavAnuM ke vAstavika rIte "AtmA' e ja "saMsAra" che ane "AtmA" e ja "mokSa' che e prakAranuM rahasya arpatI pU0 hemacaMdrAcAryajIe yogazAstramAM nirUpaNa karelo mAMgalika zloka sAdara karI viramuM chuM. ayamAtmaiva saMsAraH kaSAyendriyanirjitaH / ___ tameva tadvijetAraM mokSamAhurmanISiNaH / / kaSAya ane indriyothI jitAyelo AtmA e ja saMsAra che, paraMtu AtmA jyAre temanA upara jya meLave che tyAre te ja AtmAne paMDitajano mokSa kahe che." kaMDaka * :