Page Text
________________
ગંદ ૧ ]
વિવાર ન. ૯૮ મનુષ્યજાત માત્ર તેમના અલોકિક સદગુણોનું રાજકીય-ધાર્મિક-આત્મિક કે નૈતિક ઉન્નતિની અનુકરણ કરવા તત્પર થઈ જાય છે અને ટોચે લઈ જવા શ્રમ કરતા હોય તેવા પુરૂષ, ભુપદ પ્રાપ્ત કરવાનો પ્રયત્ન કરે છે. આવી અરે ! નરવના જીવનમાંથી કેટલો . નવીન પરિસ્થિતિમાં માનવ, દેવ સમાન થઈ જાય છે. પ્રકાશ મળે છે અને આપણું આત્માને વિક
મનુષ્ય એ નકલ કરનાર પ્રાણી છે, સાવે છે ? પિતાને ગમે તેવું કષ્ટ સહન જેવું તેના જોવામાં–જાણવામાં આવે છે કરવું પડે તેપણ અન્યને કાર્ય સિદ્ધી થાય તેમાંથી તે ગ્રહણ કરી લે છે. અસ૬ પ્રકારની તેજ વિચારશ્રેણીને અવલંબીને હંમેશાની કતિ તેના સમક્ષ ખેડી કરવામાં આવે છે તે પ્રવૃતિ કરનાર મહાત્માઓના જીવન ચરિત્ર તે કુવિચારી-કુમાર્ગગામી બને છે, જ્યારે ખરેખર વાંચનાર, સાંભળનાર બંનેને લાભદાયી સકૃતિનું દર્શન કરનાર સદ્દવિચારી તથા નીવડે છે. મનની વિશાળતા સંપાદન કરવી સદાચારી બને છે. એકનું દેખીને બીજે કરે
હાય, મનની ઉન્નતિ કરવી હેય-પ્રગતિ
હાય, મનના ઉનાત કર છે એ જાણે કુદરતી કાયદે ન હોય? તેમ
સાધવી હોય તે બંધુઓની સેવા, અરે ! મનુષ્ય નકલ કરવામાં સ્વભાવથી નિર્માણ
જગતના પ્રાણીઓની સેવા કરવાની તત્પરતા થયેલ હોવાથી જીવનચરિત્રો ઉપરથી તે માટે
તેજ ખરેખરૂં સાધન છે. એક વિદ્વાન બંધુ
તે ખરેખર સ ઘણું મેળવી શકે છે. જીવનચરિત્રમાં ધારણ કરેલી ધીરજ, સહન કરેલી સહનશીલતા,
“સવારથી સાંજ સુધી સ્વાર્થમાં ખંત, વેઠેલાં સંકટો, સુખ દુઃખમાં સમાનતા,
મચ્યા રહી, પરાથે જરા પણ ભેગ સમયેચિત બાહોશી તથા અનન્ય વતન
નહિ આપનાર કદાચ કોટયાધિપતિની વિગેરે સદગુણોની છાપ વાંચનારના હદય ઉપર ગણત્રીમાં મુકાય તોપણ શું ? એવી તે સજજડ પડે છે કે તેને ઉખેડવા
જેનું ધન, જેની શારીરિક અને માનકોઇ સમથ જણાતું નથી. આવા વાંચનાથી સિક સંપતિ ઉદરપોષણાર્થેજ ઉપયોગમાં મનની મેટાઈ, આત્માની ઉન્નતિ સ્થિતિ, આાવે છે અને અન્યને જે કશા ખપમાં નથી મનુષ્યનો પ્રાણી માત્રમાં દરજજે કેવો છે તે આવતી, તેવાને પલિક શારીરિક કે માનતથા મનુષ્યજીવન શા ઉદેશને માટે છે એ સિક સંપતિ કદાચ મળી હોય, પણ તે ન વિગેરે જાણવાની જોગવાઈ મળતા, “હું
મળ્યા તુલ્યજ સમજવાની છે. જાનવર-અજ્ઞ પણ એ થાઉં તે ઠીક' એવી સ્વાભ- પશુ પણ ઉદરપોષણા તો પ્રવૃતિ કરેજ વિક પ્રબળ ઈચ્છા વાંચતા મનમાં ઉત્પન્ન
છે ! પણ સૃષ્ટિમાં મરણ પછી અમર નામ થાય છે. મનુષ્યને સદગુણ પ્રભાવ, પવિત્રતા
રખાવનાર પુરૂષોત્તમ છે. એવા પુરૂષોનું જીવન
જણવું કેટલું વધારે જરૂરનું છે ? એવા માટે રવાભાવિક આકર્ષણ થાય છે. હમેશાં
મહાનુભાવોને લગતું જે કાંઇ હોય તેમની આદગુણનીજ પુજા થાય છે. અપૂવ ગુણે જે
તે, તેમની રીતભાત, ” હતિ. ધરાવતા હોય તેજ મનુષ્ય પુજ્યપણાને લાયક
તેમને અંગત ઇતિહાસ થઈ શકે છે. આખા દિવસની જેની પ્રવૃતિ
તેમનાં નીતિવચા અન્યના કાર્ય માટે લાગી રહેલી હોય, પિતાનું
તેમની મહત્તા એક - થશે તેવી જેને જરા પણ દરકાર ન હોય,
બોધક, ઉતેજક અ* જેઓ પરસેવા, ભુતદયા-પ્રભુપરાયણતામાં
મનુષ્યવતનને ઉચ્ચ જીવન વ્યતિત કરતા હોય, જે ધમને
મહાન અને રૂડા પુરૂષોને માટે, અનેક પીડિતેને માટે નિઃસ્વાર્થ પણે જે અસરી કરી છે, તેનું જીવન વ્યતિત કરતા હય, જનસમાજને તેટલું થવું છે.
| SR No. | 543085 |
| Book Title | Digambar Jain 1915 Varsh 08 Ank 01 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Mulchand Kisandas Kapadia |
| Publisher | Mulchand Kisandas Kapadia |
| Publication Year | 1915 |
| Total Pages | 170 |
| Language | Hindi |
| Classification | Magazine, India_Digambar Jain, & India |
| File Size | 19 MB |