Page Text
________________
વીને વર્તમાનની સુરક્ષા-વ્યવસ્થા અંગે પૂછપરછ કરી, તો જાણવા મળ્યું કે, લગભગ સો જેટલા આરબ ચોકીદારો હાજર હતા અને બીજા સોને હાજર કરી શકાય એમ હતા. તેમજ એટલા પ્રમાણમાં શસ્ત્રસરંજામ પણ તૈયાર હતો. એથી દીવાન કદાચ અચાનક હલ્લો લઈ આવે, તોય એને પહોંચી વળાય એમ હતું. વધારામાં દેવકરણ કંપાણીએ એ વાત પણ કરી કે, આજે સવારે જ મને દીવાને બોલાવ્યો હતો, ને કહ્યું હતું કે, રાજ્યની સામે પડવામાં મજા નથી. માટે મારું લાખ રૂપિયાનું કરજ માફ ક૨વા શેઠાણીને સમજાવો, તો આ મામલો અત્યારે જ શાંત થઈ જાય.
આ બધી વાતો સાંભળીને શેઠાણીએ હવે પછીનો વ્યૂહ કઈ રીતે ગોઠવવો, એ મુનીમજીને સમજાવી દીધું હતું અને સૌ સાબદા બની ગયા હતા. દેવકરણ કંપાણી તરફથી પણ સંતોષકારક જવાબ ન મળતા છંછેડાયેલા દીવાને મધરાતના અંધારાનો લાભ લઈને બરાબર બારના ટકોરે શેઠના મહેલ પર હલ્લો લઈ જવાનું નક્કી કર્યું, આ બધી વ્યૂહરચના એણે શેખ બડામિયાંને અંધારામાં રાખીને જ કરી હતી. વ્યૂહ મુજબ હલ્લાની આગેવાની લઈને દીવાને શેઠના મહેલ પર છાપો માર્યો, પણ એ મહેલની આગળ તો આરબોની ટુકડી ખડે પગે તલવારો તાણીને ઊભી હતી. એને જોતા જ દીવાનનું સ્વપ્ન ભાંગીને ચૂરચૂર થઈ ગયું. પણ એમ કંઈ પારોઠના પગલા ભરાય ખરાં ? એણે બંદૂકના ધડાકા કર્યા, તો સામેથી પણ પ્રચંડ ધડાકા થયા.
આ ધડાકાના નાદે આખું માંગળરોળ ઉઠ્યું. શેખ બડામિયાને જ્યારે વાતની કઈક ગંધ આવી, ત્યારે પળનોય વિલંબ કર્યા વિના એઓ શેઠના મહેલ. આગળ આવી ઊભા. હવે દીવાનનું શું ચાલે ?
રાજ્ય તરફથી ચૂકતે કરવાનો નિર્ણય લીધો. પણ આ શેઠ શેઠાણી તો શેઠ શેઠાણી જ હતા ! દીવાનનું પાપ ભરાઈ ગયું હતું અને એ એના પાપે જ પદભ્રષ્ટ થઈ જાગીશેઠશેઠાણી કાં જ બોલવા જેવું નહતું, પણ બીજા રહ્યો હતો, એથી શેખ સાહેબના પ્રથમ નિર્ણય અંગે તો નિર્ણયને સવિનય અમાન્ય કરતા એમણે કહ્યું ઃ શેખસા હેબ ! આપની ઉદારતા બદલ તો આનંદ ! પણ રાજ્યનું ધન આ રીતે લેવા અમારો જીવ ચાલતો નથી. દીવાનનું લેણું અમે માફ કરીએ છીએ.
એક નારીની ખુમારી ને ખાનદાનીની આ વાત જેમ જેમ ફેલાતી ગઈ, એમ એમ સૌ બોલવા લાગ્યા કે, દેવતાએ અવતાર લીધો છે. એના તો દર્શન થાય, માંગરોળના આંગણે શેઠાણીબાના ખોળિયે તો કોઈ તોય
પાવન થઈ જવાય.
બડામિયાંએ શેઠ સમક્ષ ઝૂકી જઈને કહ્યું : મારા રાજ્યમાં આપને આટલું કષ્ટ પડ્યું અને સુરક્ષા માટે આપને આટલી હદે જાનનું જોખમ વેઠવું પડ્યું, એ બદલ હું દિલગીર છું. આ બધા કારસ્તાન દીવાનના છે,
એની મને તો અબઘડી જ ખબર પડી. શેઠાણી બા ક્યાં છે ? મારે એમનીય માફી માંગવી છે.
આવા નારીરત્નને હું મારા રાજ્યનું ગૌરવ સમજુ છું. મારી બેદ૨કા૨ીથી આપને જે તકલીફ સહન કરવી પડી, એ બદલ હું ખરા દિલથી માફી ચાહું છું.
જેની ખુમારી જોવાઈ ગઈ હતી, એ શેઠાણીની ખાનદાનીનો અનુભવ થવાનો હજી બાકી હતો. એ અનુભૂતિની ધન્ય પળ પણ આવી લાગી. શેઠાણીએ કહ્યું : આપ તો અમારા માલિક છો. માલિકને તો સર્વસ્વનું સમર્પણ કરવામાંય આનંદ જ હોય ! બાકી માલિકનો ચહેરોમહોરો ધરીને કોઈ ઠંગવા કે લૂંટવા આવે, તો એને કાણી કોડી પણ ન અપાય. અમારા મહેલને આંગણે ‘નવરત્ન અશ્વ' જેટલી શોભા પામે, એથી વધુ શોભા તો એ રાજભવનના આંગણે જ પામે ! માટે આ અશ્વનું સમર્પણ સ્વીકારીને અમને યત્કિંચિત સેવાનો લાભ આપવા હું વિનવું છું.
શેખ સાહેબે ઘણી આનાકાની કરી, પણ શેઠશેઠાણીના ભક્તિભર્યા અત્યાગ્રહ આગળ એમને નમતું જ તોળવું પડ્યું. એ મધરાતે જ નવરત્ન અશ્વ પર બેસાડીને શેખસાહેબને વિદાય કર્યા, ત્યારે જ શેઠશેઠાણીના હૈયાએ હાશ અનુભવી.
જ્યારે ‘અથ’થી ‘ઇતિ' સુધીની વિગત શેખસાહેબના જાણવામાં આવી, ત્યારે એમણે દીવાનને પદભ્રષ્ટ કરવાના નિર્ણય સાથે દીવાનની લેણી રકમ
પુરુષના પહેરવેશમાં આરબસેનાની મોખરે રહેલા શેઠાણી વળતી જ પળે હાજર થયાં. શેખે એમને કહ્યું : આપનું રણચંડી સ્વરૂપ જોઈને હું ધન્ય બન્યો છું. • કલ્યાણ વર્ષ : ૫૧ (૫૯૯)
કાળના અનેક પડળ આ ઘટના પર છવાઈ ગયા હોવા છતાં માંગરોળના મિનારે અને કાઠિયાવાડના કિનારે આ શેઠશેઠાણીની કીર્તિ-પતાકાઓ આજેય ફરકી જ રહી છે.
અંક : ૯ - ડિસેમ્બર : ૧૯૯૪ ૦
| SR No. | 539609 |
| Book Title | Kalyan 1994 12 Ank 09 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Kirchand J Sheth, Manoj K Sheth |
| Publisher | Kalyan Prakashan Mandir |
| Publication Year | 1994 |
| Total Pages | 48 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Kalyan, & India |
| File Size | 9 MB |