Page Text
________________
કલ્યાણ : જાન્યુઆરી, ૧૯૬૩ : ૮૪૧
પાથેયરૂપ કોઈ સુકૃતને સંચય ન કર્યો હોય. યથેષ્ટ પ્રાપ્ત વિષયભોગ જન્મ ઐહિક સુખથી જેણે પુણ્યસંચય કર્યો હોય તેને ભય શાને ? માટે વંચિત રહેવા ઇચ્છતા નથી. સકામ મૃત્યુવાણુ પંડિતોને મૃત્યુનું આગમન એક
મનુષ્યની પ્રકૃતિ મનુષ્યના ઐશ્વર્યા અને તેમના હર્ષનું સ્થાન બને છે.
સુખદુ:ખમાં તરતમતા-વિષમતાનું કારણ શું છે ? અજ્ઞાની છવ કામ-વાસનાઓમાં અત્યંત આ જે વિષમતા દેખાય છે તેનું મૂળ કારણ કર્મોની આસક્ત બની હિંસાદિ અતિ ક્રૂર કર્મો આચરે છે વિભિન્ન પ્રકૃતિઓ છે. કર્મોની - ઉચ્ચાવચ પ્રકૃતિને તેથી અકામ મૃત્યુ પામે છે. જેમ અધ ભેદોમાં જ આ વિશ્વની વિવિધતા ઓતપ્રોત છે. બાળક પિતાનું હિતાહિત નથી જાણતે તેમ અજ્ઞાની જ્યારે આ વાત સત્ય છે તે પરલોકની સત્તા તે
જીવ પણ પિતના હિતને કાંઈ વિચાર ન કરતાં બીજા કોઈ પ્રયત્ન સિવાય સ્વતઃ સિદ્ધ થઈ જાય છે. હિંસાદિમાં પ્રવૃત્ત બને છે, જેનું ફલ અકમ મૃત્યુ ભાવાર્થ-એ કે જ્યારે જીવોની વિષમતાનું છે. જેમ તંદુલમસ્ય મનથી માત્ર કરેલ ફર કર્મોના
કઈ પ્રત્યક્ષ કારણ નથી મળતું તેમને આકસ્મિક (અધ્યવસાયોના) પ્રભાવથી સાતમી નરકે જાય છે, હાઈ પ્રમાણસિદ્ધ નથી તે વિષમતાનું કોઈ અજ્ઞાન તેમ કામભેગાદિ વિષયોમાં અત્યંત આસક્ત મૂખ
કારણ અવશ્ય હોવું જોઈએ. તે કારણે કમ નિર્દયતાથી અતિ દૂર કર્મો કરી. અકામ મૃત્યુ
સિવાય અન્ય કોઈ નથી. આનાથી પરલોકની સત્તા પામે છે.
સાબિત થાય છે. જે જીવ શબ્દાદિ કામ–ભોગોમાં અત્યંત મૂછિત બને છે, તે વિષયોમાં વધેલ આસક્તિના
પરલોક દર્શન માટે તે જ્ઞાનચક્ષુ યા દિવ્યચક્ષુની કારણે વિવેકચક્ષુ બંધ થઈ જવાના કારણે નરકે
આવશ્યકતા છે. આ ચર્મચક્ષુથી પરલોકનું દર્શન
થઈ શકતું નથી. જે લોક કેવળ વિષયલાલસાઓની જાય છે. આ કારણે જે તે પરલોક નજરમાં
પૂતિને જ માનવજીવનને ઉદ્દેશ સમજે છે તેમને આવે છે, કે ન તો શુભાશુભ કર્મના ફલ તરફ
પરલોકની સત્તા સંબંધમાં સંદેહ હેવામાં કંઈ તેનું ધ્યાન જાય છે. પણ વિષયભેગેને જ તે
આશ્ચર્યજનક વાત નથી. કારણ અજ્ઞાનના ગાઢ પોતાના જીવનને સાર સમજે છે અને તેમાં
પડદાએ એના વિવેકચક્ષુને બિલકુલ બંધ કર્યા છે. લીન રહે છે.
એની સારાસાર વિવેચની બુદ્ધિ બિલકુલ કુંઠિત ધર્મપતિત વિષયી પુરૂષ કહે છે કે પ્રત્યક્ષ થઈ ગઈ છે. પણ એટલા માત્રથી પરાકની સિદ્ધ કામોગાદિ વિષય તે અત્યારે અમને
અસ્તિત્વમાં કંઈ ક્ષતિ નથી પહોંચતી. ઘુવડ આધીન છે પણ જે આગામી જન્મમાં મળનાર
સૂર્યના અસ્તિત્વને ન સ્વીકારે છે એટલા માત્રથી છે તે સંદેહયુક્ત છે. મળે કે ન મળે કારણું પર
સૂયનો અભાવ થઈ શકતો નથી. જ્ઞાનચક્ષુ લોકના વિષયમાં પણ હજી સંદેહ છે. કોણ જાણે
આત્માને પરલોકની સત્તા નિર્વિવાદ છે. પરંતુ છે કે પરલોક છે કે નહિ. હજુ સુધી પરલોકને
કેવલ ચર્મચક્ષુ વિષયલોલુપી પુરૂષ પરલોકને ન નિશ્ચય થયો નથી, તે હસ્તગત કામભોગની ત્યાગ દેખી શકે તો તેનું દુર્ભાગ્ય સમજવું જોઈએ. શી રીતે થાય ? પ્રાપ્તને છેડી અપ્રાપ્તની ઈચ્છા કરવી એ કંઇ બુદ્ધિમાનનું કામ નથી. માટે વિષયાનુરાગી પુરૂષોને પરલેકનું જ્ઞાન થવા વર્તમાનમાં પ્રાપ્ત કામાદિ વિષમાં આનંદ માની છતાં પણ વિષયાથી વિરક્તિ નથી થતી, પણ ભોગવવા જોઈએ. માટે અમે અમારા આત્માને પોતાની આ હલકી પ્રવૃત્તિનું કોઇ ઉપાયે રામર્થન સંદેહના ખાડામાં ધકેલવા ઈચ્છતા નથી, તેમ કરે છે. પરલોકના ચમત્કારી સુખના પ્રલોભનમાં પડી પરકાદિના વિષયમાં સંદેહ કે અવિશ્વાસ
| SR No. | 539229 |
| Book Title | Kalyan 1963 01 Ank 11 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Kirchand J Sheth |
| Publisher | Kalyan Prakashan Mandir |
| Publication Year | 1963 |
| Total Pages | 72 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Kalyan, & India |
| File Size | 14 MB |