Kalyan 1958 08 09 Ank 06 07

SR No.: 539176
Original Sutra Author: N/A
Author: Somchand D Shah
Publisher: Kalyan Prakashan Mandir
Publication Year: 1958
Total Pages: 124
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Kalyan, & India
File Size: 19 MB

Page 82

: કલ્યાણ : ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બર : ૧૯૫૮ : ૪૪૫ : કેવળ ક્રિયાવાદીઓ અલ્પ ક્રિયા કરનારા-મંદ. ઉપદેશપદમાં કહ્યું છે, કે-ક્રિયામાત્રથી કરેલો કર્માય ક્રિયાવાળા જ્ઞાનીઓની અવહેલના કરતા નજરે પડે દેડકાના ચૂર્ણ સમાન છે. અર્થાત દેડકાઓ માસા છે. તેનું કારણ પણ તે જ છે કે તેનાં મનમાં જ્ઞાનની બાદ ચૂર્ણ રૂપ થઈને માટીમાં મળી જાય છે, દેખાતા મહત્તા વસી નથી. તેઓ ક્રિયાની પ્રધાનતા એવી તો નથી, પણ પાછું તેના પર વરસાદનું પાણી પડતા સમજી બેઠા હોય છે કે જાણે આરાધના તો અમે દેડકાના ઢગલે ઢગલા ડાઉ–ડાંઉ કરતા ઉપજી જાય જ કરીએ છીએ, પણ સાચી ક્રિયા કરનારો આત્મા છે. એ પ્રમાણે ક્રિયાથી થયેલ કર્મક્ષય ફરી સંયોગ જ્ઞાનીનું બહુમાન કરનારો હોય. નહિં કે તેને મળતા વધી જાય છે, તેને કાયમી અંત આવતા નિન્દનારે.
નથી. જ્ઞાનથી થયેલો કર્મક્ષય ભસ્મ સમાન થાય છે, જ્ઞાની પણ શક્તિ હોવા છતાં ક્રિયામાં પ્રસાદ ભસ્મીભૂત થયેલ પદાર્થને ફરી ગમે તેમ કરો તે ન કરતા હોય, પણ તેને જ્ઞાનયોગ એટલો પ્રબળ પણ એ ઉત્પન્ન થશે નહિ. એમ જ્ઞાનથી થયેલ હોય કે કેટલીક ક્રિયાઓ તે જતી કરે. કેટલીક એવી કમલય ફરી આત્માને બાંધી શકતો નથી. એ અર્થ ક્રિયાઓ એ ન કરતે હોય તેથી તે ાિ વગર સમજાવતા ગાથા આ પ્રમાણે છે. થઈ જ નથી. યતના આદિ તે તેના જીવનમાં મંગુરૂન્ના , વિશ્વરિયાળ વિશે વિસા વણાયેલા હોય છે. એવા જ્ઞાની જે વેગથી મોક્ષમાં તદન , જાણો તંર માળા છે ? | આગળ વધતા હોય છે એ ખરેખર અદ્દભુત હોય છે. સમ્યગદર્શન પ્રાપ્ત થાય એટલે આત્માની એવા જ્ઞાનીઓનો પ્રકાશ સૂર્યની માફક વિશ્વને અજ. સમજ ૨ હેય છે તે તમ અને
સમજ જે હોય છે, તે તથ્ય અને સત્ય ગણાય વાળ હોય છે.
છે. સમ્યકત્વ રહિત આત્માની સમજ મિસ્થા યોગદષ્ટિ સમુચ્ચયમાં આ અધિકાર આ ગણાય છે. એ સમજને અજ્ઞાન કહેવામાં પ્રમાણે છે.
આવે છે. અને સમ્યકત્વ પ્રાપ્ત થયા બાદ એજ તાત્ત્વિ: પક્ષપતિ, માત્રશૂળ્યા જ ચા વિષા અજ્ઞાનને જ્ઞાન કહેવામાં આવે છે. જ્ઞાનથી આત્માના
અધ્યવસાય શુભ અને શુદ્ધ રહે છે. સંયોગવશ अनयोरन्तरं ज्ञेयं, भानुखद्योतयारिव" ॥ १ ॥
તેને કોઈ પાપ સેવવું પડે તો પણ તે આત્મા તેમાં
પાતો નથી. એટલે તેના પરિણામમાં નિર્વાસપણું ક્રિયાથી કમક્ષય થાય છે અને જ્ઞાનથી કર્મક્ષથ આવતું નથી. કદાચ સમ્યકત્વ ચાલ્યું જાય અને જીવ થાય છે. પણ એ અને કર્મયમાં મોટું અન્તર છે. મિથ્યાત્વે જાય તે પણ તે કડાકોડિ ઉપર કર્મસ્થિક્રિયાથી કરેલ કર્મક્ષય ચિરકાળ ટકતો નથી, ફરી તિને બાંધતા નથી. આગમમાં એક વખત પણ સંગે મળતા જીવ કર્મબહુલ બની જાય છે. જ્યારે સમ્યકત્વ પ્રાપ્ત કરેલા જીવને માટે કહ્યું છે કેજ્ઞાનથી કરેલ કર્મક્ષય કાયમી બને છે. ફરીથી કર્મ એ “રંધેડા વેસ્ટ ચાવિ આત્માને વળગતું નથી.
બીજા ગુણો આવ્યા પછી જાય પણ ખરારોગને ઉપચાર ઉપર ઉપરથી કરવામાં આવે અર્થાત કોઈ જીવ આજ તપ-જ૫ આદિ ખૂબ તે સ્વલ્પ સમય માટે રોગ શાંત થઈ જાય છે, પણ કરતા હોય તેને આપણે કાલાંતરે ગપસપ કરતા જ્યાં સુધી તેના મૂળભૂત કારણો ચાલુ હોય છે, ત્યાં પણ જઈએ છીએ. જ્યારે જ્ઞાન ગુણ એવો છે કે સુધી એ રોગ ફરીફરી ઉબળ્યા કરે છે, પણ જ્યારે જે આવ્યા પછી જ નથી. તેના મૂળભૂત કારણે શાંત થઈ જાય છે. નાશ પામે મહારાજ શ્રેણિકના પુત્ર નંદિષેણ જ્ઞાની હતા. છે. ત્યારે એ રોગ ઉબળતું નથી. કમરોગને દૂર પ્રત્રજ્યા લીધી હતી. સુન્દર સંયમની આરાધના કરતા કરવા માટે ક્રિયાનો ઉપચાર ઉપર–ઉપરને છે. અને હતા, પણ ભેગકર્મના પ્રબળ ઉદયથી પડી ગયા. જ્ઞાનને ઉપચાર મૂળ કારણને દૂર કરે છે. જે માટે છતાં પણ જ્ઞાન ગુણના પ્રભાવે પ્રતિદિન વેશ્યા મંદિરે