Page Text
________________
છે અને માનવી અનેકના હૃદય પર ધારી આ વિશાલ અવની પર માનવ માત્ર
અસર ઉપજાવી વશ કરી દે છે. વિવેક વિના ગુણ અને દોષથી ભરપૂર છે. માનવમાં જેમ
સમર્થ જનની શક્તિ અવળા માગે ચાલી જ્ઞાન છે, પ્રજ્ઞા છે, બુદ્ધિ છે, શક્તિ છે, તેમ
જતાં, આત્માનું પતન થતાં વાર લાગતી નથી. અજ્ઞાન છે, જડતા છે અને નિર્બળતા પણ છે.
વિવેકીની પ્રજ્ઞા ગુણે પ્રત્યે ગતિ કરે, એમાં સારી શક્તિને સારા માર્ગે જોડવી
અવગુણમાંથી પીછેહઠ કરે, આ વિવેક છે અને દેષથી દૂર રહેવું એને વિવેક કહેવામાં આવે છે. કનક અને કથીર, સી અને દેરડી,
જરૂરી છે. કારણ કે નાયક–પ્રધાન–બેરીસ્ટર કે
જ્ઞાની ધુરંધર આત્મા પણ એ ગુણ વિનાને ધર્મ અને અધમ બન્નેની યોગ્ય તુલના કરવી
હશે તે પિતાની શક્તિને ધન-જ્ઞાનને અને તેમાં ગ્રાહ્ય વસ્તુ-ઉપાદેય વસ્તુને ગ્રહણ કરવી,-હેય વસ્તુને ત્યાગ કરે એ ગુણ
મદ ચડતાં તેને વાર નહી લાગે. ઘણા વિવેક છે.
જ્ઞાની જને પણ જ્ઞાનને મદ હેવાને કારણે
પિતાને શાસ્ત્રને જે અર્થ બેઠો હોય છે તે વિવેક એ
પકડી રાખી ખરેખ ૨
બી જા ની વશીકરણ છે,
અનેક પ્રકાવિવેક એ
રની સમમહાન ગુણ
જાવટહેવા છે. એ એવું
છતાં છોડતા ઢાંકણ છે કે
નથી. પિતાવિવેકનાં વશીકરણ અનેક દેશે :
નું સાચું
માને છે પૂઠ મુનિરાજ શ્રી કરૂણવિજયજી મહારાજ–અધેરી. માનવીને મહાન બનાવી દે છે. ધર્મના પંથે અને વાતાવરણમાં ઉગ્રતા-ભયંકરતા લાવીને જોડી દે છે. આત્માને સૌંદર્યવંત બનાવે છે. મુકી દે છે. કારણ કે વિવેક જાગતે નથી જેમ કાયાનું સૌદર્ય હોય છે, તેમ આત્માનું પણ કે મારા કરતાં બીજો પણ પ્રજ્ઞાવંત હોઈ સૌદર્ય છે. આત્મા બાહ્ય સૌદયથી શોભતે નથી શકે છે. પણ અંતરંગ સૌંદર્યથી શોભે છે. વિવેક આત્માના ગૂઢ બાબતે હંમેશાં ગૂંચવાયેલી હોય અંતરંગ ગુણોને પ્રકાશમાન કરે છે. વિવેકથી એ નિર્વિવાદ વાત છે. તેને ઉકેલવા સૂક્ષમ આત્માના અનેક ગુણ ઉજજળ બને છે, દીપી બુધ્ધિ જોઈએ. તક પણ અણિશુદ્ધ જોઈએ. ઉઠે છે. વિવેક વિના ઘણુ ગુણે હેય તે પણ જેનામાં વિવેક ન હોય, તે પિતાનું પણ તે શોભતા નથી. વિવેક હોય તે સમ્યક્ જ સાચું માનતે હેવાને કારણે તેની બુદ્ધિ જ્ઞાન-દેવ-ગુરુ-ધર્મમાં પ્રીતિ-સદૂભાવના, સદ્ગુણ પણ એવા જ તર્કો કરશે અને તેની તર્કપ્રત્યે પ્રેમ, ઈત્યાદિ અનેક ગુણો આવતા જાય શક્તિના વહેણ પણ એ દિશાએ જ દેડશે
કે એ આત્માને સાચી વસ્તુ ગળે નહિ ઉતરે.
પણ ઢાંકી કIS
૧૦
| SR No. | 539176 |
| Book Title | Kalyan 1958 08 09 Ank 06 07 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Somchand D Shah |
| Publisher | Kalyan Prakashan Mandir |
| Publication Year | 1958 |
| Total Pages | 124 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Kalyan, & India |
| File Size | 19 MB |