Kalyan 1958 08 09 Ank 06 07

SR No.: 539176
Original Sutra Author: N/A
Author: Somchand D Shah
Publisher: Kalyan Prakashan Mandir
Publication Year: 1958
Total Pages: 124
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Kalyan, & India
File Size: 19 MB

Page 37

''ನಗರ
જન-દર્શનની જેમ ભારતીય બીજા પણ આ સિદ્ધાંતને અષ્ટા કિંવા સંચાલક ઈશ્વર આસ્તિક દર્શનકારે કમ–સિધ્ધાંતને વત્ત-એછે જેવી વ્યક્તિ હશે ! તેવી પણ કલ્પના કરવાની અંશે સ્વીકાર કરતા આવ્યા છે. કિંતુ કમનાં કશીયે આવશ્યકતા નથી. ખુદ ઈશ્વરને પણ આ તત્વજ્ઞાન વિષે જેટલી તલસ્પર્શી વિચારણું જેન- મહાનિયમમાંથી પસાર થવું પડે છે. કર્મથી દર્શનમાં થઈ છે અને તેથી કમ-સિદ્ધાંતનું સર્વથા છૂટે પડેલે આત્મા જ ઈશ્વર–પદને સ્વાશ્ચ જેટલું જેન-દર્શનમાં જળવાયેલું રહ્યું પ્રાપ્ત કરી શકે છે, પછી કદી પણ એ નિયમને છે, તેવું કયાંય સચવાયું નથી. આ એક જ આધીન થવાનું રહેતું નથી. કર્મના નગ્ન-સત્ય હકીકત છે. તે સત્યની
અટલ નિયમને ઈન્કાર કરવાથી કે સાબીતિ માટે તટસ્થપણે સમન્વય કરે છે
તેના અન્યથા સ્વીકારથી આજ સુધી જરૂરી છે.
કઈ પણ આત્મા તેની (કમની) ઉપર જેન-દષ્ટિએ કમની સત્તા હેઠળ
પ્રભુત્વ મેળવી શક્યું નથી–મેળવી સંસારને સમસ્ત પ્રાણીગણ આવેલે
શકતે પણ નથી. પ્રભુત્વના-પાગરણ છે. એવી જ કેઈ સત્તાને સાંપે
કર્મ-વાદને યથાર્થ સમજી તેને સર્વથા પ્રકૃતિ’ કહી સંબંધી, તે અદ્વૈતવાદી
નાશ કરવામાં છે. ઓએ પ્રપંચના કારણરૂપ “માયા માની.
અલબત્ત, કર્મ જડ છે. આત્મા તે કેઈને વાસના, પ્રારબ્ધ, દૈવ કે
ચેતન છે. કમ–શક્તિ કરતાં આત્મનસીબ નામ આપવાનું ગમ્યું. ભલે ગમે
શક્તિ અનંત છે. તે પણ જ્યાં સુધી તેમ હેય પણ તેની સત્તા સ્વીકારી છે.
કર્મ-શક્તિથી આત્મ-શક્તિ દબાયેલી તેને સાચા અર્થમાં જોઈએ તે તે
છે, ત્યાં સુધી આત્મશક્તિની દ્વિધા“કમ” ના ઉપનામે જ ગણાશે. કમ
વસ્થા રહ્યા કરે છે કે ઈવાર એને શબ્દના પર્યાયે છે. આથી નામ વિષે
વિજય થાય છે, તે કેહવાર પરાજય વધુ ચર્ચા ન કરતાં કર્મવાદના હાર્દને
પણ થાય છે. પણ જ્યારે આત્મશક્તિ જ્યારે આપણે તપાસીએ છીએ ત્યારે છે વિશુદ્ધ બનતી બનતી વિકાસની ઈતર-દર્શનકારોની મૂળમાન્યતામાં ર. ‘ , પરાકાષ્ઠાએ પહોંચે છે, તે પછી પિકળતા જ તરી આવે છે. છે.
કર્મશક્તિ વિશુદ્ધ આત્માને કર્મ (આત્મા છે :
છે પૂ. મુનિરાજ શ્રી મૃગેકમુનિજી મહારાજ કે સાથ ત૬ = = = = = =
* પણ અસમર્થ બનેલ કામણવર્ગણાના મુદ્દગલે) અને નીવડે છે. આવી સર્વોચ્ચ સિદ્ધિ, સાધના વિના આત્માને સંબંધ આજને કે અમુક મર્યાદિત શક્ય નથી. કર્મથી તદ્દન વિમુક્ત બની સિદ્ધિના વર્ષોને નથી. પણ અનાદિકાલીન છે. એને શિખરને પામી ચૂકેલા આત્માને ફરી પાછું સંબંધ ભલે ઘનિષ્ઠ છે, તેથી હંમેશ માટે સંસારમાં આવવાનું હતું વથી. રહેશે જ તેવું પણ નથી. બંનેનું પૃથક્કરણ જ્ઞાની–મહર્ષિઓએ કમને બીજની ઉપમા (Analysis) કરી શકાય છે. ક્રમશઃ આત્મા આપી છે. જેમ અંકુરનું મૂળ, બીજ છે તેમ કમને આત્યંતિક ભેદ પણ સાધી શકે છે. કમ એ પણ સંસાર-ભવાંકુરનું મૂળ બીજ છે,
-
છ ક
-
-:
સ્પર્શ કરવા