________________
* કલ્યાણ : માર્ચ-એપ્રીલ : ૧૫૮ ૧૨૭: કુ નામના બે નેક હતા. અમીરે ઠેર ચર- પિતાનાં અજ્ઞાનને ઓળખ વવાનું કામ તેમને સેપ્યું હતું. બંને સાથે
પ્રખ્યાત અંગ્રેજ લેખક માર્ક ટવેને એક જતા અને સંધ્યાકાલે સાથે આવતા.
વાર કહ્યું હતું કે : - એવું બન્યું કે રોજ રોજ એક બે ઢોર
જ્યારે હું ચૌદ વર્ષને હતું ત્યારે મારા ઓછા થવા લાગ્યા. એક દિવસ અમીરે આ પિતા મને અજ્ઞાન લાગતા. હું તેમની પાસે ય બંને રખેવાળની તપાસ કરી.
જ નહિ પણ જ્યારે હું એકવીસ વર્ષને જોયું તે
થયે ત્યારે એ કેટલું બધું જાણતા હતા તેથી વાંગ ને રઝળતા મુકી
મને ભારે આશ્ચર્ય થયું.” એક ઝાડ તળે બેસી નિરાંતે ચોપડી વાંચતા
આપણુ અજ્ઞાનથી આપણે પરિચિત નથી, હતું અને કુ તેના કેટલાક મિત્ર સાથે જુગાર
આપણી સંકુચિત સમજણ અનુસાર, આપણે રમતે હતે.
બીજાના જ્ઞાનને શક્તિને અને સમજણને અમીરે બનેને નેકરીમાંથી રજા આપવાનું માપવા પ્રયત્ન કરીએ છીએ. નક્કી કર્યું, પરંતુ બંને વચ્ચે ચારિત્રનું જે વારવાડને છોકરે મોતીનું પાણી શી રીતે અંતર હતું તેથી અમીરને વિચાર થયે. માપી શકે? તેને મન તે કપડું ભીનું થાય
પિતાની શંકા સાથે અમીર ચીનના તત્વ- તે મેતી પાણીવાળું ગણાય. જ્ઞાની કેન્ફયુસિયસ પાસે આવ્યા.
કયારેક સર્વજ્ઞકથિત જ્ઞાન આપણને
નહિવત્ લાગે છે. ભરવાડના છોકરાને મતી કેન્ફયુસિયસે કહ્યું.
જેમ નિરર્થક લાગે તેમ. માટે આપણુ અજ્ઞા ભાઈ, હું સ્વીકારું છું કે એક વિદ્યારસિક નને જ્યારે આપણે ખરેખર જ્ઞાનીઓનાં જ્ઞાનની છે જ્યારે બીજે જુગારી. બન્નેના ચારિત્રમાં ગંભીરતાને પામવાને લાયક બનીશું, ત્યારે આકાશ-પાતાળનું અંતર છે, પરંતુ બન્ને દૂર કરી શકશું. સરખી રીતે પિતાનું ર્તવ્ય ભૂલ્યા છે, તેથી જે તે વાતમાં જ્ઞાનગંભીર મહાપુરૂષનાં બનેને સમાન દંડ મળ જોઈએ. શાસ્ત્રવચનેની ઉપેક્ષા કરનારાં માને ખરેખર
જેઓ પિતાના અવસરચિત કાને પામર છે, જે પોતાની જાતનું માપ કાઢી નિષ્ઠાપૂર્વક નથી જાળવતા, અને એક કાર્યમાં શક્યા નથી. અનેક કાર્યો કરવામાં ડહાપણું માને છે, તેમણે પ્રત્યેક જીવને આત્મદષ્ટિયે જુઓ! સમજવું જોઈએ કે તમારી કાર્યશક્તિનું માપ યુરોપના ડેન્માકમાં “એન્ડરસન” નામના તમે કેટલા કાર્યો કરે છે, તે નહિ, પણ કેવી માણસ પાસે રેલ્ફ નામને કૂતરા છે. આ નિષ્ઠાપૂર્વક કરે છે તેના પરથી અંકાય છે. અદ્દભુત કુતરાએ છેલ્લા સાત વર્ષમાં આશરે ચૈત્યવંદન અને રેખાને સાથીયે, બંને સાથે વીસ લાખ રૂપિયાથી વધુ કિંમતની ગુમાયેલી કરનાર માટે જ બંનેને ચૂકે છે. જેને શાસ્ત્રો કિંમતી ચીજ-વસ્તુ શોધી છે. માટે જ કહે છે: એક કાર્ય કરતી વખતે ઉપ- કેઈ પાસેથી કઈ વસ્તુ ગુમાઈ જાય તે રોગ તેમાંજ રાખે
સરલપણે રેલ્ફ તે વસ્તુ શેધી આપે છે.