________________
વર્ષ-૬ અંક-૪-પ-૬ તા. ૧૪–૮–૯૩ :
- ૨૭૧
શરૂ કર્યો હતે. કેલરેડા, ન્યુ મેકિસકે જમીનમાં જે લેક કે માલિન્ડેનમ નામનાં અને એરિઝોના પ્રદેશમાં અમેરિકાએ બાયે- ખનીજ હોય તે પણ વનસ્પતિને વિકાસ જિકેમિકલ રિસર્ચ સેન્ટર શરૂ કર્યા હતાં. રૂંધાય છે. જમીનમાં જે નિકલ અથવા
આ કેન્દ્રોએ વનસ્પતિના કુલ ૧૧ કેબલ્ટ હોય તો તેનાથી ઝાડનાં પાન પર હજાર નમૂના એકઠા કર્યા હતા. એ દરેક વન- સફેદ ડાઘ પડે છે. પણ આ બધાથી ઊલટું પતિને સૂકવીને તેની રાખ કરવામાં આવી જમીનમાં જે મેંગેનિઝ નામનું ખનીજ હતી. એ રાખનું રાસાયણિક પૃથક્કરણ કર- હેય તે તેને કારણે વનસ્પતિની વૃદ્ધિ વામાં આવ્યું હતું. એ દરેક વનસ્પતિના ઝડપથી થાય છે. તે પિષક ખનીજ છે. પ્રાપ્તિસ્થળના નક્ષા બનાવવામાં આવ્યા હતા જમીન જે યુરેનિયમ કે થેરિયમયુક્ત હેય જેમની રાખમાંથી યુરેનિયમ મળ્યું હતું. તે તેની ઝાડ પર સારી નરસી એમ બંને તેવી ૧૬૬૦ જગ્યાને માર્ક કરવામાં આવી પ્રકારની અસર થતી હોય છે. તે કયું હતી. ત્યાં પછી ડ્રિલિંગ કરવામાં આવ્યું ઝાડ છે તેના પર આધાર રાખે છે. હતું, ત્યારે ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓને ૧૦ જગ્યા એથી યુરેનિયમ મળી આવ્યું હતું.
અનેક પ્રાણી અને જીવજંતુઓ જમી
નમાં કર બનાવે છે. સામાન્ય રીતે સાપ, ભૂગર્ભમાંના ખનીજની અસર વનસ્પતિ
ઉંદર વગેરેના દર પાંચ છ ફુટથી વધુ પર થાય છે. કેટલીક વાર વનસ્પતિ પીળી
ઊંડા નથી હોતા પણ એવા કીડા પણ છે પડી જાય છે અને સુકાઈ પણ જતી હોય
જેના દર ૫૦૦ ફુટ જેટલા ઊંડા હોય છે. છે. ૧૮૧૦ની સાલમાં ટાયસન નામના વન
આ કીડા ઊંડેથી માટી કાઢીને ઉપર જમીન સ્પતિશાસ્ત્રીએ નોંધ્યું હતું કે ચોકકસ
પર ફેંકે છે. કેટલીક વાર તે દરની ચારે પ્રદેશમાં વર્ષોવર્ષ વનસ્પતિ બળી જતી હોય છે. તેણે પ્રયાગ ખાતર કેટલીક
બાજુ પાંચ-છ ફુટના ઢગલા થાય છે. આ
માટી જમીનના દરેક સ્તરમાંથી કાઢવામાં જગ્યાએ જમીન ખોદીને માટીનું પૃથક્કરણ
આવેલી હોય છે. ભૂસ્તરશાસ્ત્રીએ આ કર્યું હતું અને તેમાંથી તેને કોમાઈટ નામનું ખનીજ મળી આવ્યું હતું.
માટીનું પૃથક્કરણ કરીને પણ તારણ કાઢે
છે છે કે એ જમીનમાં કઈ ખનીજ સંપત્તિ વનસ્પતિને વિકાસ પાણી અને જમીન નમાંના પોષક દ્રવ્યથી જ થતું હોય છે. જે જમીનમાંની ખનીજ સંપત્તિની પણ અસર ખનીજ તેલ અને વાયુ તે જમીનના ઝાડને થતી હોય છે, કેટલીક જમીન પર પેટાળમાં હજાર ફૂટ ઊંડે હોય છે. રશિએક પણ ઝાડ ઊગી શકતું નથી. એ યન વૈજ્ઞાનિકોએ તેને શોધવા માટેના પણ જમીનમાં બેરોન નામનાં ખનીજ લેવાની કુદરતી માપદંડ શોધી કાઢયા છે. તેલ પૂરી શકયતા હોય છે. એવી જ રીતે અને કુદરતી વાયુ હોય એ જમીનમાંથી
