________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
પ્રકી ક વિષા
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
(લે. પ્રા. હીરાલાલ ૨. કાર્ડિઆએસએ.)
(૧) વાદ્બેજગડિયા (ન્યુચ્છેદગ'ડિકા )
આ એક પાઈય (પ્રાકૃત) કૃતિ છે. એમાં ૧૭૩ ગાથાએ છે અને એ યાગસારગરણની રચના છે એમ ગૃÊિપનિકા (ક્રમાંક ૧૫૩) જેતાં જણાય છે. આ કૃતિની નોંધ એ વામ્બેજગડિયા ' તરીકે ‘આગમાનુ` દિગ્દર્શન' નામના મારા પુસ્તક (પેજ ૧૯૪) માં લીધી છે. એ વિષયની દૃષ્ટિએ તિત્થગણિયનું સ્મરણ કરાવે છે. એની એક હાથપેાથી સુરતના જૈનાનંદ પુસ્તકાલયમાં છે પરંતુ આ કે અન્ય કોઈ હાથપેાથીની નોંધ જિનરત્ન કેશમાં નથી એથી એમ લાગે છે કે અન્ય હાયપોથી નહીં હશે. વાસ્તે આ પહેલી તકે પ્રસિંદ્ધ કરાવી જોઇએ. શ્રૃંગારગણું તે કોણુ અને કાર થયા તે તા ઉપર્યુક્ત હાથપાથી જોતાં જાવાને સભવ છે.
(૨) અષ્ટાધ્યાઈની અને પ્રાકૃત લક્ષણ
પાણિત નામના અજૈન વૈયાકરણે અષ્ટાધ્યાયી રચી છે. એમાંના કેટલાક સૂત્રા દસવેયાસિયચુદ્ધિહા કે જે અજ્ઞાત કતૃક છે અને જે ‘ ઋષભદેવજી કેશરીમલજી શ્વેતાંબર સંસ્થા તરફથી પ્રકાશિત થઈ છે તેનાં પત્ર ૬૧-૬૪, ૧૩૩ ૧૩૬ અને ૧૯૩-૧૯૩માં ઉષ્કૃત કરાયાં છે.
મડે રચેલુ પ્રાકૃત લક્ષણ તે ઉપલબ્ધ છે. એ પ્રકાશિત થયેલુ છે જ્યારે પાßિણિયે રચેલું મનાતું આ નામનું પ્રાકૃત લક્ષણ મળી આવ્યુ નથી. વ્યવહાર ( વ્યવહાર ) નામના છેત્ર ઉપર મલયગિરિસરએ રચેલી વૃત્તિ (ભા. ૧, પત્ર ૫)માં તેમ જ પિણ્ડનિજજુત્તિ ઉપરની એમની વૃત્તિ ( પત્ર ૮, ૧૩ અને ૪૬)માં આ અનુપલબ્ધ પ્રાકૃત લક્ષણનાં સૂત્રો અને તેના કર્તા પાણિનિ હોવાના ઉલ્લેખ છે એમ એક સ્થળે જણાવાયુ' છે. આ ખાખત વિચારી જોવા માટે આ બંનેમાંથી એકેય વૃત્તિ અત્યારે તે મારી સામે નથી.
(૩) દંડકારણ્ય નામ શાથી અને કયારથી?
કુંભકારકટ કે કુંભકારષ્કૃત નગરના નૃપતિ 'ડકી (સં॰ કિત્ )ને પુર ંદરયશા નામની પત્ની હતી. એ રાણી જિતશત્રુ અને ધારિણીના પુત્ર સ્કન્દકની બેન થતી હતી. એ સ્કન્દકે મુનિસુવ્રતસ્વામી પાસે દીક્ષા લીધી હતી. આ વેળા ધામિક ચર્ચામાં એમણે દડકીના પુરાહિત પાલકને હરાવ્યેા હતેા. તેથી ગુસ્સે થયેલા પાલકે એ સ્કન્દક મુનિને અને એમના પાંચસો શિષ્યાને તેલની ઘાણીમાં પલાવી મારી નખાવ્યા હતા. એમને
4-(22)-4
For Private And Personal Use Only
