________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
(૩૮)
શ્રી જૈન ધર્મ પ્રકાશ
[ ચિત્ર
આ અંકના પૃ. ૩૭૯ માં નીચે મુજબ ઉલેખ છે:- તે યંત્રરાજ ગ્રંથમાં યંત્રવિચારણાધ્યાયમાં શ્રીમાન
તે ગ્રંથ પર જ જયપુરની વેધશાળા છે કે મહેન્દ્રસૂરિજી મહારાજે બતાવેલ છે.” એમ મેં પ્રથમ જખ્યાલ છે, આ યત્વરાજ ગ્રંથમાં ધન્વરાજને અગેનાં યંત્રો-જયપુરની વેધ
મેટ્રી Geometry નું ગણિત ધણી જ સરલ શાળા જોવા માટે વિકાસવિજયજી પચીસેક વર્ષ રીતે બતાવેલ છે, તેમજ સાયન, નિરયનના ભેદો, ઉપર ગયા ત્યારે ત્યાંના યંત્રને અંગે ત્યાંના - - ખગોળ અને ભૂગોળના વૃત્તો અને તે બધું તિવિંદાચા કેદાર :એમને નીચે પ્રમાણેની વાત જાણવાનાં સાધને (2) કેવી રીતે બનાવવા કરી હતી. તેમજ તે યંત્રના જુદાં જુદાં નામા વગેરે અનેક “ આ યંત્રે પ્રખર જૈન જ્યોતિર્વિદાચાર્ય બાબતે તેમાં સમાવેશ કરવામાં આવેલ છે." મહેન્દ્રસુકૃત યંત્રરાજ ના મક ગ્રંથ ઉપરથી બના
વેલ છે અને તે વેરાળામાં મુખ્ય યંત્રનું નામ જેમ પંચાંગ કેવી રીતે પ્રસિદ્ધ થાય?” એ મામથી વિકાસવિજયજીને જે લેખ જે. ધ. પ્ર.
પણુ ધન્વરાજ’ એવું રાખવામાં આવે છે અને તે
યત્ર (યન્વરાજ) કેવી રીતે બનાવવું તેની ઉપ પત્તિક (પુ. ૫૦, અં. 1, પૃ. ૩૫-૩૯)માં છપાય છે તેના
સરલ પ્રક્રિયા જયપુર મહારાજા જયસિંહે કરેલી ૩૮માં પૂ.માં નીચે મુજબને ઉલે બ છે-
જયસિંહકારિકામાં બહુ વિસ્તારથી આપેલ છે. પ્રચલિત પંચાંગમાં વિકુંભાદિ ૨૭ વેગે, એવું જયપુરના રાજજ. ધી પંડિત ગે કુલચ દ તેના સૂર્યોદયથી ઘડીપળા સાથે આપવામાં આવે છે ભાવનવિરચિત “ ભારતીય જ્યોતિષત્રાલય વેપથતે યોગ તેમજ સૂર્ય, ચન્દ્રનાં નક્ષત્ર, બારે લને દર્શક નામના ગ્રંથમાં પૃ. ૬૪-૬૫માં જગુ વેલ છે.” વિગેરે સિદ્ધ ગણિતથી કેવી રીતે સાધી શકાય --- જે. ધ. પ્ર. (પૃ. ૪૯, અં. ૧૧ પૃ. ૩૭૫)
- આથી મહેન્દ્રસૂરિએ ચેલે યુવરાજ અભિપ્રેત છે. જે આ વિ. સં. ૧૯૯૦ને "માહ’ માસને અક છે.
તા. શ્રી પ્રશ્નોત્તરસાર્ધશતક છે
Bh-કાશક:( ૨૧ ) #ન્સ # મિશ્ન: નિ
અનુ આચાર્યશ્રી વિજય મહેન્દ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજ પ્ર–૮૬) ગોચરીમાં સાધુઓ ગૃહસ્થના પર શંકા- સાધુ જેઓને તે ઘર હોય તેઓના દ્વાર એટલે બારણું ઉઘાડે કે નહિ ?'
સંબંધીઓની પાસે અવગ્રહની યાચના કરી પ્રમાજન
- " કરીને ઘરનું બારણું ઉઘાડે એટલે પિતાની મેળે . ઉ–ઉત્સગથી ગોચરમાં સાધુ મે ગૃહસ્થના બારણું ઉઘાડોને પ્રવેશ કરે નહિ. જે સાન એટલે ઘરના દ્વાર ઉઘાડે નહિ કારણે-અપવાદ પદે ઉઘાડે બીમાર સાધુને ન પ્રાથક દ્રવ્ય ત્યાં મળે એમ • પણ ખસ, જેને માટે શ્રી આચાત્ર સત્રના બીજ મુત- હેય, વિદ્ય ત્યાં રહેતા હોય, દૂર્લભ દ્રવ્ય ત્યાં મળશે અંધના પહેલા અધ્યયનના પાંચમાં ઉદ્દેશાનો ટીકામાં એવી આશા હેવ, દુષ્કાળને સમય છે આ ઉપર
તઃ સાબુદાજું મોટુઘાસચેન્ન ક્ષતિ જાણે કહેલા કારણે બંધ દ્વારની પાસે રહીને શબ્દ કરે આપવાનY ”
અથવા પોતે વિધિપૂર્વક ઉઘાડીને પ્રવેશ કરે. ૮૬
For Private And Personal Use Only