________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
UHURUSH ––SFERERSHER જો ગૃહલક્ષ્મી-ધર્મિષ્ઠા તો UGUESELF- 1( ૨ ) - BEST
લેખક–શ્રી મેહનલાલ દીપચંદ ચોકસી પરિણામ-ધારાને પ્રભાવ,
ગુરુદેવ! મારી પુત્રવધૂએ કહેલી વાત શું સાચી છે? આ પ્રપંચી દુનિયામાં-અરે ! આ હડહડતી કળિયુગમાં એ જાતનું જીવન જીવવું શું શકય છે ? સાચને આંચ ન આવે એ સૂત્ર સાંભળતાં ઘણું મીઠું લાગે છે પણ એને અમલમાં ઉતારવા જતાં રાજવી હરિશ્ચંદ્ર અને રાણી તારામતીના જીવનની કરુણ કહાણી સાંભળીએ છીએ ત્યારે હાંજા ગગડી જાય છે. શ્રદ્ધા ડગમગી જાય છે. એવું જોખમ ખેડવા વ્યવહાર ના પાડે છે. મન પિકારી ઉઠે છે. છવડા! સંતેને એ ઉપદેશ તે વીરલા માટે. એ અંગેના ઉદાહરણુ કેટલા? વહેવારુ જીવન પર નભતા વણિકનું એમાં કામ નહીં.
હેલાક શેઠ! ધર્મરગે રંગાયેલી કીસુતા લક્ષ્મીએ કહેલી વાત એ કે કપિત કહાણી નથી પણ જ્ઞાની ભગવતેએ નાનબળે જોયેલી–સાહિત્યના પાને અંકાયેલી-વાત છે. “ અન્ન એવે ઓડકારએ લોકવાયકા તે જાણે છે ને ? ચાહે તે સતયુગ છે કે કલિયુગ હે. ગમે તે સમય છે. એ કારણે ધમ-નીતિના સિદ્ધાંતે જ્ઞાનીઓએ નક્કી કર્યા છે. એમાં કંઈ ફેરફાર થતો નથી. બાકી એ વાત તે સાચી છે કે- પાળે તેને ધર્મ · ધર્મ-અધર્મ, ખરું-ખોટું, સુકૃત-દુકૃત ઇત્યાદિ દો અનાદિકાળથી ચાલ્યા આવે છે. જેઓ કમ મળને નષ્ટ કરી આત્મદર્શન કરવા ઈચ્છે છે તેઓ એમાંના આદરણીય ભાગને જીવનમાં વણી લેવા યત્ન કરે છે અને બાકીનાને છોડી દે છે. અનુભવની નિસરણીએ આગળ વધેલા સંતે અશક્ય વાત ઉપદેશતા જ નથી. બાકી સારી વાતના આચરણમાં સંકટ અને પરીક્ષાની પળે તે આવે જ. કસોટી વિના જેમ સુવર્ણની પરીક્ષા ન થાય તેમ વિપત્તિકાળ વિના જીવનમાં સારી વાત રગેરગમાં ઉતરી ગઈ છે કે કેમ એના મૂલ્યાંકન પણ ન કરી શકાય.
વ્યવહા૨ કશાની ના પાડતે નથી જ. નબળા મનના માનવીઓ જ વહેવારને ઠારૂપે આગળ ધરે છે. વીશી ચલાવનાર ડોશીમાની વાત સાંભળી છે કે નહીં ? જમનારને ખોટું લાગશે અગર તે ભાણેથી એ ઉઠી જશે એવી જરાપણ ચિંતા સેવ્યા વગર એ માજીએ વેપારીઓને સત્ય સંભળાવી દીધેલું.
ગુરુમહારાજ, કૃપા કરી આ સેવકને એ કથા સંભળાવો. મારી પુત્રવધુએ આંખ ન ઉઘાડી હોત તે, મારું તે જીવતર ખરાબ થઈ જાત માથાના સફેદ પળીઓ થયા ત્યાં સુધી મેં “ લીધું છે વધારે અને દીધું છે ઓછું!” વિશ્વાસને છેતરવામાં કચાશ નથી રાખી. બાપજી. હા, ધન એકઠું કરી, એ પાપ ધેવા સારુ એ લક્ષ્મીમાંથી થોડે અંશ પૂજાઆંગી કે પ્રભાવનારૂપે વાપર્યો છે ખરા. '
હેલા શેઠ! પાપ ધેવાની તમારી એ રીત ખરી નથી, કેમકે જ્ઞાની પુરુષોએ તે કિંડિમનાદે કહ્યું છે કે-પૂજાદિ સકાર્યોમાં જે ધન ખરચવાનું હોય તે ન્યાયમાગે મેળવેલું
( ૨૫૭ ) :
For Private And Personal Use Only