________________
|| ગાવંચક, ક્રિયાવંચક અને ફલાવંચક છે
GS નામ / ર ) - - - -
1 ]
- - - -
-
-
-
- -
-
- -
-
લેખક–ાભગવાનદાસ મનસુખભાઇ મહેતા. M. B. B. S.
(ગતાંક પૃષ્ઠ ૨૮૫ થી શરૂ ) યોગઅવંચક એટલે?
આ અવચંક એટલે શું ? તેની વ્યાખ્યા ઉપર કહી છે તે પ્રમાણે વંચક હિં તે અવંચક, વંચે નહિ. છેતરે નહિ. ઠગે નહિ તે અવંચક. જે કદી ખાલી ન જાય, ચૂકે નહિં એવો અમોઘ, અચક, અવિસંવાદી, રામબાણ તે અવંચક. યોગ એ કે કદી વંચે નહિં, શકે નહિં, ખાલી જાય નહિં, તે ગાવંચક આ ગાવંચક બાણના લક્ષ્ય તાકવા બરાબર છે. બાણની લય ક્રિયામાં પ્રથમ પગથિયું લક્ષ્યને-નિશાનને બરાબર તાકવું ( Aiming) તે છે. તે લક્ષ્ય બરાબર તાયા પછી જ બીજી નિશાન વિંધવાની ક્રિયા બને છે તેમ આ સમસ્ત યોગક્રિયારૂપ રાધાવેધમાં પણ પ્રથમ પગથિયું સાધ્યરૂપ લયને-નિશાનને સુનિશ્ચિત કરી બરાબર તાકવું તે છે. આ સાથે લયની સાથે ગ થવો-જોડાણ થવું, તેનું નામ જ ચગાવંચક છે. અને તે પરમ નિશ્ચયરૂપ સાધ્ય લક્ષ્ય તે “સ્વરૂપ” જ છે, એટલે સ્વરૂપ લક્ષ્યને અનુલક્ષીને કરવામાં આવેલ ગ તે ગાવંચક છે.
નિશ્ચય વાણી સાંભળી, સાધન તજવાં નાથ; - નિશ્ચય રાખી લક્ષમાં, સાધન કરવાં સેય,
શ્રીમદ્ રાજચંદ્રજીપ્રણીત આત્મસિદ્ધિ. સાક્ષાત્ સ્વરૂપ
તો પછી અત્રે પુરુષના તથાદશનરૂપ ચેગ પર આટલો બધો ભાર મૂકવાનું શું કારણ? કારણ એટલું જ કે–સત્પુરુષ મૂર્તિમંત પ્રગટ સતસ્વરૂપ છે, સાક્ષાત–પ્રત્યક્ષ મૂર્તિમંત સતસ્વરૂપને યાગ પામેલ પ્રગટ “ોગી” છે, સાક્ષાત સહજાન્મસ્વરૂપ પ્રભુ છે. એટલે આવા સાક્ષાત ગી સતપુરુષના જ્વલંત આદર્શ—દશનથી ન ભૂંસાય એવી ચમત્કારિક છાપ મુમુક્ષુ આત્મામાં પડે છે, જેથી એકાંત સ્વરૂપલક્ષી પુરુષનું પરમ અદ્ભુત આત્મચારિત્ર દેખી, તેને આત્મા સહેજે સ્વરૂપ લક્ષય ભણી ઢળે છે. વાચા વક્તાઓના લાખો ઉપદેશ જે બાધ નથી કરી શકતા, તે એક પુરુષને જીવતોજાગતા દાખલ કરી શકે છે. આમ ભેગી સપુરુષના તથા દર્શનથી જીવનું લક્ષ્ય એક સાધ્યસ્વરૂપ નિશાન પ્રતિ કેન્દ્રિત થાય છે, અને પછી તેની બધી પ્રવૃત્તિ તે સ્વરૂપલક્ષી જ હોય છે. તેટલા માટે સ્વરૂપને સાક્ષાત લક્ષ્ય કરાવનાર પુરુષના વેગને વેગવંચક કહ્યો છે.
( ૩૦૯ )
