________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
૧૯
હિંતરિક્ષાના રાસનું રહસ્ય.
તેવાજ હાય છે, એટલે આગ:તા કથનને કે નીતિશાસ્ત્રના ઉપદેશને તે જાણી –સમજી શકતે! નથી તેથી મૂજ રહે છે.
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
હવે ઉત્તમ પુરૂષે છત્રી રાખવી. તે જળથી અને તાપથી રક્ષા કરે છે અને શેાણા પણ આપે છે. છત્રી કેવી રાખવી તે દ્રવ્ય ક્ષેત્ર કાળાનુસાર સ્વયમેવ સમજી લેવાનુ` છે.
સજ્જન પુરૂષાએ હાથમાં દંડ રાખવા-લાકડી રાખવી તે પણ જરૂરની હકીમૃત છે, દંડ તે બીજો મિત્ર છે. શ્રમને દૂર કરનાર છે, ભયને વારનાર છે, ચાલતાં દદ આપનાર છે.
હવે દઢ અથવા લાકડી કેવી રાખવી તે કહે છે-દડ વાંકા ન જોઇએ, પહેાળા પણ ન જોઇએ, શળેલે, ખડિત થયેલા કે મળેલા ન જોઇએ. એવા દંડ તે હાથમાં જ ન રાખવા. વળી જે દંડ અથવા લાકડી શરીરને ભાર ન ખમે, ટેકા ન આપે તે રાખવી નકામી છે. આ દડ રાખવાનુ કથન માત્ર શૈાભા માટે નથી પરંતુ અનેક પ્રકારના ઉપચેગ માટે છે.
ઈંડ પ્રાચે વાંસના હોય છે, તેમાં ગાંઠો હોય છે, તેના સંબધમાં કહ્યું છે કે એક ગાંઠવાળી લાકડી શ્રેષ્ઠ છે, એ ગાંઠવાળી વેઢ (દુ:ખ) આપે છે, ત્રણ ગાંઠવાળી લાભ આપે છે, ચાર ગાંઠવાળી શરણે રાખે છે-શરણભૂત થાય છે, પાંચ ગાંઠવાળી ભય હરે છે. છ ગાંડવાળી ભય ઉત્પન્ન કરે છે, સાત ગાંઠવાળી રોગના પરિહાર કરે છે, આઠ ગાંઠવાળી દ્રશ્ય આપે છે, નવ ગાંઠવાળી યશ વધારે છે, દશ ગાંઠવાળી કાર્ય સિદ્ધ કરે છે અને અગ્યાર ગાંઠવાળી રાજ્ય આપે છે. આ પ્રકાર નિમિત્ત કારણ તરીકે સમજવા, સાર આંગળ જેટલી પ્રથઞ મૂકીને પછીની કાપેલી, આઠ આંગળ ઉપર વૃદ્ધિવાળી તેમજ વનમાંજ સુકાયેલી લાકડી સારી ગણાય છે.
૧ ન લેવાં યોગ્ય કર,
આવી લાકડી અથવા દંડ લઇને રાજા રાજભુવનમાં જાય, મંત્રીશ્વર માંડવીએ જાય, વેપારી દુકાને જાય અને દ્રવ્ય સચયના ઉપાય' ચિંતવે, કિપુત્ર વખારે જઈને વ્યાપાર કરે, કેટલાક દુકાનપર વ્યાપાર કરે, પણ તેમાં વ્યવહારદ્ધિ ખરાખર જાળવે. જે રાન્ન અકર' ન લે અથવા અન્યાય ન કરે–રાજભવનમાં બેસીને ન્યાય કરે તે રાજા ઘણી નૃદ્ધિ મેળવે અને સર્વત્ર યશ પામે. રાજા રાજસભામાં એસીને પક્ષપાત રહિત બધ્યસ્થપણાથી ન્યાય ચૂકવે, ધર્મ વિરૂદ્ધ કદી પણ ન કરે. દરિદ્રી હોય કે માટે શ્રીમંત હાય તેના પર સમાન ષ્ટિ રાખે. અને સરખા ન્યાય આપે આ સબંધમાં એક કથા છે તે આ પ્રમાણે:~
For Private And Personal Use Only
