________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જૈન ધર્મ પ્રકાશ. દિલથી કરતા નથી. માટે ધર્મની યોગ્યતા સંપાદન કરવાની ઈચ્છાવાળાએ પિતાના પ્રણયી જનેને પણ સંતુષ્ટ કરવા.
ત્યાર પછી સેળયું વાકય એ કહેવામાં આવ્યું છે કે
આવર્તનીઘો મિત્ર–પિતાના મિત્રવર્ગને પોતાનું અનુવર્તન કરે તે કરે. અર્થાત્ પિતે ઉદારતા, દાક્ષિણ્યતા, ગાંભિર્યતા વિગેરે ગુણો એવા પ્રકારના ધારણ કરવા કે આપણે મિત્રવર્ગ પણ તેનું અનુવર્તન કરે, માણસની પરીક્ષા કરવાના અનેક સાધને પેકી તેના મિત્રો કેવા છે? કોણ છે? એ જેવું તે પણ ખાસ સાધન છે. મિત્રોના આચરણોથી આપણું આચરણની કલપના બાંધવામાં આવે છે તેથી ઉત્તમ પુરૂષ મિત્રે પણ એવાજ કરવા જોઈએ કે જેઓ સદાચરણ હોય. મિત્રોને પરિચય વધારે વખત રહેતો હોવાથી પરસ્પરના સદ્દગુણ યા દુર્ગણની એક બીજા ઉપર અવશ્ય અસર થાય છે. તેથી જો મિત્ર હલકા હોય, દુર્ગણી હોય,કંજુસ હોય, કપટી હોય, અપ્રમાણિક હોય, અસદાચારી હેય, કેવી હેય, અભિમાની હોય,દાક્ષિશ્યતા વિનાના હેય, તુચ્છ હદયવાળા હોય તે તે તે દુર્ગુણો આપણામાં છેડે અથ વા ઘણે અંશે થેડી યા ઘણી મુદતે પણ દાખલ થયા શિવાય રહેતાજ નથી, માટે આપણે એવા સદાચારી થવું કે આપણે મિત્રવર્ગ આપણું અનુવર્તન કરે અને આપણે મિત્રે પણ એવા કરવા કે જેનું અનુવર્તન આપણે કરી શકીએ. આ વાકયની અંદર મિત્ર પ્રત્યેની તમામ ફરજને સમાવેશ કરવામાં આવ્યું છે. તેથી માત્ર પરસ્પરના ગુણનું અનુવર્તન કરવાથી જ આ વાકયના રહસ્યની સમાપ્તિ થતી નથી; પરંતુ મિત્રોના સુખ દુઃખમાં સહાયક થવું, આર્થિક મદદ કરવી, શારિરીક આપત્તિના પ્રસંગમાં તેને સમાધિ ઉત્પન્ન થાય તેવા પ્રવેગો કરવા, દરેક પ્રસંગે સારીને સાચી સલાહ આપવી, દુકામાં તેના દુઃખે દુઃખી અને સુખે સુખી થવું. ખરા મિત્ર તેનું જ નામ છે કે જે એક બીજાના દુઃખે દુઃખી થાય છે. અર્થાત્ જ્યાં સુધી તેના તે તે પ્રકારના દુઃખનું નિવારણ થતું નથી ત્યાં સુધી પોતે અંતઃકરણમાં દુઃખી પા ચુંજ ધારણ કરે છે. મિત્રના સુખે સુખી થવું તે એનું નામ કે તેને સુખી જઈને
લીઝ થવું, આનંદ માને, તેને દ્રાદિકને લાભ થયેલ જોઈને ખુશી થવું, ઈષ્યાંવિદેશવટેજ આપ. આવા મિત્રે જગતમાં બહુ છેડા દેખાય છે. બહેબે ભાગે ધની વાર્થી મિત્રે જ દેખાય છે, કેટલાએક તદ્દન સ્વાથ હોતા નથી તે પણ તેઓ રેઠ ના દુઃખે દુઃખી-તેના જેટલું જ દુઃખ વેદનારા-તે દુઃખ પિતાને જ છે એમ નવ જનારા બહુ અલ્પ સંખ્યામાં દ્રષ્ટિએ પડે છે. મિત્રવર્ગને અનુવર્તનવાળે કરે Bી અંદર આ શિવાય બીજું પણ ઘણું રહસ્ય રહેલું છે, પરંતુ જો આટલી ફર
For Private And Personal Use Only