________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જૈન સાધુની નમ્રતાનાં અને સ્વતંત્રતાનાં તો એ વ્યક્તિમાં આદર્શ દર્શન થાય છે. ધ્રાંગધ્રાવાળા બે અજાઅને રીક્ષા દેતા તેમને બહુ જ પસ્તા થાય છે અને તેમાં તેમ જ અન્ય પ્રસંગે પિતે પિતાની અપૂર્ણતા-પિતાને કાબ્દોમાં નાલાયકી અને તુચ્છ બુદ્ધિ-કબૂલે છે, તે પણ કેવળ વ્યવહાર કે સભ્યતા ખાતર કે અમદાવાદના અગ્રણીને રાજી કરવા ખાતર નહિ પણ સાચે દિલે પિતાના આત્માને સંતોષવા પણ એ જ નમ્રતાનો નિશ્ચયાત્મક નિરધાર બાબુ બદ્રીદાસજી જેવા ધનપતિની નમ્ર અરજ પણ ફેરવી શકતો નથી. આજના મુનિરાજે આ બે ગુણોનો, ભૂલ માટે શ્રાવકને શું ? ગમે તેને નિrfમ સુધી દેતા અચકાય નહિ અને સાચા સ્વતંત્ર નિરધારને ગમે તેવા ધનપતિની શેહમાં તણાઈને પણ ફેર નહિ-એવા સ્વભાવનો–સમન્વય કરે તે આજની કેટલી ચ અરાજક્તા એની મેળે નાશી જાય. આત્મારામજીની ઈચ્છાશકિત, નિરધારપાલન અને કઠણ વિનયરક્ષા ને આજ હોય તો જૈનશાસનમાંથી, શ્રાવકે સાધુને પંપાળે અને સાધુઓ શ્રાવકને પંપાળે એ લાચાર સ્થિતિ પલટાઈ જઈ જેનશાસનનાં તેજ એર ઝળહી ઊડે.
બાબુજી પોતે જ કહે છે કે –
“મને તે મહારાજની નિશ્ર ત્મિકતા જોઈ બહુ જ આનંદ થયે. આવા નિશ્ચયબળવાળા અને શ્રીમતેની પરવાહ નહિ રાખનાર મુનિનાં દશન ખરેખર વિરલ હોય છે. અમારી લાગવગથી કે ભક્તિથી ચલિત થઈ જાય તે મુનિ શું પરાક્રમ કરી શકે? મને તે આત્મારામજીનું નિશ્ચયબળ જોઈને બહુ જ સંતોષ થયો છે.
મુનિઓના આચારવિચાર માટે તે ખૂબ જ કડક રહે છે. એટલું જ નહિ પણ પિતાને વંદણું કરવા આવનારમાં પણ પતે એટલી જ સંયમની-નાનપાનની-કડકાઈ ઈરછે છે અને વ્યવસ્થા કરે છે. આજ વાંટવા આવના મહેમાને અને સાધુઓને એમનું વ્યક્તિત્વ સ્પષ્ટ કહી
“વાંદવા આવે તેને માટે કે મહેમાને માટે સાદું દાળ, રોટીનું જ ભેજન જોઈએ.”
વચનની કિસ્મત, જે બેલાય તે પળાવું જ જોઈએ એ આગ્રહ પણ તેમનામાં એટલે જ તીવ્ર છે, અને એમાં પણ સ્પષ્ટતા તરી આવે છે. ગુરૂજી ના પાડશે એમ માનીને ઇચ્છા નહિ છતાં. ચોમાસાની હા પાડનાર એમના સરલ શિષ્ય મુનિશ્રી હર્ષવિજયજીને પિતે કહે છે કે –
જે એવું હતું તો પહેલા હા કહેવી નહતી. બેલતાં પહેલાં વિચાર કેમ ન કર્યો ? તમે ઘોઘાના ગૃહને જે વચન આપ્યું છે તે પાળવું જ જોઈએ હવે બીજી વારે વચન કાર્તા પહેલાં વિચાર કરજો. તમારા શબ્દની તમે પોતે કઈ કિસ્મત ન આંકે તે બીજાની પાસે તો એની કુટી બદામ પણ કિમ્મત ન અંકાય.” પિતાની વચનગુપ્તિની કેટલી કિસ્મત ? એની કેટલી સબળ અને સફળ રહ્યા ?
જેટલી શબ્દની કિસ્મત એટલી વ્યક્તિત્વની પ્રતિભા, એ સૂત્રને જીવનમાં ઉતારવા માટે વચનગુપ્તિની સંભાળ રાખવાની અને રાવવાની કેવી પ્રચંડ ઉષણ ?
આપણે એમની છબીનાં દર્શન ક્ય, આપણને એમની પ્રકૃતિની અને આત્મસ્વભાવની ઝાંખી એપ્રીલ-એ-૩]
For Private And Personal Use Only