________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
નિકટનાં સગા-સંબંધીઓ ને પણ સ્પશે છે. આપણે વિચારવું પડશે ! લખતા-વાંચતા આવઆશાનો પ્રકાશ આથમે છે અને એને સ્થાને ડયું એટલે કેળવણી પૂરી થઈ એમ આપણામાંના અંધકાર છવાય છે વીજળીના ક્ષણિક ચમકારની કેટલાકે માની લે છે કાગળપત્ર લખવામાં, જેમ લગ્નના લહાવાનો બધો આનંદ ઊડી જાય બે-ચાર પુસ્તકે ગોખવામાં કે પરીક્ષા ઓ પસાર છે, ક૬ ના એ સજવું સુંદર ચિત્ર એકાએક કરવામાં જ કે ડીવીઓ લેવામાં બધી કેળવણે માટીમાં મળી જાય છે. આ સંસારના મ, નવી એ સમાઈ જતી નથી. સ્ત્રી કેળવણીને અર્થ તો એ એવા તે શા ૫ ૫ કર્યા હશે કે આવા શ્રાપ છે કે જેથી બહેનોને પોતાના કર્તવાનું ભાન ઊતરતા હશે?
થાય. પિતાને ધમ, પોતાની ફરજ સમજાય પુત્રના માતા-પિતા એ પુત્રના લગ્ન વખતે અને એને અનુસરીને પેતાના આચરા માં પણ રાખે થી આશા ૩ડી જાય છે. “ હવે થરના બધે એ તે સ્કારને પ્રકાશ સૌને બતાવી શકાય. કારભાર પુત્ર અને પુત્રવધૂ ઉપાડી લેશે અને પરીક્ષા પાસ કરવાથી કે ચેડા થના આ પગો વખત ધર્મકાર્યમાં દેવ ગુરૂની 1 + પઠન-પાઠનથી એક કન્યા ભધ પ ન સુશિવીતશે, હવે સુખે થી દેવદર્શન, ધર્મ કિ ચા, - ક્ષિતા કહેવડાવી શકે, પણ આ સરીન જે યાત્રા ક-.” એ પ્રકારના એ મન મનાથ ગૃહલકમી નામથી એ લખાવવામાં આવે છે એ બળીને રાખ થઈ જાય છે. એને બદલે એનું પદ તે ભાગ્યે જ મળવી શકે. આ પણ માં કહે - અને વહ, માતા અને પુત્ર. પિતા અને પુત્ર વન છે કે જયારે આંબાનું વૃક્ષ ફળ ધારણ કરે વચ્ચે એક અણધાર્યો અને જેનો અ ત જ ન માં વે છે ત્યારે તે આમ્રવૃક્ષ ઉચે જવાને બદલે ઉલટું એવો ઝઘડો ઉભું થાય છે. એ ઝઘડો એ મન નીચું નામ છે સાચી કેળવણી માણસને નમ્ર લેડી અને માંસ ચૂસે છે એટલું જ નહી પણ બનાવે છે. વિનય, નમ્રતા. સંય મ. સેવાભાવ એ કહેવતમાં કહ્યું છે તેમ ગે છે ના પાણી પણ સાચી કેળવણીના સૂચક ચિહનો છે. અભિમાન સૂકાય છે.
મદ, નિર્લજજા એ બધાં અપૂર્ણતાનાં લક્ષણો આ દુર્દશાના મૂળ કારણ ની તપાસ કરી એ છે માણસને સંપૂર્ણ બનાવે તે જ કેળવણીની તે કેવળ કેળવણીનો જ અભાવ; એ સિવાય સાર્થકતા થઈ ગણાય. ઘણી બહેન, દીકરીઓ બીજું કઈ કારણ નહીં કળાય. કન્ય ને એના પિ. તે લીધેલ કેળવણી અને માબાપ તરફથી મળમાતા પિતાને ત્યાં ગૃહ-વ્યવહાર સંબંધી પૂરતી વેલ સ ક રના વારસાથી શ્વસુરગૃહ આવ્યા પછી કેળવણી મળતી હોય અથવા તો પોતાને ત્યાં ત્યાં પિતાના સદૂગુણા વિનય, નમ્રતા, સંયમ આવ્યા પછી એવા પ્રકારના સંસ્કારો મળતા અને સેવાભાવથી કુટુંબમાં તથા ચાતર સુવાસ હોય તે આજના જેવી દુ:ખમય, કલેશમય થતિ પ્રસરાવે છે. અને તેનાં સુંદર શોની પ્રતીતિ ઉભી થવા ન પામે
થાય છે. ગૃહવ્યવસ્થા સુ દર રીતે સંભાળીન કે ઈ પૂછશે કે હવે તે કન્ય એને કેળવ- કુટુંબના સહુ સભ્યોને પ્રસનતા આપે છે, અને વાના ખૂબખૂબ પ્રયત્નો થાય છે. છતાં એવી સાચી ગૃહલકમી અર્વસનારી બને છે. દશા કેમ જોવા માં આવે છે ? કેળવાયેલી કન્યા. તો બીજી બાજુ કેટલીક વાર એ પ્રકાર છે
ઓ પણ પોતાના સાસરે સૌથી જુદી પડી ગયેલી કેળવણી જ ગૃહસ સારની મામમાં કંટક પાથરે હોય એમ કાં દેખાય છે ?
તે પિતાને કેળવાયેલી માનતી કન્યા જયારે આ પ્રશ્નનો સંતોષકારક નિકાલ આણ અભિમાની બને છે ત્યારે તે આપ્ત સમાજમાં હોય તો સ્ત્રીઓની કેળવણી એટલે શું ? એ કણાની જેમ ખૂંચે છે. આપણા સમાજ આદર્શ ૧૫૪
[આત્માનંદ પ્રકાશ
For Private And Personal Use Only