________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
ગાંગાણી તીર્થને સંક્ષિપ્ત પરિચય
સ. પૂ.પં.શ્રી લબ્ધિ વિજ્યજી ગણિ, દેવબાગ, જામનગર રાજસ્થાનમાં જોધપુરથી દક્ષિણ દિશામાં લગભગ ૨૦ માઈલ દૂર ગાંગાણી નામનું પ્રાચીન નગર છે ઇતિહાસનું અવલેકન કરતાં જણાય આવે છે કે આ નગરીનું પ્રાચીન નામ અજુન-પુરી હતું. અને તે ધર્મપુત્ર અને વસાવી હતી.
ઈતિહાસ એ હકીકતની સાક્ષી પૂરે છે કે એક વખત એ હતું કે જ્યારે આ નગરીમાં હજારે જેને નિવાસ કરતા હતા. અને જૈન શાસનની શોભા વધારતા હતા. કાલચક્રના કુપ્રભાવથી આજે અહીં એક પણ જૈનનું ઘર નથી.
વર્તમાનમાં વિદ્યમાન મન્દિર વિક્રમની પૂર્વ બસો વર્ષ પહેલાં સમૃદ્ર સંપ્રતિએ બનાવરાવ્યું હતું અને એની પ્રતિષ્ઠા સુપ્રસિદ્ધ જૈનાચાર્ય શ્રી સુસ્તિસૂરિજીએ કરાવી હતી. - સંવત ૧૬૬૨માં પ્રચંડ વિદ્વાન તેમજ પ્રસિદ્ધ કવિવર ગણિ શ્રી સમયસુંદરજીએ આ પ્રાચીન તીર્થની યાત્રા કરી હતી અને એક સ્તવન બનાવ્યું હતું જેમાં તેઓએ આ તીર્થની પ્રાચીનતાને ઉલ્લેખ કર્યો હતે.
તપાગચ્છની પ્રાચીન પટ્ટાવલી જે જૈન શ્વેતામ્બર કોન્ફરન્સ, હેરલ્ડ પત્રના પૃષ્ટ ૩૩૫ ઉપર મુદ્રિત છે તેમાં લખ્યું છે કે
પ્રતિ ઉત્તર દિશામાં મરુધરમાં ગાંગણી નગરે શ્રી પદ્મપ્રભુસ્વામિને પ્રાસાદ બિંબ નીપજાવ્યો.” શ્રી સમયસુંદર મહારાજે રચેલ સ્તવન વિશેષ ફૂટને સાથે અહીં આપવામાં આવે છે -
પદ્મપ્રભ એવં પાર્શ્વનાથ સ્તવન રચયિતા કવિવર સમયસુંદર ગણિ વિ. સં. ૧૯દર
ઢાળ પહેલી પાય પ્રણમું રે શ્રી પ્રભુ પાસના
ગુણ ગાંરે આણિ મન શુદ્ધ ભાવના ગાંગાણી રે પ્રતિમા પ્રગટ થઈ ઘણું તસ ઉત્પત્તિરે સુણજો ભવિક સુહામણિ.
ત્રુટક સુહામણિ ૧ વાત સુણજે, કુમતિ શંકા ભાજસે,
નિમળે થાસે શુદ્ધ સમક્તિ, શ્રીજિન શાસન ગાજસે. ૧ * આ તીથ ના ગાગાણી, ઘવાણી, ધંધાણી વગેરે નામો મળે છે. ૧. મા તે જ ગાંગાણી છે કે જેનું વર્ણન અમે અહીં લખી રહ્યા છીએ.
૨. કવિવરના સમયમાં વિધાતી લે કે કહેતા હતા કે આ મૂર્તિને બાર વર્ષના દુષ્કાળના સમયમાં બનેલી છે. પરંતુ તેમની શંકા આ મૂતિ"ને જોવાથી દૂર થશે કારણ કે આ મૂતિ' બાર-વષય દુષ્કાળથી ૪૦૦ વર્ષ પહેલા બનેલી છે.
પ
હાભાન પઠાણ
For Private And Personal Use Only
