________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
કર્મબંધ અને પુરુષાર્થ
શ્રી ચુનીલાલ વર્ધમાન શાહ
માણસ પિતાનું ભવિષ્ય જાણવા અથવા વિધાતાએ પણ પ્રવર્તતી હોય છે. માણસના સુખ-દુખને પિતાના ભાગ્યમાં શું લખ્યું છે તે જાણવા બહુ આધાર ઈશ્વરની ઈચ્છા પર નિર્ભર છે એમ માનઆતુરતા દાખવતા હોય છે. કેટલાક માણસેની પિતાનું નારાઓ અને આત્માએ જે કમ બાંધ્યા હશે તેવાં ભવિષ્ય જાણવા માટેની તાલાવેલી, દોડધામ અને જ ફળ તેને મળવાનાં છે, એવી એકાંત શ્રદ્ધાવાળાઓ વિહૂવળતા જોઇને એક બાજુ હસવું આવે છે અને પણ ઘણી વાર આડે માર્ગે દોરવાઈને ભાગ્યવાદીબીજી બાજુએ તેમની દયા ઊપજે છે. એક યા બીજી એના જેવી જ અર્થ વિનાની અથડામણે ભોગવતા વિધા દ્વારા માણસનું ભવિષ્ય ભાખનારી તરેહવાર હોય છે. વ્યકિતઓ આજકાલ જોવામાં આવે છે. તેઓ એ સુખ-દુ:ખના કારણની શોધ ભાખેલાં ભવિષ્યોમાંના કોઈ અસાચાં તે ઘણું કારણ વિના કોઈ કાર્ય નીપજતું નથી. માણસના તદ્દન ખેટાં પડ્યાં હેવાનો અનુભવ મેળવી ચૂકેલા સુખ-દુઃખની પાછળ તે નિપજાવનારું કારણ હોય છે. માણસો પણ ભવિષ્ય ભાખનારાઓને પીછો છેડતા
એ કારણ શોધવું તે માણસનું કર્તવ્ય છે. એ કારણ
પણ શોધવ તે માગમન કર્તવ્ય છે નથી. ઊલટું, ભવિષ્ય જાણવા મથનારા વધ્યા છે શેધવાથી જ તેનું નિવારણ કરી શકાય તેમ હોય છે અને ભવિષ્ય ભાખનારા પણ વધ્યા છે.
અને એ રીતે દુઃખથી મુકત થવાનો સંભવ હોય છે ' લોકોના મનમાં એવી છાપ બેઠેલી હોઈ કે તથા સુખના કાળને લંબાવવાની શક્યતા રહેલી હોય માણસના ભાગ્યમાં જે કાંઈ લખાયું હોય છે અથવા છે. તો જાણે છે કે કુપથ્ય ખાનાર કે ભારે ને વધારે પિતાની ઉપર આકાશમાંના જે ગ્રહોની નજર પડતી ખોરાક લેનાર માંદો પડે છે. માંદગી આવતાં તેનું હોય છે તેમની અનુકૂળતા–પ્રતિકૂળતા ઉપર માસના કારણું શોધી ને ફરી ખેરાક વિષેની ભૂલ નહિ સુખ-૬:ખનો આધાર હોય છે. ભવિષ્ય જાણવાની કરવાની ચેતવણી મળી જાય છે, જેથી માંદગીનું દુ:ખ તાલાવેલીની પાછળ ખરી રીતે તે સુખ-પ્રાપ્તિની કે તેનાથી દૂર રહે. મિતાહારી માસ આરોગ્યનું કારણ
ખના નાશની આશા જ રહેલી હોય છે. જો સમજતો હોય છે એટલે તેને માંદા પડવાને ભય ભાગ્યદેવી વિપરીત હોય કે ગ્રહે પ્રતિકુળ હોય તો ભાગ્યે જ લાગે છે. એ રીતે જીવનનાં બધા પ્રકારનાં તેમને પિતાના પક્ષમાં લાવવા જે કાંઈ કરવાનું તેમને સુખ-દુઃખના અનુભવોનાં કારણે શોધીએ અને તેનાં કહેવામાં આવે તે કરવા પાછળ પોતાની શકિત અને ધોરણ-નિવારણ કરી ને તેને જીવનની ઘણી સામાન્ય ધનને વ્યય કરવા તેઓ તૈયાર હોય છે. આ માન્યતાને ફરિયાદ દૂર થઈ જાય. જેમ આ યનું કહ્યું, તેમ આધારે લેક એવા ભ્રમે સેવે છે, એવા અજ્ઞાનમાં ધંધાનું, નેકરીનું, હુન્નર-કારીગરી ઈત્યાદિનું પણ આથડે છે, એવા પ્રયોગ-ઉપાસના-અનુષ્ઠાને માં ધન- સમજવું. તેમાં સફળતા નાં પણ કારણ હોય છે, શક્તિનો વ્યય કરે છે કે તે જોઈને ભવિષ્ય કહેનારી પણ કેટલીક વાર માણસ ગૂંચવણમાં પડે છે. જ્યોતિષાદિ વિધાઓ ઉપર પણુ ગુસ્સો આવે છે. તે કોઈ વાર જુએ છે કે પિતાને પાડોશી અમિતા. એ જ સ્થિતિ ઈશ્વરવાદીઓ અને કર્મવાદીઓમાં હારી અને ખાઉધરે છે, છતાં તે કોઇવાર માં
For Private And Personal Use Only