Page Text
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
સરસ્વતીપૂજન
નથી. તેમની મને ક્યા આવે છે. તેટલા માટે જં હું તેમનો પાસે જઇ રહું છું. મૂર્ખાએ માટે મને પ્રેમ છે, એમ સમજવાનું નથી. એમાં તેા મારા ધ્યાભાવ જ સ્પષ્ટ જણાઈ આવે છે. એ કામનેા ફકત હેતુ અને સાર જ આપણે ગૃહ્વણુ કરવાના છે.
દીવાળીમાં લક્ષ્મી સાથે સરસ્વતીની પૂજા બધા વેપારીએ કરે છે. તેમાં દેવી સરસ્વતીની પૂજા કેટલી હદ સુધીની ? સરસ્વતીની પૂજા કેટલા અંશની ? લક્ષ્મી પ્રસન્ન થાય તેટલા જ પ્રતી ને? એટલે સર સ્વતીની પૂજા તે નામ માત્રની હોઇ શકે અને તે પણ લક્ષ્મીની પુજા સફળ કરી આપે તેટલા પૂરતી જ હોય છે. સરસ્વતીનું પૂજન કૅવળ દંભરૂપ જ હેાય છે. એવું પૂજન કરવામાં પોતાને સરસ્વતીની સન્નતા મળે, વિધા અને જ્ઞાન મળે એવા હેતુ સ્વમમાં પણ ધારવામાં આવતા નથી. એ તે ‘પીઅેસે ચલી આઇ' એમ જ ધરેડ ચાલ્યા કરે છે. સરસ્વતીની પૂજા તે! નામ માત્ર અને દેખાવ પૂરતી જ હોય છે. પોતાના વેપારની ગતિ શીઘ્ર થાય તે માટે અને તેટલા પૂરતી જ સરસ્વતીને યાદ કરવામાં આવે છે. બાકી વિચારની ઉપાસના, તેના માટે તાલાવેલી કે પ્રયવાચન અને ગુરુની સેવા એવા વિચાર કાના મનમાં ડ્રાય જ નહીં અને એવા વિચારથી કાઈ જે સરસ્વતીની પૂજા કરે અને સરસ્વતીની આરાધના કરવા માટે જો ગ્રંથવાચન કે પઢનપાન કરવા બેસે તા બધાએની દૃષ્ટિમાં એ મૂર્ખ જ ગણાય !
નિત્યપૂજા ાદિ ક્રિયાકાંડ કરનારાઓની વૃત્તિને એક નમૂના જોવામાં આવે છે. એ એવા છે કે,
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૧૭૩
ધાતુની પ્રતિમા કરતાં ચાંદીની પ્રતિમાને વધારે ભક્તિથી પુષ્પા ચઢાવાય. સ્ફટિક આદિની પ્રતિમાને તેના કરતાં પણ વધુ મહત્ત્વ આપવામાં આવે. એમાં કેવી ભાવના તરી આવે છે ? પુજનમાં પણ કીંમતી ધાતુને વધારે પડતું માન આપવામાં આવે છે એ સ્પષ્ટ છે. એમાં પણ લક્ષ્મીનુ જ પૂજન અભિપ્રેત છે એ સ્પષ્ટ જોવામાં આવે છે.
ધાર્મિક દૃષ્ટિથી પાઠશાળાએ ચાલે છે ત્યાં હમેશ દ્રવ્યની અછત જોવામાં આવે છે અને કા કરા સામે હમેશને માટે ચિંતા રહે છે. તેને ઘેર ઘેર કાલાવાલા કરતા ફરવું પડે છે, અને મદિરમાં ચાંદીનું સિંહાસન કરાવવુ હોય કે તેારણુ બંધાવવું હાય કે એકાદ પ્રતિમા માટે ચાંદીની આંગીનું ખેાખુ કરાવવું ઢાય તે। ત્યાં પડાપડી ચાલુ થાય છે. એ વસ્તુ શું બતાવી આપે છે? એ ઉપરથી સ્પષ્ટ સિદ્ધ થાય છે કે સરસ્વતીને આપણે તદ્દન એળખતા જ નથી. આડ ંબર, ભપકા, દોડાદોડ અને દ્રવ્યની પૂજામાં જેટલા રસ પડે છે તેટલા તે શું પશુ તેના અંશ જેટલા પણ સરસ્વતીની ભક્તિમાં રસ આપણા સમાજમાં રહ્યો નથી, પણુ સાથે એ પણ ધ્યાનમાં રાખવુ જોઇએ કે, જે યાડૅ પણ રસ ધાર્મિક ક્રિયાએમાં જોવામાં આવે છે તેનું મૂળ કારણ સાક્ષાત્ સરસ્વતી જ છે. જ્ઞાન ન હેાય તે બધું જ જવાનુ છે.
જગતમાં નિખાલસ ભાવે! અને કાઈ પણ જાતના અભિનવેશ વગર ફક્ત જગતમાં સત્ય શું છે એ જાણ. વાની શુદ્ધ બુદ્ધિથી જ્ઞાન મેળવનારની સંખ્યા વધતી જાય છે, અને તેમની સામે યાગ્ય પ્રકારનું વાચન
આપણે બધા ભ્રૂણ!ભાગે વેપારી હાવાને લીધે આપણામાં સાહિત્યિક પડિતા વિગેરેને લગભગ
અભાવ હોય એ સ્વાભાવિક છે. સંસ્કૃત ભણવુ અને મૂકવું જોઇએ એવા સુવર્ણ અવસર આપણી આગળ
કાવ્યવાચન વગેરે વિધાની ઉપાસનાના માર્ગના આદર કરવા “એ તે બ્રાહ્મણાનુ કામ હાય, એમાં આપણે માથું મારવાને પ્રયત્ન કરવા એ મૂર્ખાઈ છે, '' એવું ખેલનારા ધનવાના અમારા જાણવામાં છે.
66
ઊભા છે. એ અવસર આપણે આળખી શકતા નથી. મુખ્ય કારણુ કાંઈ હોય તેા તે સરસ્વતીની યાગ્ય માગે આપણે પૂજન અને સેવા કરતા નથી એ જ છે, આપણે તે “અમે સારા અને જગતમાં અન્ય માનવી ખાટા - અગર “ ધર્મ અમે જ એાળખી શકીએ ખીજાં બધા જ અધર્મી હોય જ ” એવી કરી આત્મસત્તુષ્ટ રહીએ
ખાટી ભાવના ધારણ
For Private And Personal Use Only
| SR No. | 531633 |
| Book Title | Atmanand Prakash Pustak 054 Ank 11 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publisher | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publication Year | 1956 |
| Total Pages | 20 |
| Language | Gujarati, Hindi |
| Classification | Magazine, India_Atmanand Prakash, & India |
| File Size | 3 MB |