________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૨૧૮
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાર
અવશ્ય ભક્તવ્ય હાય તો ઉદાસીનભાવે- અશાતા જેવી કઈ વસ્તુ જ નથી તેથી ભાવસમભાવે જોગવી લેવું પણ આસક્તિને અવ. શાતા પછી ભાવ અશાતા હોતી નથી કારણ કે કાશ આપે નહિ. રાગદ્વેષની મંદતાને આદર ભાવશાતા આત્માનો ગુણ છે માટે ઔપચારિક કરે. એટલે આત્મિક નુકશાન વધુ પ્રમાણમાં છે. આત્માના શાતારૂપ ગુણને શાતા વેદનીય થશે નહિ. ઉદયમાં આવેલાં નિર્જરી જશે. કર્મના ઉદયમાં ઉપચાર કરવામાં આવે છે,
નહિ તો જડ સ્વરૂપે કર્મમાં શાતા જેવું કાંઈ૩૧ ભાવ શાતા માટે પુન્યકર્મના ઉદયની જરૂ. પણું હોતું નથી તે વિચાર કરવાથી સ્પષ્ટ ૨ત નથી. પણ મેહનીયના ઉપશમ, ક્ષ જણાઈ આવે છે. પશમ તથા ક્ષયની જરૂરત રહે છે. તે સિવાય શાતા દ્રવ્ય નથી પણ ગુણ છે, માટે તે તે આત્મ સ્વરૂપ-સુખશાંતિ મળી શકતી નથી. ગુણ આત્માને છે પણ પુદગલનો નથી અને કર્મ જન્ય શાતા પૌગલિક છે, કારણ કે તે કર્મ. તેથી કરીને જ શાતા આત્મસ્વરૂપ છે અથવા સ્વરૂપ પુદગલ પરિણામ છે અને તેને અનુ- તે શાતાસ્વરૂપ આત્મા છે. અને મેહનીયના ભવે દેહમાં થાય છે ત્યારે ભાવશાતા અપૌદ્ર સોપશમાદિ ભાવ સિવાય પ્રગટ થઈ શકતે ગલિક છે અને તે મોહનીયના ક્ષય આદિથી નથી. શાતા વેદનીય કર્મના ઉદયથી મોહનીય પ્રગટે છે અને તેનો અનુભવ આત્મામાં જ થાય કર્મના ઉદયવાળા જે આત્મા જે શાતા માને છે. દ્રવ્યશાતા પગલિક હોવાથી અશાતાથી છે તે આત્મગુણસવરૂપ શાતાને વેદનીયતા, સંકળાયેલી છે અને તેથી કરીને શાતા પછી ઔદયિકભાવમાં આરોપ-ઉપચાર કરે છે; માટે અશાતા આવે છે. અને તેને અશાતાને ઉદય જ તે ઔપચારિક હોવાથી તાત્વિક નથી માટે કહેવામાં આવે છે પણ ભાવશાતા માટે તેમ વ્યવહારમાં જે શાતા કહેવામાં આવે છે તે નથી. એટલે કે ભાવશાતા આત્મસ્વરૂપ હોવાથી અતાત્વિક હોવાથી સંતોષ માનવા જેવું નથી. અને ક્ષયે પશમાદિ ભાવવાળી હોવાથી ભાવ અને તારિક શાતા મેળવવા આળસ કરવી નહિ.
For Private And Personal Use Only
