Page Text
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ:
લંભકનો કરી દેવામાં આવ્યું છે. આ ગ્રંથને રૂપાન્તરે અસ્તિત્વમાં આવ્યાં. વસુદેવ હિંડી એ સો લંભક કરવાનું કારણ એ છે કે વસુદેવે કામકથાના સ્વરૂપને ધાર્મિક રૂપાન્તર આપવાના ભારતવર્ષમાં સે વર્ષ પરિભ્રમણ કરીને સો હેતુથી રૂપાન્તર થયું. “ નરવાહનદત્ત ' જે કન્યાઓ સાથે લગ્ન કર્યા હતાં. તેમાં ૨૯ બૃહત્કથાને સાહસવીર હતો તેને સ્થાને વસુદેવ કન્યાઓની પ્રાપ્તિ ( પ્રા. માર્સ, ટામ:) સાહસવીર બન્યા અને કથાનાં તો માત્ર [ કા. સંમો નું ક્ષેમેન્દ્ર વગેરેએ અર્થહીન રૂપાન્તરિત બન્યાં. સ્થળે સ્થળે જન-ધર્મની સંસ્કૃત રૂપાન્તર વાર કર્યું છે] નું વર્ણન નિરૂપણ, પોરાણિક કથાઓ અને બેધકથાઓસંઘદાસ ગણિએ કર્યું. બાકીની ૭૧ કન્યાની (Parables)ને મૂળી કથાના અંતરમાં જડી પ્રાપ્તિનું વર્ણન વિસ્તારભયે તેમણે ન કર્યું તે દેવામાં આવી, તેમ છતાં પણ લેખક વાર્તાના ધર્મસેન ગણિએ કર્યું. આમ મધ્યમ ખંડની રસમાં વહ્યો જાય છે અને ધર્મત કથારચના થઈ જે હજુ અપ્રસિદ્ધ છે. “વસુદેવ તમાંથી સરળતાથી દૂર રાખી કથાઓ વહે હિંડી –એટલે વસુદેવનું હિંડણ-પરિભ્રમણ જાય છે. દશકુમારચરિત્રની કથાઓ, કાદમ્બરી આ ગ્રંથનું સાર્થ અભિધાન છે.
અને વાસવદત્તાની કથાઓ પણ વિદ્વાનોના આ ગ્રંથની રચના ગુણાત્યની પૈશાચી મન્તવ્ય પ્રમાણે બૃહત્કથામાંથી જ લેવાઈ છે. ભાષામાં રચાએલી અને અત્યારે અનુપલબ્ધ
આ કથામાં કથાઓ અને આડકથાઓ વણી જટિલ બ્રહત્કથા ઉપરથી થયેલી છે. કામપ્રધાન વાર્તા
- સાહિત્યપ્રગની સાધના વસુદેવ હિંડીનાં એને ધર્મ પ્રધાન બનાવી, કપ્રિય વાર્તાઓને લલ
કર લંકામાં પણ છે. આ તો બૃહત્કથાની અસર જ ધર્મ-સાધન બનાવવા માટે આ ગ્રંથની આપણું સાહિત્ય ઉપર કેવી છે તે કહ્યું, પરંત રચના થઈ. લેકેને કામકથામાં આસક્તિ હોય કેટલાંક કથાનક તે “એરેબીઅન નાઇટ્સ” ના છે–ત શૃંગારકથાઓના વ્યપદેશે ધર્મબોધ શા કથાનકે સરખાં છે. એક જ દાખલો નીચે ટાંકું સારૂ ન દે ? આ આશયથી સંઘદાસગણિ છું. સિંદબાદ હીરાની ખીણમાં જાય છે અને અને ધર્મસેનગણિએ આ ગ્રંથ રચે છે. બૃહ
રેક પંખી મેટા માંસના કટકા ઉપાડી ઉપર ત્કથાનાં ત્રણ રૂપાંતરે અત્યારે પ્રાપ્ત થાય છે. ઊડે છે તેને બંધાઈ સિંદબાદ ઉપર આવે છે; ૧. ક્ષેમેન્દ્રની બૃહત્કથામંજરી, ૨. સોમદેવનો તેની સાથે નીચેનું કથાનક સરખાવવા જેવું છે. કથાસરિત્સાગર, ૩ બુદ્ધસ્વામીને બૃહત્કથા- ( ભાષાંતર: પાન. ૧૯૩).
કસંગ્રહ. આ બધાંય રૂપાન્તરો સાથે વસુદેવ “મિયાએ કહ્યું, “બકરાઓને મારી નાખે હિંડીને પણ બૃહકથાના રૂપાન્તર તરીકે ધિરવાળા ચામડાની ભાથડીઓ (ળ) કરે, તુલનાત્મક અભ્યાસ જગતમાં ઉપયોગી બની બકરાંનું માંસ રાંધીને ખાઓ અને કેડે છરી શકે છે. આપણું લોકભાષાઓમાં ચમત્કારપૂર્ણ બાંધીને ભાથડીઓમાં પેસી જાઓ. રત્નદ્વીપનંદબત્રિશી, પ્રાચીન વૃહત્કથામાંથી આવ્યાં છે. માંથી ભારૂંડ નામનાં મહાકાય પંખીઓ અહીં ગુણત્યની બૃહત્કથાનાં સંસ્કૃત કવિઓએ મન ચરવાને માટે આવે છે. તેઓ અહીં આવીને ભરીને વખાણ કર્યા છે, પરંતુ એમ જણાય વાઘ રીંછ વગેરેએ મારેલાં પ્રાણુઓનું માંસ છે કે બૃહત્કથાની પૈશાચી ભાષા સમજાતી બંધ ખાય છે, અને માંસને મેટો પિંડ હોય તે પડી, ગ્રંથ દુર્બોધ થવા લાગે એટલે તેને પિતાના માળામાં લઈ જાય છે. તમને ધિરસંસ્કૃત મારફતે જીવંત રાખવાના હેતુથી તેનાં વાળી ભાથડીઓમાં બેઠેલા જોઈને “આ મેટા
For Private And Personal Use Only
| SR No. | 531529 |
| Book Title | Atmanand Prakash Pustak 045 Ank 04 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publisher | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publication Year | 1947 |
| Total Pages | 28 |
| Language | Gujarati, Hindi |
| Classification | Magazine, India_Atmanand Prakash, & India |
| File Size | 5 MB |