Page Text
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
૧૬૦
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ ઃ
માન વિનાશનું કારણુ હોવાથી તેને સર્પની ઉપમા આપી છે. આવા સ'સારરૂપ ગૃહમાં સુખ કયાંથી હાય ? ન જ હાય.
મદ ) રૂપી સર્પોના ખીલો વ્હેવામાં આવે છે. અભિ-નથી; કેમકે માતાપિતા અને ભ્રાતા પણ સ્વચ્છિત વસ્તુની પ્રાપ્તિ થાય તે જ માન્ય થાય છે તથા તેમના ઉપકારાદિક ગુણસમૂહને જાણતા છતા અને પેાતે ધનવાન છતા તેને ધન આપતા નથી. કેમકે આ જગતમાં સર્વાં જતા પેાતાના સ્વાની જ વૃદ્ધિમાં
નિરંતર અત્યંત ગાઢ પરિણામવાળા રહે છે. ”
66
આ સંસાર ગ્રીષ્મ ઋતુની જેમ ભયંકર છે, જે ભવરૂપી શ્રીમ-કાળમાં અતિ ઉત્ર ક્રોધ રૂપી સૂર્યથી સમતારૂપ સરાવર શોષણ પામે છતે વિષયને પરાધીન થયેલા ભવ્યપ્રાણી તૃષાવડે પીડા પામીને ખેલ્યુક્ત થાય છે. તથા જે ભવરૂપી ગ્રીષ્મકાળે નિર ંતર કામદેવપી પરસેવાની ભીનાશથી ગુણરૂપી મેદસને ગ્લાનિ પમાડી છે, એવા આ ભયંકર ભવરૂપી ગ્રીષ્મૠતુને વિષે તાપનુ હરણ કરનાર કર્યું
શરણું છે ? '' કાઈ નથી.
વિવેચન—હું ભવ્ય પ્રાણીએ ! નિર ંતર કામવિકારરૂપ પરસેવાની ભિનાશથી ગુણરૂપી મેદસ એટલે ધ ધાતુએને જેણે ગ્લાનિ પમાડી છે એવા આ ભયંકર ભવરૂપી ગ્રીષ્મૠતુને વિષે તાપને હરણુ કરનાર એટલે મનના ઉદ્વેગનું તથા ક્રોધરૂપી સૂના તીક્ષ્ણ કિરણોથી ઉત્પન્ન થયેલા સંતાપનું નિવારણ
કરવા માટે કઇ વસ્તુ આશ્રય કરવા મેગ્ય છે ?
કઇ પણ નથી. કેમકે તે ભવરૂપી ગ્રીષ્મકાળને વિષે અતિ ઉગ્ન-દુર્ગતિને હેતુ હોવાથી ભયાનક એવા ક્રોધરૂપી સૂર્યથી સ્વપરને તાપનુ કારણ હાવાથી તેને સૂર્યની ઉપમા ઘટે છે એવા ક્રોધાકથી શાન્તવૃત્તિરૂપ સરેશવર સતાપનું કારણ કરવામાં સમથ હોવાથી જેને જળ!શયની ઉપમા ઘટે છે એવુ જળાશય શેષ પામે છતે તે વિષયાને પરાધીન થયેલા મેક્ષે જવા મેાગ્ય ભવ્ય તે તૃષાથી પીડા પામ્યા છતાં જ કલેશ પામે છે એટલે સમતારૂપ રસના અભાવને લીધે તૃષ્ણાની અપૂછ્યું તા થવાથી તથ્યા ને તરસ્યા જ પરી
જાય છે.
આસ’સારમાં સર્વ સગામાં સ્નાના જ સગા છે.
“ આ સંસારસુખનું વન કરવામાં યે રસિક પુરુષ પણ પ્રમાતા ( માપ કરનાર ) છે? કાઈ જ
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
વિવેચન-હું પ્રાણી ! સંસાર સુખની ખ્યાતિમાં એટલે આ મનુષ્યાદિક જન્મમાં જે સુખ છે તેનું વહૂન કરવામાં ક્યા રસિક પુરુષ પ્રમાતા છે ? એટલે સ'સારમાં આટલું સુખ છે એમ તેનું પ્રમાણ કરી શકે તેવા કાણુ છે ? કાઈ જ નથી; કેમકે સ સાર સુખના અનિયમિત સ્વભાવે કરીને તેનું માન થઇ શકે તેવુ નથી, જે ભવમાં માતાપિતા અને બંધુ પણ પેાતાના સ્વાર્થીની સિદ્ધિ થાય તે। જ આ પ્રાણીને માન્ય થાય છે. અને તેમના પૂર્વે કરેલા
ઉપકારાદિક ગુણુસમૂહને નણતા છતા એટલે કે આણે મારા પર ઉપકાર કર્યાં છે એમ જાણતા છતા તથા ધનવાન–સમૃદ્ધિવાન છતા પણ તેમને ધન
આપીને પ્રત્યુપકાર કરતા નથી કારણ કે સર્વે” મનુષ્યા સ્વાર્થીની–પોતાના પ્રયોજનની વૃદ્ધિ-સિદ્ધિ કરવામાંજ નિરતર અતિ ગાઢ પરિણામને ધારણ કરનારા હાય છે. એટલે સ્વાની સિદ્ધિમાં જ વધતા પરિણામવાળા રહે છે, પણ પ્રત્યુપકાર કરનારા થતાં નથી. આ સસાર વિશ્વાસઘાતી છે.
k
અહં ! લે કા પેાતાના મેટાસ્વા હોય ત્યારે જેએને સ્વજનાદિકાને સ્તુતિ અથવા ધનવડે તથા પેાતાના પ્રાણાએ કરીને પણ ગ્રહણુ કરે છે, તેઓને જ અન્યથા-વા ન હોય ત્યારે અતિ નિર્દયપણે તૃણુની જેમ તજી દે છે. વળી હૃદયમાં વિશ્વને અને સુખમાં અમૃતને ધારણ કરે છે માટે આ પ્રમાણે વિશ્વાસના ધાન કરનાર આ ભવથકી તને ઉર્દૂગ-વૈરાગ્ય પ્રાપ્ત થતા નથી તે। પછી અધિક કહેવાથી શું ફળ ? કાંઇ જ નથી. વિવેચન--હું પ્રાણી ! આ પ્રમાણે હમણા કહૅ
જો
For Private And Personal Use Only
| SR No. | 531500 |
| Book Title | Atmanand Prakash Pustak 042 Ank 11 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publisher | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publication Year | 1944 |
| Total Pages | 20 |
| Language | Gujarati, Hindi |
| Classification | Magazine, India_Atmanand Prakash, & India |
| File Size | 3 MB |