Page Text
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૫૪.
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ :
અને ગ્રહણ કરવાને આદર રહે છે તેમ મેધાવી પરમ સંવેગને હેતુ, ઉત્તરોત્તર વિશેષ વિશેષ પુરુષોને પોતાની મેધા(બુદ્ધિ )ના સામર્થ્યથી પ્રતીતિ કરાવનાર: કેવલજ્ઞાનની સન્મુખ લઈ સંધ્રન્થને વિષે જ અત્યંત ઉપાદેયભાવ અને જનારો ચિત્તનો ધર્મ છે. શાસ્ત્રમાં એને “રત્નગ્રહણુંદર રહે છે. પણ બીજા ઉપર રહેતો નથી શોધક અનલ ની ઉપમા આપવામાં આવી છે. કારણ કે સટ્ટÈને તેઓ ભાવ ઔષધરૂપ રત્નને પ્રાપ્ત થયેલે રત્નશોધક અનલ–અગ્નિ માને છે.
જેમ રત્નના મલને બાળી નાંખી શુદ્ધિ પેદા ૩ ધીરૂ–પૃતિવડે. ધૃતિ, એ મોહનીય કરે છે, તેમ આત્મરત્નને પ્રાપ્ત થયેલ અનુકર્મના ક્ષપશમાદિથી ઉત્પન્ન થતી વિશિષ્ટ પ્રેક્ષારૂપી અમલ કર્મમલને બાળી નાંખી કૈવપ્રીતિ છે. અવધ્ય કલ્યાણના કારણભૂત વસ્તુ- લ્યને પેદા કરે છે; કારણ કે તેને તે સ્વની પ્રાપ્તિના દષ્ટાંતવડે આ પ્રીતિ દીનતા અને ભાવ જ છે. ઉત્સુકતાથી રહિત તથા ધીર અને ગંભીર અરિહંત ચેઈઆણનું સળંગ સૂત્રપદ, આશયરૂપ હોય છે. શાસ્ત્રમાં એને “દૌર્ગત્યથી
'अरिहंतचेइयाणं करेमि काउस्सग्गं-चंदणહણાએલાને ચિન્તામણિની પ્રાપ્તિ” ની ઉપમા આપવામાં આવી છે. જેમ દૌગત્ય-દરિદ્રતાથી
वत्तियाए पूअणवत्तियाए सकारवत्तियाए ઉપહત થયેલાને ચિન્તામણિ રત્નની પ્રાપ્તિ થાય
सम्माणवत्तियाए बोहिलाभवत्तियाए निरुवसઅને તેના ગુણ માલૂમ પડે ત્યારે “જમવાની
ग्गवत्तियाए, सद्धाए मेहाए धीइए धारणाए વૌલ્ય” હવે દરિદ્રપણું ગયું ” એ જાતની *
MICR अणुप्पेहाए वड्ढमाणीए ठामि काउस्सग्गं ।' માનસિક વૃતિ-સંતોષ ઉન્ન થાય છે, તેમ અર્થ “અરિહંતના પ્રતિમા લક્ષણ જિનધર્મરૂપી ચિન્તામણિ રત્નની પ્રાપ્તિ થવા- ચૈત્યાને વન્દનાદિ કરવા માટે કાયોત્સર્ગ કરું થી અને તેનો મહિમા માલમ પડવાથી “સ . વન્દન નિમિત્તે-વન્દન એટલે મન વચન જુવાન સંસ્કારઃ ” હવે સંસાર કોણ માત્ર છે? કાયાથી પ્રશસ્ત, પ્રવૃત્તિ, (કાર્યોત્સર્ગથી જ એ જાતની દુઃખની ચિન્તાથી રહિત માનસિક અને વન્દનનું ફળ કેવી રીતે મળે ? એમ સર્વત્ર લાગણી ઉપન્ન થાય છે.
સમજી લેવું) પૂજન નિમિત્તે, સત્કાર નિમિત્તે, ૪ ધારણાઘ-ધારણાવડે. ધારણા એ જ્ઞાના
સન્માન નિમિત્તે, બોધિલાભ નિમિત્તે નિરુપસર્ગવરણીય કર્મના ક્ષયોપશમથી ઉત્પન્ન થનારી, *
મેક્ષ નિમિત્તે, વધતી એવી શ્રદ્ધાવડે, મેધાવડે, પ્રસ્તુત એક વસ્તુને વિષય કરનારી તથા અવિ- -
વિ. તિવડે, ધારણવડે અને પ્રેક્ષાવડે કાત્સયુતિ, સ્મૃતિ અને વાસનારૂપ ભેદવાળી ચિત્ત માં સ્થિત રહું છું.” પરિણતિ છે. શાસ્ત્રમાં એને “સાચા મોતીની વધતી કિનું અવસ્થિત નહિ. વધતી શ્રદ્ધા, માલાને પરવવા ના દષ્ટાંતની સાથે સરખાવી વધતી મેધા, વધતી ધૃતિ, વધતી ધારણા અને છે. તેવા પ્રકારના ઉપયોગની દઢતાથી તથા વધતી અનુપ્રેક્ષા. યથાયોગ્ય અવિક્ષિપ્તપણે સ્થાનાદિ યોગમાં પ્રવૃત્ત શ્રદ્ધાથી રહિત આત્માને કાત્સર્ગ કરવા થવાથી યોગરૂપી ગુણની માલા નિષ્પન્ન થાય છે. છતાં અભિલષિત અર્થની સિદ્ધિ માટે તે
૫ મજુદાઅનુપ્રેક્ષાવડે. અનુપ્રેક્ષા એ નથી માટે સાપ ઈત્યાદિ પદ કહેલા છે. જ્ઞાનાવરણીય કર્મના ક્ષયોપશમથી ઉત્પન્ન આ રીતે ભગવાન અરિહંતની પ્રતિમાને થયેલ અનુભૂત અર્થના અભ્યાસને એક પ્રકાર, વન્દનાદિ નિમિત્તે કાર્યોત્સર્ગ કરવામાં આવે છે.
For Private And Personal Use Only
| SR No. | 531492 |
| Book Title | Atmanand Prakash Pustak 042 Ank 03 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publisher | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publication Year | 1944 |
| Total Pages | 28 |
| Language | Gujarati, Hindi |
| Classification | Magazine, India_Atmanand Prakash, & India |
| File Size | 4 MB |