Page Text
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
[ ૨૮૪ ].
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ
શ્રદ્ધાનું રહસ્ય બરોબર સમજ્યા વિના ન કરે તે આત્માનું સ્વાતંત્ર્ય શક્ય નથી. ઘણા મનુષ્ય શ્રદ્ધાની પરિણતિ માટે ઉસુક જ્ઞાનના યથાર્થ ઉપયોગથી જ આત્માનું સ્વીબને છે એ નવાઈ જેવું છે. “શ્રદ્ધા, તંત્ર્ય પ્રાપ્ત થઈ શકે છે. ઉપયોગ વિનાનું શ્રદ્ધા” એમ બોલવા માત્રથી શ્રદ્ધાની પ્રાપ્તિ જ્ઞાન તે અજ્ઞાન સમાન છે. ઉપયોગ વિનાનાં થતી નથી. શ્રદ્ધાનું રહસ્ય યથાર્થ રીતે
જ્ઞાનને કારણે, મનુષ્ય દુઃખ આદિથી મુક્ત સમજી, શ્રદ્ધાની પ્રાપ્તિ માટે જેઓ ભગીરથ
થતો નથી. જન્મ અને મૃત્યુની પરંપરા ચાલુ પ્રયત્ન કરે છે તેમને શ્રદ્ધાની પ્રાપ્તિ થાય છે. શ્રધ્ધાની પરિણતિ નિશ્ચયપૂર્વક થવી જોઈએ. જ રહે છે. આત્માનાં બંધને કાયમ જ રહે એવી શ્રદ્ધા કાયમ રહે છે. ઉપરછલ્લી શ્રદ્ધાને
છે. જ્ઞાનની ઉપગરૂપ શક્તિથી, પરિસ્થિતિમાં નાશ થવાની સંભાવના હરહંમેશ રહ્યા કરે
પરિવર્તન કરવાની આત્મામાં પાત્રતા આવે છે. અપૂર્ણ શ્રદ્ધા, આશંકા આદિને કારણે
ત્યારે જ આત્માનાં વિવિધ બંધનોને ઉચ્છેદ વહેલી મેડી જરૂર નાશ પામે છે. સુશ્રધ્ધા
શકય થાય છે. આત્મા પિતાનાં ભાગ્યને હોય તે વિવેકવૃત્તિનું પ્રાધાન્ય હોય. વિવેક
વિધાતા અને પ્રભુ બને છે. જ્ઞાનના યથાર્થ વૃત્તિને કારણે વિવિધ આશંકાઓનું સત્વર ઉપર
તે ઉપગથી જ આત્માને સ્વતંત્રતા અને મુક્તિ નિરસન થાય છે. આશંકાવૃત્તિ એ શ્રદ્ધાનો મળે છે. જ્ઞાનને યોગ્ય ઉપયોગ પરમ સુખની મહાનમાં મહાન દુશ્મન છે. મનુષ્ય આવી પ્રાતિજનક છે. જ્ઞાનના યથાર્થ ઉપગથી વિવેકબુદ્ધિથી આશંકાને સર્વથા વિનાશ કરન જ પરમાત્માનું અધિરાજ્ય સંપ્રતીત થાય છે. વાની જરૂર છે. મનુષ્યની શ્રદ્ધા એવી સંપૂર્ણ જે તે ગ્ય સમયે જ જે તે સત્કાર્ય યથાર્થ અને વિવેકયુક્ત હોવી જોઈએ કે, આશંકા- રીતે કર્યા વિના, ભાવીની પ્રભુતા પ્રાપ્ત ન એના પ્રબળ ઝંઝાવાતમાં પણ તે અચળ જ થઈ શકે. જે તે કાર્યની ઈચ્છતા કે અનિષ્ટતાને રહે. વિવેકયુક્ત શ્રદ્ધાથી અંધશ્રદ્ધાને ઉછેર જ્ઞાન વિના કયું સત્કાર્ય કયે સમયે કરણીય થાય છે. અંધશ્રદ્ધા એ અનેક અનિષ્ટની છે એ નથી સમજાતું. આથી ઈષ્ટ અને અનિપુરોગામી હોવાથી વિવેકબુધિથી તેને સદૈવ ઇનું યથાર્થ જ્ઞાન, જન્મ અને મૃત્યુથી મુક્ત પરિહાર આવશ્યક થઈ પડે છે. અંધશ્રદ્ધાને થવા માટે સૌથી પ્રથમ આવશ્યક છે. ઈષ્ટ નાશ થાય એટલે શ્રદ્ધા અને વિવેકબુદ્ધિથી અને અનિષ્ટનાં જ્ઞાન પછી જ, જન્મ અને મનુષ્ય કલ્યાણ-૫થે સંચરે છે. વિવેકબુદ્ધિ મૃત્યુથી મુકત થવાની સ્થિતિ સંભવી શકે છે, યુક્ત શ્રધ્ધાળુ મનુષ્યનું અધઃપતન ભાગ્યે જ કર્મોના મહાન બંધનનો ઉચ્છેદ થઈ શકે છે. સંભાવ્ય છે. વિવેકી અને શ્રધ્ધાળુ મનુષ્ય પાપની પરતંત્રતા પલાયન થવા માંડે છે. શાશ્વત આત્માને અને આનંદ માણે છે. શ્રધ્ધા- પુણ્ય પંથ જ રુચિકર લાગે છે. સદાચાર-વૃત્તિ ન્વિત વિવેકી મનુષ્યને ઈહલોકમાં પણ પર- રગેરગમાં રમી રહે છે. અજ્ઞાનરૂપી અંધકારમાત્માનું અધિરાજ્ય પ્રાપ્ત થઈ શકે છે. ને નાશ થઈ જ્ઞાનરૂપી પ્રકાશને આવિ
મનુષ્યને જ્ઞાન હોય પણ જ્ઞાનનો ઉપયોગ ભવ થાય છે. પ્રજ્ઞા-શક્તિ પૂરબહારમાં ખીલી
For Private And Personal Use Only
| SR No. | 531439 |
| Book Title | Atmanand Prakash Pustak 037 Ank 10 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publisher | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publication Year | 1939 |
| Total Pages | 32 |
| Language | Gujarati, Hindi |
| Classification | Magazine, India_Atmanand Prakash, & India |
| File Size | 4 MB |