Page Text
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
[ ૧૫૪ ]
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ પૂર્વ પૂર્વ અધ્યવસાયની વિશુદ્ધિથી આગળ આગ થાવલિકા તરફની અન્તર્મુહર્ત પ્રમાણે પ્રથમ સ્થિતિ ળના સમયમાં અનંતગુણી વિશુધ્ધિવાળા જાણવા અને બીજી ઉપર પ્રદેશ પછીની દ્વિતીય સ્થિતિ. જે વાત શરૂઆતમાં પણ કહેવામાં આવેલ છે, તથા અહિં કદાચ શંકા થાય કે અંતરકરણ કરવાનું શું જેમ અપૂર્વકરણના પ્રારંભથી જ સ્થિતિઘાત, પ્રજન છે? તે તેના સમાધાન માટે સમજવું રસઘાત, ગુણશ્રેણિ અને અભિનવસ્થિતિબંધની જે અત્તમુહુર્ત પ્રમાણુ સ્થિતિવાલા અગલિક શરૂઆત થઈ હતી તેમ આ અનિવૃત્તિકરણમાં સમગ્રદર્શનને મિથ્યાત્વના પુદ્ગલે વિન ન કરે પણ સ્થિતિઘાત, રસઘાતાદિ પ્રથમ સમયથી જ એ હેતુથી એટલે કે મિથ્યાત્વના પગલે તે સમ્યગુવિશેષ પ્રકારે ચાલુ હોય છે. પ્રત્યેક સમયે દર્શન ગુણને બાધ ન પહોંચાડે, એટલા માટે આત્માની અનંતગુણવિશુધ્ધતા હોય છે, મેક્ષના અન્તર્મુહમાં કમશઃ ભોગવી શકાય તેટલા મૂળ કારણભૂત એવું ઉત્તમોત્તમ સમ્યગુદર્શન મિથ્યાત્વના પગલેથી ખાલી ભાગ અન્ડરકરણવડે અપ સમયમાં જ પ્રાપ્ત થવાનું હોઈ આત્માને કરવાનું હોય છે. એક મોટા લાંબા લાકડા ઉપર નિરવધિ આત્મિક આનંદ તે અવસરે વર્તત ઉપરાઉપરી કુહાડાના પ્રહાર પડે તે અવસરે હોય છે.
જે સ્થાને પ્રહારે પડે છે તે સ્થાનને છેલ બને અનિવૃત્તિકરણને જે અન્તર્મુહૂર્ત જેટલે કાળ બાજુ ઊડી જાય અને વચ્ચે જેમ અમુક આંતર કહ્યો છે તેમાંથી એક સંખ્યામાં ભાગ જેટલું થાય છે, તે પ્રમાણે અનિવૃત્તિકરણને એક કાળ જે અવસરે બાકી રહે તે અવસરે ઉપશમ સંખ્યાત ભાગ જે અવસરે બાકી રહે છે સભ્ય દર્શનની પ્રાપ્તિનું અનન્ય સાધનભૂત ત્યારે આત્મામાં એક એવી વિશિષ્ટ વિશુદ્ધિ ઉત્પન્ન અંતરકરણ કરવામાં આવે છે. અંતરકરણને થાય છે કે જે વિશુધ્ધિવડે એક સરખી મિથ્યાસામાન્ય અર્થ “આંતરું કરવું” એ ત્વની સ્થિતિ પૈકી અનિવૃત્તિકરણને જેટલે કાળા થાય છે, પરંતુ યથાપ્રવૃત્તાદિ કરણોમાં કરણને બાકી છે તેટલા કાળ પ્રમાણે પ્રથમ સ્થિતિ બાકી અર્થ પરિણામ જે કર્યો છે તે પરિણામવાચક રાખી ત્યારબાદ અન્તર્મહત્તમાં ભેળવી શકાય અર્થ અહિં કરવાનું નથી, કારણ કે પરિણામે તેટલા દલિકોને બન્ને બાજુ પ્રથમ સ્થિતિ તથા અર્થવાળા કરશે તો ત્રણ જ છે. વળી એક દ્વિતીય સ્થિતિમાં આગળ જણાવવા પ્રમાણે પ્રક્ષેપ અનિવૃત્તિકરણ ચાલુ હોય તેમાં બીજું કારણ કરી અન્તર્મુહર્ત જેટલે ભાગ મિથ્યાત્વના દલિકેથી થાય પણ શી રીતે ? માટે અહિં કિરણ પદને વિરહિત બનાવે છે, અને એ ભાગમાં જ્યારે અર્થ પરિણામ ન કરતાં “કરવું” અથાત “આંતરું આત્મા દાખલ થાય ત્યારે ઉપશમ સભ્યફવ પ્રાપ્ત પાડવું” એમ કરે, એટલે કે મિથ્યાત્વમેહની થયું તેમ કહેવાય છે. જંગલમાં લાગેલા દાવાનલા એકસરખી જે સ્થિતિ છે તેને બે વિભાગ કરી ખારાપાટવાળી જમીન આવતાં આપોઆપ જેમ વચ્ચે અંતર્મુહૂર્ત જેટલું અંતર પાડવું. તાત્પર્ય ઓલવાઈ જાય છે તે પ્રમાણે આત્મામાં અનાદિએ આવ્યું કે-સીધી લાઈનરૂપ મિશ્યાત્વની કાળથી લાગેલો મિથ્યાત્વ દાવાનલ અંતરકરણદ્વારા સ્થિતિ સંબંધી નીચેને અન્તર્મુહૂ પ્રમાણ મિથ્યાત્વના મુદ્દગલોથી ખાલી થયેલા ભાગમાં ઉદયાવલિકા તરફનો ભાગ છેડી દઈ બાકીના
આવતા દાહ્ય પદાર્થને અભાવે સ્વયમેવ બુઝાઈ ભાગમાં અંતરકરણ કરે છેઅત્યાર સુધી મિથ્યા
જાય છે. મેહનીયની જે એક સંલગ્ન સ્થિતિલતા હતા જ તેને બદલે હવે તેમાં બે વિભાગો થયા, એક ઉદ
(ચાલુ)
For Private And Personal Use Only
| SR No. | 531435 |
| Book Title | Atmanand Prakash Pustak 037 Ank 06 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publisher | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publication Year | 1939 |
| Total Pages | 32 |
| Language | Gujarati, Hindi |
| Classification | Magazine, India_Atmanand Prakash, & India |
| File Size | 4 MB |