________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
સ
રિ
શ્રી હેમચ‘દ્રાચાર્ય વિરચિત
ચ
真
ભારતના ગારવ સમ, સાધુવર અન્ય કોણ હાય ગૃહે ગૃહે ગવાય જેનાં ગાન એવા એ આચાય પ્રવર શ્રીમદ્ હેમચંદ્રસૂરીશ્વરજી, ગુર્જરી ભૂમિમાં સર્વ ભવના હૃદયમ દિરે બિરાજો,
*
*
દેવ, ગુરુ, ધર્મ પ્રત્યે તેમની દઢતા; આમાં માત્ર સિદ્ધસ્વરૂપી તેમ માનત, કમ આવરણે દુષિત બને આત્મા બનાવવા સદ્ગુણી ઉપદેશથી એ મહદેચ્છા માની
વાંચ્છી જનસેવા પ્રેમભાવથી,
મનુષ્ય ગુણના પૂજક
ગુણપ'થે જગત પળે તેવી ચહી ભાવના, આવું થતું દીન જનો પર
તેમનું પ્રેમભયુ` હૃદય. સચમની સુંદરતા, વિશુદ્ધતા ખરેખરી મ્હાણી આચાય દેવે, વસ્તુને વસ્તુ તરીકે પીછાને, પ્રયત્ન કરે અભિલાષ રાખે, આત્મશ્રેય સહુ ધાવા
સંબોધતા તેને સમ્યગદષ્ટિ તરીકે નૃપાલાને એબ્યા ને દોર્યો સર્વેને સન્માર્ગે, કુમારપાલ નૃપ બન્ય
સાથે પૂજક હેમચંદ્રાચાય અનેા, સંત સમાગમે ધન્ય થયા,
www.kobatirth.org
2011-11
પ્રકાશ
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
સાહિત્યની રૂપરેખા
વ્યાકરણ અને કાવ્યના સહેલાઈથી વિદ્યાથીઆને એધ કરવા માટે સ`સ્કૃત યાશ્રય કાવ્ય રચ્યું, જેના ૨૦ સગ છે. પદરમા સગ સુધી જયસિંહ રાજાદિકનું વર્ણન આવે છે અને છેવટના પાંચ સ` કુમારપાળ સંબંધી હકીકત છે. (એના ઉપર અભયતિલકની વિસ્તૃત વૃત્તિ છે ) એક ખાજુ સંસ્કૃતનું વ્યાકરણ અને ખીજી તરફ ઇતિહાસ.
23
પ્રાકૃત શ્રેયાશ્રય કાવ્ય-આમાં માત્ર કુમારપાલનુ વૃત્તાંત છે. આ અને ઉપર સ્વાપન્નવૃત્તિ ઉપલબ્ધ નથી. પેાતે રચી ન હાય અગર તે પહેલાં દેહાંત થઈ જવાને કારણે રહી ગઇ હાય.
યશોવિજય જૈન ગ્રંથમાળા તરફથી પ્રસિદ્ધ થયેલ
અભિધાન ચિ’તામણિની સ્વાપન્ન વૃત્તિ આ સવ
瓊
ગ્રંથા પછી રચેલી સંભવે છે. હું' ન ભૂલતા હાઉં તે તેમાં યાશ્રયાદિના ઉદાહરણા પણ ષ્ટિગેાચર થાય છે.
અભિધાન ચિંતામણિ કાં. ૩, શ્લોક ૭૬-૭૭માં કુમારપાળના નામે નીચે પ્રમાણે જણાવે છે.— कुमारपाल चौलुक्य राजर्षिः परमार्हतः । मृतस्व मोक्ता धर्मात्मा मारिव्यसनवारकः ॥
અને વાઘુર્યાં. સં. ૧૨૬૬ માર્ચ દ્વિતીયા दिने पाणि जग्राह श्रीकुमारपालः श्रीमदर्हद्देवतासमक्षम् । એવી રીતે શ્રી જિનમ`ડન ગણિ ઉલ્લેખ કરે છે, તેથી આની રચના સ’. ૧૨૧૬ પછીની કલ્પી શકાય છે. હૈમધાતુપારાયણ ત્યારપછીની કૃતિ છે.
ત્યારબાદ ખાસ કુમારપાળના આગ્રહથી વીતરાગ સ્તેાત્ર ( પ્રકાશ ૨૦ ), ત્રિષષ્ટિશલાકા પુરુષ ચિત્ર
For Private And Personal Use Only
१. पूर्वं पूर्वज सिद्धराज नृपतेर्भक्तिस्पृशो याचया
खाङ्गं व्याकरणं सवृत्ति सुगमं चक्रुर्भवन्त: पुरा । मद्धेतोरथ योगशास्त्रममल लोकाय च द्वयाश्रय-छन्दोऽलकृति-नामसंग्रह - मुखान्यन्यानि शास्त्राण्यपि लोकोपकारकरणे