Page Text
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
માનવ ચારિત્ર્યનું મુખ્ય ઉપાદાન.
પચાવી પાડનારા, અને પાખંડ માત્રમાં પુરા હાય ! શું આવા માણસે તમારા સમાજમાં એટલે બધો તિરસ્કાર અને અધોગતિ પામી શકે છે કે જેથી તેઓ જગતમાં પિતાનું મોટું પણ ન બતાવી શકે? તેઓ પ્રત્યે તમારો સમાજ શું એટલા બધા હીન ભાવથી જુએ છે કે જેથી શરમના માર્યા તેને એકાંતમાં પશ્ચાતાપ પૂર્વક જીવન ગુજારવું પડે ? ” કન સાહેબની આ જીજ્ઞાસાને ઉતર આપણે શું આપી શકત ? કાંઈજ નહી. કેમકે એ વાત સ્પષ્ટ જ છે કે આપણે સત્યાનુરાગવાળા હોવા છતાં અસત્ય પ્રત્યે વિદ્વેષવાળા નથી. અધર્મ અને પાપાચરણ સામે લાલ આંખ કરવાની આપણામાં તાકાત નથી. આપણે આપણી ન્યાતમાં, કુટુમ્બમાં, સમાજમાં ચોતરફ કર્યો દશ્ય નિહાળી છીએ ? જેઓ સાચા જુઠા કરીને, પ્રવચન કરીને, તર્કટથી પાંચ પિસા મેળવી શકે છે, તેઓ કઈ પણ પ્રકારની અડચણ કે પ્રતિરોધ વિના નાત-જાત અને સમાજમાં અગ્રસ્થાન રેકીને બેસે છે પાપને પ્રમુખસ્થાન રેકવા દેવા માટે કોઈ સહેજ પણ અવાજ ઉઠાવતું નથી. આપણે નિર્બળ બની તેમનું આધિપત્ય સ્વીકા રીએ છીએ. અને પક્ષ રીતે તેના અનિષ્ટ આચરણ અને હીન ચરિત્રનું સન્માન અને પૂજા કરીએ છીએ. આમાં આપણે સત્યાનુરાગ કયાં શોધો ? આપણે વિશ્વને એમ બતાવીએ છીએ કે અમારી જાતીય પ્રકૃતિમાં સત્યાનુરાગ છે, પરંતુ તે સાથે જ્યાં
જ્યાં અમારી મધ્યમાં મિથ્યા અને પાખંડ જેવામાં આવે ત્યાં ત્યાં તે સામે તીવ્ર કટાક્ષ કરવાની શક્તિ નથી. અમે મુંગે મહાએ નિર્બળતાથી તેમનું આધિપત્ય નભાવીએ છીએ.” આનું અનિવાર્ય પરિણામ સમાજની, દેશની, જ્ઞાતિઓની અને કુટુમ્બની, સર્વની અધોગતિ છે.
આપણે સમાજની અત્યારે એ જ પ્રકારની દુર્દશા છે. આપણું સ્વભાવમાં સત્ય, ન્યાય, ધર્મ દયા વિગેરે ઉચ્ચ તો હોવા છતાં તેના વિરોધીત પ્રત્યે દ્વેષ નથી. સમાજમાં જ્યાં જ્યાં અધર્મ, અનીતિ, અન્યાય, નિર્દયતા, પાખંડ, વ્યભિ ચાર, વિગેરે અનિષ્ટ તત્વે જોવામાં આવે, ત્યાં ત્યાં તેમને ધક્કો મારી બહિષ્કાર કરવાની તાકાત નથી. આપણા સ્વભાવમાં રહેલા ભવ્ય આદર્શે માત્ર આપણું જીવન–સમુદ્રના તળીએ છે. બહિર્જગતમાં તેમનું સામ્રાજ્ય નથી. અત્યારે તે કે પ્રકારે પાંચ પૈસા ભેગા કરનાર પ્રત્યે આપણે માનની દ્રષ્ટિથી જોઈએ છીએ. અને જ્યારે તેમના પ્રત્યે સન્માનથી જોવાય છે ત્યારે હરકોઈ પ્રકારે તેવું પદ મેળવનારાની સંખ્યા વધતી જાય છે. જ્યારે અસત્ અને જઘન્ય મનુને સમાજમાં ઉચ્ચ સ્થાન મળવાની તક હોય છે ત્યારે તેવા મનુષ્યની એકદમ વૃદ્ધિ થવા માંડે છે. કાળે કરી સમાજને મૂળ આદર્શ ભ્રષ્ટ થાય છે, અને કળીયુગ અગર પંચમકાળનો પ્રભાવ સર્વના હૃદયમાં આધિપત્ય ભોગવે છે.
સાધુ અને અસાધુ, સારા અને નરસા, ધર્મવાન અને અધમી મનુષ્ય પ્રત્યેક જાતિ, સમાજ અને દેશમાં હોય જ છે. તે તનું સર્વથા ઉત્પતન કઈ કાળે બને
For Private And Personal Use Only
| SR No. | 531229 |
| Book Title | Atmanand Prakash Pustak 020 Ank 04 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publisher | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publication Year | 1922 |
| Total Pages | 32 |
| Language | Gujarati, Hindi |
| Classification | Magazine, India_Atmanand Prakash, & India |
| File Size | 4 MB |