________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
સન્મિત્ર-સંગ્રહ.
૮૭
સન્મિત્ર સંગ્રહ.
વિઠ્ઠલદાસ મૂવ શાહ.
(૧૪)
पापानिवारयति योजयते हिताय गुह्यं च गृहति गुणान् प्रकटीकरोति । आपद्गतं च न जहाति ददाति काले
सन्मित्र लक्षणमिदं प्रवदन्ति सन्तः ।। અર્થ–મિત્રને પાપ કરવાથી વર્જિત કરે, તેના હિતની વાતનોજ તેને ઉપદેશ કરે, તેની ગુપ્ત વાત છુપાવે, ગુણેને પ્રકટ કરે, આપત્તિકાળમાં તજી ન દે અને જરૂર પડે ત્યારે યથાશક્તિ દ્રવ્ય પણ આપે-એ સર્વ સારા મિત્રના લક્ષણે સંતપુરૂએ કહ્યા છે.
રા. ભર્તુહરી. મનુષ્ય એક સામાજીક જીવ છે. સમાજની સાથે તેને અતિ ઘનિષ્ઠ સંબંધ રહેલ છે. તે સ્વાભાવિક ગ્યતા, સામર્થ્ય તેમજ ગુણેથી પૂર્ણ હોવા છતાં પણ
એકલો અધિક કાર્ય કરી શકતો નથી. તેને હમેશાં કે અન્ય પુરૂષ યાને સ્ત્રીની, કોઈને કોઈ રૂપે, આવશ્યકતા રહે છે. જ્યાં સુધી તેને એ સહાયતા નથી મળતી ત્યાંસુધી તેના અનેક મોરચે અપૂર્ણ રહી જાય છે, તેનાં સાંસારિક કાર્યો અધુરા રહી જાય છે, તેનું સામાજીક જીવન નિરસ બની જાય છે અને કઈ કઈ વાર તે તેને વધેલો ઉત્સાહ પણ ક્ષીણ થઈ જાય છે. તેથી કરીને જીવન–સંગ્રામમાં વિજય પ્રાપ્ત કરવા માટે એવી સહાયતા કરનારને સંગ્રહ કરવાની પરમ આવશ્યકતા છે. સંસારિક જીવનમાં એવી સહાયતા કરનારની સાથે આપણે અનેક જાતના સંબંધ બંધાયા કરે છે, એ સર્વ સંબંધમાં મિત્રને સંબંધ અત્યંત પવિત્ર અને શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. સાચું છે કે આ સ્વાર્થમય જગતમાં મિત્ર સિવાય આપણે સાચે સહાયક કોણ હોઈ શકે? સંકટ સમયે સંપત્તિ તેમજ સંતતિ કામ આવી શકતા નથી. એવે સમયે આપણને આશ્રય દેનાર અને દુ:ખમાં ભાગ લેનાર આપણા સાચા મિત્ર સિવાય બીજું કંઈ થઈ શકતું નથી. સાચે મિત્ર મળવાથી જે લાભ થાય છે તેને અનુભવ તે ભાગ્યશાળી પુરૂષજ કરી શકે છે કે જેને કેઈપણ વખત કોઈ સાચે મિત્ર માન્ય હોય. મિત્રોને સંગ્રહ કરવાથી સ્વાર્થ તેમજ પરમાર્થ બનેની સિદ્ધિ થાય છે. સાચા મિત્રવડે સંઘશક્તિ ઉત્પન્ન થાય છે અને સંઘશક્તિ જ સફલતાનું સાત્તમ સાધન છે.
For Private And Personal Use Only
