________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૩૧૮
શ્રી આત્માનદ પ્રકાશ
- તરૂણપ્રભુસૂરિને ષડાવશ્યકબાલાવબેધ, સેમસુંદરસૂરિના ઉપદેશમાલા, યોગશાસ્ત્ર, ષડાવશ્યક, ષષ્ટિ શતક, આરાધના પતાકા અને નવતત્તવ વિગેરે ગ્રંથના બાલાવબેધ, મુનિસુંદરસૂરિના યોગ શાસ્ત્રના ચતુર્થ પ્રકાશને બાલાવબોધ વિગેરે પંદરમી સદીમાં બેલાતી શુદ્ધ ગુજરાતી ભાષામાં લખાયેલા અનેક ટીકાગ્રંથ આજે વિદ્યમાન છે, જે પંદરમા શતકમાં વપરાતી ભાષા પર દીપકની જેમ પ્રકાશ નાંખે છે. આવા પ્રાચીન ટીકાગ્રંથને આધારે જ હું જૂની ગુજરાતી ભાષાની સ્થિતિ વર્ણવાને છું એ વાત મહારે આ સ્થળે સ્પષ્ટ કહી દેવી જોઈએ. હવે હું ઉપર્યુક્ત ગ્રંમાંથી પ્રાચીન ગુજરાતી ભાષાના કેટલાક નમુના અત્ર
ઉદ્ભૂત કરીશ, તે વાંચીને સાક્ષરવર્ગ વિચાર પંદરમી સદીની શુદ્ધ ગુજ- કરશે તે તે કાળની ભાષામાં કેટલો ફેરફાર થવા રાતી ભાષાના નમુના.. પામ્યો છે તે સહેજે જણાઈ આવશે.
સંવત દસે અગ્યારની સાલમાં ગુજરાતના પાટનગર અણહિલ પાટણમાં આચાર્ય તરૂણુપ્રભસૂરિએ રચેલી “ષડાવશ્યકબાલાવબેધવૃત્તિ” નામની આવશ્યકસૂત્રની ગુજરાતી ટીકાની ભાષાનું દિગ્દર્શન–
“ एसो पंच नमुक्कारो-एउ पंच नमस्कारू । सव्वपावप्पणासणो-सवही पापरहई प्रणासकु फेडणहारु । मंगलाणं च सव्वेसिं-सवहीं मांगलिंक्यहं माहि ।
पढम हवइ मंगलं-पहिलउं मांगलिक्य हुयइ ।
एह माहि जिनशासनप्रवर्तनादिकहं कारणहं करी अहंत, सिद्ध, आचार्य, उपाध्याय, सर्वसाधु लक्षण पांच नमस्कार करणा
मग्गे अविःपणासो आयार विगणयया सहायत्तं । पंचगह नमुक्कार करेमि પëિ Èë છે.
ज्ञान दर्शन चारित्ररूप मोक्ष मार्ग तेह तणउं प्रवर्तनुं अहंततणउ धर्म । अविप्पणासो-विनासतणउ अभावु सु सिद्धतणउ धर्म । चाचारु ज्ञानाचारादिकु सु आचार्यहं तणउ धर्म । विणया (यया) विनयभाव द्वादशांग पाठ शिष्या सु उपाध्यायहं तणउ धर्म | सहायत्तधर्मसांनिध्यकरणु सु साधु तणउ धर्म । ए पांच हेतुकारं तीह करी पांचही अरहंतादिकह रहई नमस्कार प्रणाम करेमि-करउं ।"
પડાવશ્યક બાલાવબોધ વૃત્તિ પત્ર પ.
For Private And Personal Use Only
